Een Chinees schip bij de marinebasis Simon's Town, voorafgaand aan gezamenlijke marineoefeningen, in Kaapstad, Zuid-Afrika. (Foto's: Reuters)
Chinese, Russische en Iraanse marineschepen zijn gearriveerd in Zuid-Afrikaanse wateren voor een weeklange gezamenlijke oefening, te midden van toenemende geopolitieke spanningen na de Amerikaanse militaire interventie in Venezuela en de inbeslagname van verschillende olietankers.

Volgens het Chinese ministerie van Defensie, dat vrijdag een verklaring uitbracht, zijn de oefeningen bedoeld als “gezamenlijke operaties om vitale scheepvaartroutes en economische activiteiten te beschermen”. Tijdens de oefeningen staan onder meer aanvallen op maritieme doelen en “antiterrorisme”-reddingsoperaties op het programma.

De marineschepen van China, Rusland en Iran werden gespot bij de haven van Simon’s Town, de belangrijkste marinebasis van Zuid-Afrika, gelegen aan de samenvloeiing van de Indische Oceaan en de Atlantische Oceaan nabij Kaapstad. Het is nog niet bevestigd of andere BRICS-landen zoals Brazilië, India en de Verenigde Arabische Emiraten deelnemen aan de oefeningen, die tot volgende week vrijdag duren.

De Zuid-Afrikaanse krijgsmacht benadrukte dat de oefeningen marines de kans bieden om "best practices uit te wisselen en gezamenlijke operationele capaciteiten te verbeteren, wat bijdraagt aan de veiligheid van scheepvaartroutes en de algemene maritieme stabiliteit in de regio".

Een Russisch schip arriveert bij de marinebasis Simon's Town voorafgaand aan de oefeningen in Kaapstad, Zuid-Afrika.

De marineoefeningen vinden plaats te midden van gespannen verhoudingen na de Amerikaanse aanval op Caracas en de ontvoering van de Venezolaanse president Nicolás Maduro. Daarnaast heeft het Amerikaanse leger meerdere olietankers met banden naar Venezuela, waaronder een Russisch vlaggenschip, in internationale wateren in beslag genomen, wat tot sterke kritiek uit Moskou leidde. De Amerikaanse regering onder leiding van president Trump stelde echter dat alleen zijn "eigen moraal" het beleid bepaalt, waarmee hij het internationale recht negeerde.

De VS heeft ook gedreigd om maatregelen te nemen tegen Iran vanwege het harde optreden tegen massale demonstraties in het land.

De BRICS-oefeningen zullen waarschijnlijk de spanningen tussen de VS en Zuid-Afrika verder opvoeren. Zuid-Afrika werd door de Trump-administratie al eerder bekritiseerd. De oefeningen, oorspronkelijk gepland voor november vorig jaar, werden toen uitgesteld vanwege een overlap met de G20-top in Johannesburg.

De Chinese geleide raketvernietiger Tangshan (l) en de Russische korvet Stoikiy (r) in de haven van Simon's Town op 1 januari. (Foto: AP)

Zuid-Afrika’s plaatsvervangend minister van Defensie, Bantu Holomisa, benadrukte dat de planning van de oefeningen al lang geleden was gemaakt en riep op tot kalmte. “Laat ons niet in paniek raken omdat de VS problemen heeft met landen. Dat zijn niet onze vijanden,” aldus Holomisa.

Binnen Zuid-Afrika is er ook kritiek op de aanwezigheid van Russische en Iraanse marineschepen. De Democratische Alliantie, de tweede grootste partij in de coalitieregering, verklaarde zich tegen de oefeningen. Volgens hen is het gebruik van de term ‘BRICS-samenwerking’ een politieke truc om nauwere militaire banden met ‘paria- en gesanctioneerde staten’ als Rusland en Iran te verdoezelen.