De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio spreekt met leden van de media op de dag van een briefing voor het Huis van Afgevaardigden over de situatie in Venezuela, op Capitol Hill in Washington D.C., VS. (Foto: Reuters)
De Verenigde Staten (VS) gaat voor een driestappenplan voor Venezuela, gericht op stabilisatie, herstel en een politieke transitie, zo verklaarde minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio woensdag. Dit plan volgt op de controversiële actie van Amerikaanse troepen die zaterdag de Venezolaanse leider Nicolás Maduro gevangen namen.

Volgens Rubio begint het plan met het stabiliseren van Venezuela onder tijdelijke autoriteiten die nauw samenwerken met Washington. Vervolgens wordt Amerikaanse oliemaatschappijen toegang gegarandeerd tijdens een herstelperiode, waarna een transitieproces moet leiden tot een nieuwe, door het Venezolaanse volk gekozen regering.

President Donald Trump waarschuwde voor verdere militaire acties als de nieuwe machthebbers, afkomstig uit Maduro’s kring, niet meewerken aan de Amerikaanse eisen, die vooral gericht zijn op toegang tot Venezolaanse olie. Trump zei dat de VS tot 50 miljoen vaten Venezolaanse ruwe olie wil raffineren en verkopen, terwijl Amerikaanse troepen ook woensdag doorgingen met het in beslag nemen van olietankers die banden hebben met Venezuela.

Rubio benadrukte dat de VS nu grote controle en invloed hebben op de interim-regering en dat de opbrengsten uit de olieverkoop strikt beheerd zullen worden om corruptie en het oude regime te voorkomen, ten behoeve van de Venezolaanse bevolking.

De plannen stuitten op scherpe kritiek van Democraten, die spreken van olie-ontvoering en een gebrek aan transparantie. Voormalig voorzitter van het Huis van Afgevaardigden Nancy Pelosi vroeg zich af waarom er geen openbare hoorzittingen zijn over de kosten en motieven van deze operatie. Senator Chris Murphy noemde het plan “krankzinnig” en veroordeelde het als een gewelddadige overname van olie om het land te micromanagen.

Ook binnen de Republikeinse gelederen klinken kritische geluiden. Afgevaardigde Don Bacon benadrukte het belang van het installeren van rechtmatig gekozen leiders en waarschuwde dat het te eenzijdig focussen op olie, de Amerikaanse doelen kan ondermijnen.

Minister van Energie Chris Wright onderstreepte het belang van controle over de Venezolaanse oliemarkt om de economie te stabiliseren en de olie-industrie te herbouwen. Hij lichtte toe dat de VS eerst opgeslagen olie op de markt brengt, waarna de verkoop van toekomstige productie volgt, met opbrengsten die via Amerikaanse gecontroleerde rekeningen worden beheerd. Wright gaf aan dat gesprekken met Amerikaanse oliemaatschappijen lopen om hen te betrekken bij het herstel van de Venezolaanse olieproductie op langere termijn.

De historie van de Venezolaanse olie.

Venezuela beschikt over ’s werelds grootste oliereserves, maar de productie ligt door jaren van mismanagement en gebrek aan investeringen, laag. Wright verwacht dat korte termijn productiestijgingen mogelijk zijn met nieuwe technologie en apparatuur, maar dat volledig herstel van oude productieniveaus jaren zal duren.

Recent maakte Washington een deal bekend met Caracas om aanvankelijk voor 2 miljard dollar aan Venezolaanse ruwe olie naar de VS te exporteren. Dit wordt gezien als een teken dat Venezolaanse functionarissen gehoor geven aan Trumps eis om Amerikaanse bedrijven volledige toegang te geven tot de olie-industrie, onder dreiging van verdere militaire interventies.

De Amerikaanse raffinaderijen reageerden positief op het nieuws, met koersstijgingen van toonaangevende bedrijven zoals Marathon Petroleum, Phillips 66 en Valero Energy.

Vrijdag staat een bijeenkomst gepland in het Witte Huis met de top van de grootste Amerikaanse oliemaatschappijen ExxonMobil, ConocoPhillips en Chevron. Zij worden verwacht betrokken te worden bij het herstelproces, hoewel zij nog terughoudend zijn met publieke uitspraken.

Het plan van de VS voor Venezuela roept wereldwijd gemengde reacties op, met zorgen over soevereiniteit, economische belangen en de toekomst van het Zuid-Amerikaanse land. De komende periode zal bepalend zijn voor de stabiliteit van Venezuela en de rol van internationale spelers in de regio.