Tomas Ross, pseudoniem van Willem Hogendoorn, staat bekend als de Nederlandse grootmeester van de thriller in het genre faction: een spannende mix van fictie en werkelijkheid. In zijn nieuwste roman Nacht over Paramaribo toont hij opnieuw zijn meesterschap. Het boek is niet alleen een thriller, maar ook een scherp inkijkje in de recente geschiedenis van Suriname en de rol van Nederland daarin.

Ross schuwt geen namen. Prominente figuren als Desi Bouterse en zijn echtgenote Ingrid, Chan Santokhi en Mellisa, maar ook Nederlandse politici zoals Hans van Mierlo en zelfs prins Bernhard passeren de revue. Hun verdiensten én gebreken worden zonder omhaal beschreven.

Een centrale vraag die Ross stelt is: waarom heeft Nederland nooit geprobeerd Bouterse te arresteren, terwijl daar meerdere kansen voor waren? Het antwoord wijst richting mogelijke Nederlandse betrokkenheid bij de coup van 1980, met verwijzingen naar kolonel Valk en een geheim document: Operatie Zwarte Tulp. Dit document wordt door Bouterse bewaard in een kistje. Hij wist hierop de hand te leggen via een oud-medewerker van de Nederlandse ambassade en dit vormt de rode draad van het verhaal. Met dit document zou Bouterse de Nederlandse regering kunnen chanteren. Het is algemeen bekend dat het archiefmateriaal over de staatsgreep niet vóór 2060 openbaar gemaakt mag worden.

Het kistje en de jacht
Na Bouterse’ overlijden eind 2024 wordt het kistje gestolen uit zijn villa. Wat volgt is een internationale klopjacht: spionnen, geheime agenten en rivaliserende partijen strijden om de inhoud. Het verhaal verplaatst zich van Suriname naar Europa, met bloedige confrontaties in Nederland, Frankrijk en Spanje. Ross weet de spanning zo op te bouwen dat het boek nauwelijks weg te leggen is, al vraagt het grote aantal personages soms om terugbladeren.

Staatsgreep en fictie
Het slotstuk speelt zich af in Suriname. Ross beschrijft hoe de Eenheidsraad, trouwe volgelingen van Bouterse, een nieuwe staatsgreep voorbereidt onder de naam Operatie Zilveren Pijl. Ook hier duiken internationale connecties op. Hoofdpersonages Lex Hansen en Suzy Ling proberen te ontsnappen en belanden in een race tegen de tijd. Terwijl zij zich over de weg spoeden naar Paramaribo, vindt de militaire oefening waaraan Suriname, Nederland, USA en Frankrijk deelnemen plaats. Ross beschrijft op ingenieuze wijze het verloop van de oefening, die in feite een staatsgreep is. Voor de details wordt naar het boek verwezen.

Hoewel Ross zich baseert op historische feiten, verweeft hij ook fictieve elementen, zoals een autoverhuurbedrijf in Snesi Kondre dat in werkelijkheid niet bestaat. Ook het huren van een motorjacht in een binnenlands dorp bestaat niet. En het daarmee bevaren van het desbetreffende gedeelte van de Marowijnerivier, met alle soela’s en rotsen, is onmogelijk. Dit spel tussen feit en verbeelding (faction) maakt het verhaal des te intrigerender.

Ross schrijft met vaart en precisie. Zijn beschrijvingen van Paramaribo, de jungle en Europese steden zijn levendig en meeslepend. De combinatie van politieke intrige, spionage en persoonlijke drama’s maakt Nacht over Paramaribo tot een thriller van formaat.

Met 460 pagina’s is het een omvangrijk werk, maar voor wie zich wil onderdompelen in een mix van Surinaamse geschiedenis en internationale intriges is dit boek een absolute aanrader.

Carlo Jadnanansing