Jurist: Milton Castelen
Mensenrechtenadvocaat Milton Castelen benadrukt dat de bescherming van fundamentele rechten in Suriname ernstig in het gedrang komt zolang het Constitutioneel Hof buiten werking blijft. Zijn waarschuwing komt naar aanleiding van de Internationale Dag van de Mensenrechten, die op 10 december wereldwijd werd herdacht onder het VN-thema “Human Rights, Our Every Day Essentials”.

Volgens Castelen onderstreept dit thema precies wat in Suriname momenteel misgaat. Mensenrechten vormen de basis van het dagelijks leven, maar worden volgens hem te vaak gezien als een abstract juridisch concept of een vanzelfsprekendheid. De VN-campagne, die dit jaar is gelanceerd, toont juist aan dat mensenrechten essentieel zijn voor onderwijs, gezondheidszorg, gelijke behandeling en rechtsbescherming en dat de kloof tussen theorie en praktijk moet worden gedicht.

Castelen wijst erop dat Suriname nog altijd onvoldoende inclusief is. In verschillende delen van de samenleving blijft er uitsluiting bestaan op grond van beperking, geslacht, genderidentiteit, seksuele geaardheid, politieke overtuiging, afkomst, woonplaats of bevolkingsgroep. Daardoor worden rechten zoals gelijke behandeling, onderwijs, gezondheid en persoonlijke vrijheid nog regelmatig geschonden door wetgeving, beleid of dagelijkse praktijk.

“Wanneer deze rechten worden aangetast, worden levens direct geraakt,” benadrukt hij. “Mensenrechten zijn geen luxe-onderwerp; ze bepalen de kwaliteit van ons bestaan.”

Juist daarom noemt Castelen het “uiterst zorgwekkend” dat het Constitutioneel Hof van Suriname sinds 7 mei 2025 volledig inactief is, doordat de regering en De Nationale Assemblee hebben nagelaten tijdig nieuwe leden te benoemen. Het Hof speelt een cruciale rol in het toetsen van wetten en besluiten aan de Grondwet en internationale mensenrechtenverdragen.

“Het betekent dat burgers momenteel nergens terecht kunnen om wetgeving of bestuursbesluiten te laten toetsen,” stelt hij. “Dat is een directe aantasting van de rechtsstaat. Zonder een functionerend toetsingsorgaan staan mensenrechten in Suriname letterlijk op losse schroeven.”

Hoewel de bescherming van mensenrechten volgens Castelen een gezamenlijke verantwoordelijkheid is van de overheid, het parlement, de rechtspraak, maatschappelijke organisaties, media en burgers, heeft het langdurig niet functioneren van het Hof de weegschaal verschoven. Wanneer de staat nalaat haar institutionele plichten na te komen, rust er volgens hem een extra zware taak op NGO’s, mensenrechtenorganisaties en de pers om het bewustzijn aan te wakkeren en de overheid tot actie aan te zetten.

De Internationale Dag van de Mensenrechten zou voor Suriname “een ernstige wake-upcall” moeten zijn, zegt Castelen. Hij roept de regering en De Nationale Assemblee op om de benoemingsprocedure voor het Constitutioneel Hof onmiddellijk af te ronden, zodat de rechtsstaat weer kan functioneren zoals bedoeld.

“Mensenrechten zijn onze dagelijkse levensvoorwaarden, iedere dag dat het Constitutioneel Hof stilstaat, wordt het fundament van onze samenleving verder uitgehold.”