Maandag 12 januari starten de middelbare scholen in Suriname landelijk weer met het onderwijs. Voor veel collega’s voelt dit echter niet als een terugkeer na een vakantie, maar als het vervolg van een intensieve periode van correctiewerk, administratieve verplichtingen en inhoudelijke voorbereidingen. De leraar heeft geen echte rust gekend.

Toch leeft er hoop. Hoop dat 2026 het jaar van de leraar mag worden: het jaar waarin de leraar eindelijk de positie, het vertrouwen en het respect krijgt dat zij al jaren verdient.

De recent afgeronde quickscans op het ministerie moesten bijdragen aan transparantie, verbetering en herstel van vertrouwen. Dat initiatief verdient erkenning. Tegelijkertijd valt het op dat bepaalde sleutelpersonen, die al geruime tijd zorgen voor onrust en frustratie binnen het onderwijsveld, nog steeds actief zijn en vanuit hun posities ingrijpen in het dagelijkse werk van scholen en leraren.
Het onderwijs, onze leerlingen en vooral wij leraren verdienen deze behandeling niet.

Ondanks expliciete communicatie vanuit het ministerie dat er geen beleidswijzigingen zouden plaatsvinden, en ondanks officiële brieven waarin dit is bevestigd, zien wij in de praktijk iets anders gebeuren. In delen van het veld worden intersecties en scholen geconfronteerd met ad-hocbeslissingen die zonder voldoende afstemming of draagvlak worden doorgedrukt, vaak ten koste van de leraar in de klas en, niet te vergeten, de leerlingen.
Dat is zorgwekkend.

Intersectieverslagen voor de periode 2024–2027 zouden richtinggevend moeten zijn. Toch worden midden in het schooljaar bestaande eindtermen terzijde geschoven en wil men nieuwe onderdelen versneld invoeren of piloten. Dit roept terechte vragen op:
● Hoe acceptabel is het om midden in het schooljaar de spelregels te wijzigen?
● Hoe verantwoord is het om leraren voortdurend te confronteren met onzekerheid?

Als de quickscan bedoeld was om disfunctionele patronen bloot te leggen, dan moeten we ons afvragen of zij voldoende heeft blootgelegd dat sommige functionarissen nog steeds bezig zijn met micromanagement, in plaats van met het ontwikkelen van macrobeleid dat het onderwijs structureel versterkt.

De al jarenlang ondergewaardeerde positie van de leraar maakt het extra moeilijk om steeds opnieuw begrip op te brengen voor overhaaste en ondoordachte besluiten. Verandering is nodig, daar is niemand tegen, maar verandering vraagt om zorgvuldigheid, dialoog en timing.

Daarom wil ik in het bijzonder een beroep doen op de beleidsmakers binnen het Ministerie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur: wees extra alert. Laat u niet leiden door personen die kritiek verwarren met een persoonlijke aanval en die niet rationeel, maar emotioneel of defensief handelen. Luister naar het veld. Luister naar de professionals.

En toch, ondanks alles, staan wij er maandag weer. Leraren met hart voor hun vak, met toewijding aan hun leerlingen, klaar om opnieuw een generatie voor te bereiden op haar rol in de maatschappij.

Laten we de lessen uit het verleden serieus nemen, de resultaten van de quickscan daadwerkelijk benutten en samen bouwen aan een onderwijssysteem waarin stabiliteit, vertrouwen en respect centraal staan. Geen ad-hocbesluiten, geen overhaaste maatregelen, maar doordacht beleid, gedragen door het veld.

Want goed onderwijs begint bij een sterke, gerespecteerde leraar.

Erak Fatehmohamed