Al dertig jaar goede bedoelingen, weinig resultaat: toeristen aan het woord

Suriname probeert al meer dan dertig jaar toerisme professioneel op de kaart te zetten als belangrijke bron van inkomsten. Hoewel Suriname geen witte zandstranden aan zee heeft, lijkt het potentieel voor eco- en cultuurtourisme groot. Toch is het toerisme nooit echt van de grond gekomen.

De eerste indruk: onvriendelijk en stroef
Voor veel toeristen begint de teleurstelling al bij aankomst op luchthaven Zanderij. Na een lange vlucht wachten zij in lange rijen, terwijl slechts twee functionarissen honderden passagiers moeten helpen. Ondanks uitgebreide digitale voorbereidingen verloopt de afhandeling traag. Wat vooral opvalt, is de trage afhandeling van bagage en het gebrek aan vriendelijkheid bij de paspoortfunctionarissen: geen glimlach, geen welkom, geen wens voor een prettig verblijf. De sfeer is strak, afstandelijk en onpersoonlijk. Dat voelt voor veel bezoekers als een koude start van hun reis.

In theorie is Suriname ideaal voor natuur-, cultuur- en rusttoerisme. In de praktijk ontbreekt echter een goed functionerend toerismesysteem. Er is geen stabiel en duurzaam toerismebeleid. De ene attractie komt op, de andere verdwijnt.

Praktische belemmeringen voor bezoekers
Betrouwbare huurauto’s, vooral 4x4-voertuigen voor het binnenland, zijn schaars en duur. Goed openbaar vervoer ontbreekt. Daarbovenop komen onlogische regels rond rijbewijzen. Buitenlandse rijbewijzen zijn slechts veertien dagen geldig en daarnaast is een internationaal rijbewijs verplicht. Dit rijbewijs voegt niets toe aan de rijvaardigheid, maar is een document dat in het land van vertrek moet worden aangeschaft. Deze procedure brengt extra kosten met zich mee.

Hoge prijzen, lage beleving
Een ander groot knelpunt is de prijs-kwaliteitverhouding. Over hotelaccommodaties wordt verschillend gedacht. Sommige toeristen zijn tevreden, anderen ervaren dat bepaalde viersterren hotelkamers gedateerd zijn, terwijl de prijzen hoger liggen dan die van luxe hotels in Europa. Service en comfort blijven vaak achter. Uitleg over activiteiten of restaurants in de omgeving ontbreekt meestal. In andere Caribische landen worden toeristen juist warm ontvangen, met nuttige informatie, plattegronden en persoonlijke aandacht. Dat contrast wordt als een gemis ervaren.

Teleurstelling ter plaatse en gebrek aan onderhoud
In een aantal gevallen worden vakantiebestemmingen mooier gepresenteerd dan zij in werkelijkheid zijn. Bij aankomst blijken gebouwen slecht onderhouden, sanitaire voorzieningen defect en de infrastructuur gebrekkig. Ook natuurgebieden en toeristische attracties ogen soms vervuild en slecht georganiseerd. Dat staat haaks op het imago van ecotoerisme. Er is geen structureel onderhoudsfonds om verloedering tegen te gaan.

Positieve ervaringen en gemiste kansen
Men is uitgesproken positief over de verschillende Surinaamse keukens en de prettige omgang met de lokale bevolking. Vooral oudere toeristen tonen interesse om langere tijd in Suriname te verblijven. Zij zoeken rust, natuur en cultuur en overwegen zelfs hun pensioen in Suriname door te brengen. Juist deze groep vormt een gemiste kans. Door hoge kosten, ingewikkelde visumaanvragen en douaneformulieren, onzekerheid over voorzieningen, gebrek aan comfort en toegenomen criminaliteit kiezen zij uiteindelijk voor andere bestemmingen.

Conclusie: het probleem zit niet in het land, maar in de aanpak
Suriname heeft alles in huis om een aantrekkelijke toeristische bestemming te zijn. Dat het toerisme niet doorbreekt, ligt niet aan de natuur, cultuur of mensen, maar aan onnodige en onlogische bureaucratie, hoge prijzen zonder bijpassende kwaliteit, gebrek aan professionaliteit, onvoldoende onderhoud en een tekort aan doordacht toeristisch beleid. Zolang kwaliteit niet structureel wordt bewaakt, blijft toerisme een belofte zonder doorbraak. Niet omdat Suriname niets te bieden heeft, maar omdat bezoekers naast hun positieve ervaringen te veel obstakels tegenkomen.

Toch is er reden tot optimisme. Met relatief eenvoudige ingrepen - een warm welkom op de luchthaven, eerlijke prijzen, beter onderhoud en een servicegerichte houding - kan Suriname zijn enorme toeristische potentieel alsnog verzilveren. De natuur is er al, de cultuur leeft, de keuken verrast en de bevolking beschikt over oprechte gastvrijheid.

Als beleid, uitvoering en mentaliteit beter op elkaar worden afgestemd, kan Suriname uitgroeien tot een onderscheidende bestemming voor reizigers die rust, authenticiteit en diepgang zoeken. Dan kan toerisme eindelijk worden wat het al decennia belooft te zijn: een duurzame motor voor ontwikkeling en trots.

Dr. Headly R. Binderhagel