De Europese Unie (EU) bereidt zich voor op een mogelijke reeks tegenmaatregelen tegen de Verenigde Staten, als reactie op de door de Amerikaanse president Donald Trump aangekondigde importheffingen tegen Europese landen in verband met het geschil over Groenland.

Trump kondigde vorige week aan dat hij extra invoerheffingen van 10% zal invoeren vanaf 1 februari op goederen uit onder andere Denemarken, Noorwegen, Zweden, Frankrijk, Duitsland, Nederland, Finland en het Verenigd Koninkrijk, omdat deze landen zich verzetten tegen zijn pogingen om Groenland, een autonoom Deens gebied, economisch en geopolitiek onder Amerikaanse invloed te brengen. De tarieven zouden later kunnen stijgen tot 25 % als er geen overeenstemming wordt bereikt.

Europese regeringsleiders hebben de dreiging van Trump scherp veroordeeld. In een gezamenlijke verklaring noemden ze de maatregelen onaanvaardbaar en contraproductief, omdat ze de trans-Atlantische betrekkingen onder druk zetten en risico’s opleveren voor de handelsrelatie tussen de EU en de VS.

Als reactie overwegen EU-landen nu ingrijpende tegenmaatregelen, waaronder mogelijk tegenheffingen op Amerikaanse producten ter waarde van ongeveer €93 miljard. Deze maatregelen maken deel uit van een plan dat eerder werd opgesteld maar later werd opgeschort bij een handelsakkoord met Washington; zij kunnen nu opnieuw worden geactiveerd als politiek drukmiddel.

Daarnaast kijken Europese diplomaten naar de inzet van het zogeheten Anti-Coercion Instrument, een Europees wettelijk kader dat landen in staat stelt om economisch te reageren op buitensporige druk van derde landen, inclusief restricties op Amerikaanse bedrijven of beperkingen op marktoegang.

Brussel benadrukt dat een escalatie van handelsmaatregelen de trans-Atlantische samenwerking en het multilaterale handelsstelsel kan schaden. Tegelijkertijd geeft de EU aan bereid te zijn haar economische belangen te verdedigen als de VS doorzet met de heffingenplannen.

De kwestie rond Groenland heeft geleid tot ongekende diplomatieke spanning tussen Europa en de Verenigde Staten. Europese leiders hebben herhaaldelijk benadrukt dat de toekomst van Groenland moet worden bepaald door de inwoners en dat unilaterale druk via tarieven of andere middelen niet acceptabel is binnen de huidige internationale verhoudingen.