De Pan-Amerikaanse Gezondheidsorganisatie (PAHO) heeft een nieuwe routekaart gelanceerd om hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten effectiever aan te pakken. Het zogeheten Hearts Quality Framework, gepubliceerd in The Lancet Regional Health – Americas, biedt landen een direct toepasbare leidraad om via de eerstelijnszorg hartaanvallen en beroertes te voorkomen. Volgens PAHO kan brede invoering van het model in de Amerika’s tegen 2030 meer dan 400.000 levens redden.

Hartziekten en beroertes eisen in de regio jaarlijks ruim 2,2 miljoen doden, vaak onder mensen in de meest productieve levensfase. De belangrijkste risicofactor is hoge bloeddruk, ook wel de ‘stille moordenaar’ genoemd, die bijna vier op de tien volwassenen treft. Ondanks dat betaalbare en effectieve medicijnen beschikbaar zijn, heeft slechts één op de drie patiënten zijn bloeddruk onder controle.

Volgens PAHO-directeur Jarbas Barbosa is hoge bloeddruk “de dodelijkste, maar ook een van de best beheersbare gezondheidsproblemen ter wereld”. Het nieuwe raamwerk is volgens hem geen papieren beleidsstuk, maar een praktisch draaiboek dat in duizenden gezondheidscentra al levens redt.

Het Hearts Quality Framework bundelt bewezen ervaringen uit de praktijk en richt zich op knelpunten zoals onnauwkeurige bloeddrukmetingen, beperkte beschikbaarheid van essentiële medicijnen, suboptimale behandelingen en onnodige maandelijkse controles. Concrete maatregelen zijn onder meer het verplicht gebruik van betrouwbare automatische bloeddrukmeters, gezamenlijke inkoop van betaalbare medicijnen, langere voorschriften en een grotere rol voor verpleegkundigen bij het aanpassen van medicatie.

Hearts in the Americas is inmiddels actief in 33 landen, bereikt bijna 10.000 eerstelijns zorginstellingen en begeleidt meer dan zes miljoen patiënten. Waar het programma volledig is ingevoerd, bereikt circa 60 procent van de patiënten een gecontroleerde bloeddruk, bijna het dubbele van het regionale gemiddelde.

Het raamwerk ondersteunt de zogeheten 80-80-80-doelstelling: 80 procent van de mensen met hoge bloeddruk wordt gediagnosticeerd, 80 procent daarvan behandeld en 80 procent van de behandelden bereikt controle. “Het halen van dit doel kan tegen 2030 ruim 400.000 sterfgevallen en 2,4 miljoen ziekenhuisopnames voorkomen,” aldus Pedro Orduñez van de PAHO.

De resultaten zijn al zichtbaar in landen als Cuba, Chili, El Salvador en Mexico, waar de bloeddrukcontrole sterk is verbeterd. PAHO roept regeringen en zorgverleners op het model te omarmen om miljoenen levens te redden en de eerstelijnszorg structureel te versterken.