Voor het goed functioneren van het Openbaar Ministerie is het van belang dat elk onderdeel daarvan kwalitatief goed functioneert. Aan de integriteit ervan mag op geen enkel moment worden getwijfeld. Het politieapparaat (KPS) is een van de belangrijkste onderdelen van het OM en dient daarom goed georganiseerd te zijn. Binnen het KPS moeten misslagen worden voorkomen of tot een beheersbaar minimum worden beperkt. Indien dat niet gebeurt, werkt dit door naar boven én naar de samenleving.

Met het voorval op 2 januari jl. op het politiebureau Keizerstraat is de integriteit van het KPS ernstig aangetast. Op die dag is een politieambtenaar door een advocaat met een doorgeladen vuistvuurwapen bedreigd, in aanwezigheid van een hulpofficier van justitie (politie-inspecteur), in het politiebureau. Daaraan voorafgaand had de advocaat bij die hulpofficier zijn beklag gedaan over onjuiste handelingen van de politieambtenaar.

Het is bekend dat in Suriname op geen enkel politiebureau arrestantenbezoek plaatsvindt in een ruimte waar bezoeker en arrestant elkaar kunnen zien en horen zonder lichamelijk contact. Daarbij komt dat de politie op verschillende momenten heeft gemeld dat bij inspecties drugs, messen, zagen, mobilofoons en andere verboden voorwerpen in arrestantencellen worden aangetroffen. Aangezien overwegend politici, familieleden en advocaten contact hebben met arrestanten, zou het niet moeilijk moeten zijn te achterhalen wie arrestanten van deze verboden spullen voorziet. Dit zou bovendien met relatief beperkte middelen kunnen worden voorkomen door striktere en consequente controles.

Dat een advocaat met een vuistvuurwapen in zijn directe bezit onder deze omstandigheden een politiebureau kan betreden en zijn cliënten kan bezoeken, duidt op een ernstige nalatigheid op het gebied van veiligheid door de politie. Wat als de advocaat het wapen aan zijn cliënten had gegeven, of een arrestant het van hem had afgenomen?

In de jaren negentig pakte een arrestant in het cellenhuis Keizerstraat het wapen af van inspecteur G. en schoot daarmee de wachtdoende agent K. dood. Heeft de politie daaruit niets geleerd over vuurwapenveiligheid in cellenhuizen en arrestantenverblijven?

De advocaat had zijn beklag bij de inspecteur, de meerdere van de politieambtenaar, ingediend dat deze zijn cliënten onder druk zette en afperste. Hij wilde echter geen confrontatie. Wat heeft de advocaat precies aan de inspecteur gemeld dat de situatie zo heeft doen escaleren? Waarom voelde de advocaat zich bedreigd door de politieambtenaar? Waren de beschuldigingen van dien aard dat daar consequenties voor de politieambtenaar uit konden voortvloeien? Had de advocaat afspraken met de politieambtenaar om bepaalde informatie buiten het onderzoek te houden? En heeft de politieambtenaar deze informatie vervolgens ten eigen bate willen gebruiken? Wat gaat de politieleiding met deze situatie doen?

Inmiddels heeft het Openbaar Ministerie de aanhouding van de advocaat rechtmatig bevonden en deze met dertig dagen verlengd.

Het is een publiek geheim dat arrestanten via advocaten met hun verklaringen vaak hun opdrachtgevers of comparanten beschermen en buiten het zicht van de politie houden. Daarbij blijken mobiele telefoons in de cellen een belangrijk hulpmiddel te zijn. In de samenleving is hierdoor de indruk ontstaan dat de politie, lees het OM/PG, vooral de kleine “jongens” opsluit en de “Bigi Dagu’s” vrij laat rondlopen of niet durft aan te pakken.

Is het niet de taak van de korpsleiding om ervoor te zorgen dat het KPS goed georganiseerd is en haar werk naar behoren uitvoert? Dat het politieapparaat kwalitatief ondermaats presteert, ligt niet alleen aan de werving of aan de hedendaagse moraal en ethiek van de samenleving waaruit het personeel voortkomt. In de afgelopen veertig jaar is na elke verkiezing de korpschef vervangen. Dat gebeurde niet vanwege incompetentie, maar vanwege vermeende loyaliteit. Maatregelen bleven vaak uit doordat het functioneren van de korpschef werd ondermijnd door de regeringstop, die rechtstreeks contact onderhield en onderhoudt met zijn ondergeschikten.

De politie is er om de samenleving – en ook advocaten – veiligheid te bieden door de wet te handhaven. Het voorval van 2 januari, waarbij een advocaat de veiligheid en het leven van een politieambtenaar in gevaar bracht, en dat nog wel op een politiebureau, onderstreept opnieuw de oorzaken van het verval van de rechtsstaat in Suriname. Door simpelweg twee procureurs-generaal extra te benoemen, worden de structurele oorzaken die de rechtsstaat ondermijnen niet opgelost. De Nationale Assemblee kan zich daarom beter richten op deze oorzaken, zoals onder meer hierboven beschreven.

Dennis Belfor
Kenneth Sukul