De premier van Canada, Mark Carney, loopt langs een Chinese vlag nadat hij een persconferentie had gehouden in Ritan Park in Beijing. (Foto via AP)
Belangrijke handelspartners van de Verenigde Staten (VS), zoals Canada, reageren op het onvoorspelbare en vaak confronterende handelsbeleid van president Donald Trump door hun economische activiteiten elders te zoeken. Het recente besluit van Canada om de invoertarieven op Chinese elektrische voertuigen te verlagen, is het nieuwste voorbeeld van hoe Trumps handelsmaatregelen bondgenoten richting China drijven, de grootste economische rivaal van de VS.

Sinds zijn aantreden in januari heeft Trump zeventig jaar aan Amerikaanse handelsbeleid, gericht op steeds vrijere handel, omgegooid. Hij legde hoge tarieven op invoer uit vrijwel elk land ter wereld en selecteerde specifieke sectoren zoals staal en auto’s voor extra heffingen. Critici waarschuwen dat zulke hoge tarieven inflatie kunnen aanjagen en Amerikaanse industrieën kunnen schaden.

Canada brak onlangs met het beleid van de VS door zijn 100 procent tarief op Chinese elektrische voertuigen te verlagen, in ruil voor lagere Chinese tarieven op Canadese landbouwproducten, vooral koolzaad. Volgens experts is dit een belangrijke verschuiving in Canada’s economische betrekkingen, waarbij de economische dreiging vanuit de VS nu als groter wordt ervaren dan die vanuit China.

Canada is al langer doelwit van Trumps handelsdreigementen. Zo kondigde hij in oktober een tariefverhoging aan op Canadese invoer als vergelding voor een kritische advertentie van de provincie Ontario, al werd die verhoging uiteindelijk niet doorgevoerd. De bestaande tarieven op staal en aluminium blijven echter van kracht.

De handelsdeal met China is een risicovolle zet voor premier Mark Carney, die wrijving kan veroorzaken met Trump, zeker in aanloop naar de onderhandelingen over de vernieuwing van het USMCA-handelsverdrag met de VS en Mexico. Dat verdrag is cruciaal voor de Canadese economie, aangezien 75 procent van de Canadese export naar de VS gaat.

De Europese Unie zet ook in op nieuwe handelsakkoorden, zoals met het Zuid-Amerikaanse Mercosur, terwijl China zijn exportmarkten heeft gediversifieerd naar Europa en Zuidoost-Azië. In 2025 behaalde China ondanks de Amerikaanse tarieven een recordhandelsoverschot van 1,2 biljoen dollar.

Trump verdedigt zijn tarieven als manier om de Amerikaanse schatkist te spekken, industrieën te beschermen en investeringen aan te trekken. Toch is zijn gebruik van tarieven vaak willekeurig en onvoorspelbaar. Zo bedreigde hij Brazilië vanwege de vervolging van zijn bondgenoot Jair Bolsonaro en kondigde hij recent nieuwe tarieven aan op landen die zijn streven naar controle over Groenland niet steunen.

Carney benadrukt dat China sterke voordelen heeft op het gebied van elektrische voertuigen en dat samenwerking essentieel is om een concurrerende Canadese EV-sector op te bouwen. Het akkoord beperkt de invoer van Chinese EV’s onder het gereduceerde tarief tot 49.000 voertuigen, oplopend tot ongeveer 70.000 over vijf jaar.

Desondanks hebben critici, zoals de premier van Ontario, zorgen over de impact op Canadese autowerknemers en waarschuwen ze dat China hiermee een voet tussen de deur krijgt in de Canadese markt.

Het economisch beleid van Canada toont een zoektocht naar meer diversificatie en autonomie ten opzichte van de VS, wat de Amerikaanse onderhandelingen over de toekomst van het USMCA-complexer maakt. Carney lijkt te balanceren tussen het zoeken naar nieuwe partners en het behouden van belangrijke banden met de VS, waarbij hij ook rekent op de invloed van Amerikaanse bedrijven die baat hebben bij het handelsverdrag.

Deze ontwikkelingen illustreren hoe Trumps handelsbeleid de dynamiek tussen de VS en zijn traditionele bondgenoten verandert, met groeiende economische banden tussen die bondgenoten en China als gevolg.