**Men’s Health Matters!

De man wordt vaak gezien als stoer, sterk en onverwoestbaar. Een ‘bikkel’ die niet huilt en altijd doorgaat. Maar achter dat imago schuilt een realiteit die te weinig aandacht krijgt: ook mannen worden ziek, en vaak zoeken zij te laat hulp. Mannelijke gezondheid is wereldwijd én in Suriname nog altijd een onderbelicht thema. Daarom wordt elke novembermaand extra aandacht gevraagd voor de gezondheid van mannen, met speciale focus op prostaatkanker, teelbalkanker en mentale gezondheid. Deze internationale bewustwordingscampagne staat bekend als Movember, ofwel No Shave November.

Movember
Movember is een wereldwijde beweging waarbij mannen hun snor laten groeien om aandacht te vragen voor gezondheidskwesties die mannen onevenredig hard treffen. Het woord is een combinatie van moustache (snor) en November. De actie begon in 2003 in Melbourne, Australië, maar groeide al snel uit tot een internationaal fenomeen.

De doelen van Movember zijn helder: aandacht voor de gezondheid van de man, bewustwording rond prostaatkanker en teelbalkanker, mentale gezondheid en zelfmoordpreventie en fondsenwerving voor onderzoek en betere gezondheidszorg voor mannen

De actie is eenvoudig: mannen beginnen de maand met een gladgeschoren gezicht en laten de snor vervolgens de hele maand staan. Het is een speels symbool met een serieuze boodschap.

Bewustwording over prostaatkanker

In dit artikel zoomen we in op een van de belangrijkste thema’s van Movember: prostaatkanker. Dit is wereldwijd – en ook in Suriname – de meest voorkomende vorm van kanker bij mannen. De prostaat is een klein orgaan dat onder de urineblaas ligt en een belangrijke rol speelt bij voortplanting doordat het zaadvocht produceert. Alleen mannen kunnen dus prostaatkanker krijgen.

Hoe vaak komt prostaatkanker voor?

In Suriname worden er jaarlijks ongeveer 80 nieuwe gevallen vastgesteld. De ziekte komt vooral voor bij mannen boven de 65 jaar, maar jongere mannen zijn niet uitgesloten. In sommige families is er een erfelijke aanleg, waardoor het risico verhoogd is.

De vooruitzichten hangen sterk af van het stadium waarin de kanker wordt ontdekt. Wanneer prostaatkanker niet is uitgezaaid, zijn de vooruitzichten meestal gunstig: vijf jaar na de diagnose is het merendeel van de patiënten nog in leven. Wanneer de kanker is uitgezaaid, is de behandeling moeilijker en vermindert de prognose.

Klachten en opsporing

Een groot probleem bij prostaatkanker is dat deze in het begin vaak geen klachten geeft. Veel mannen lopen daardoor rond zonder te weten dat er iets mis is. Daarom is tijdige screening en bewustwording cruciaal, vooral na het vijftigste levensjaar.

De huisarts voert de eerste onderzoeken uit: Rectaal onderzoek – waarbij via de anus wordt gevoeld of de prostaat afwijkingen vertoont.
PSA-test – een bloedonderzoek dat het Prostaat Specifiek Antigeen (PSA) meet. Bij prostaatkanker is deze waarde vaak verhoogd.

Als er afwijkingen worden gevonden, volgt een verwijzing naar de uroloog voor verder onderzoek, zoals een MRI-scan van de prostaat en prostaatbiopten. De biopten worden onderzocht door een patholoog-anatoom die vaststelt of er sprake is van kanker en hoe agressief deze is.

Behandeling en zorg in Suriname
De behandeling hangt af van het stadium van de ziekte:
Alleen in de prostaat: bestraling in combinatie met hormoontherapie
Beperkte uitzaaiingen: eveneens bestraling met langdurige hormooninjecties
Uitgebreide uitzaaiingen: chemotherapie en ondersteunende bestraling om klachten, zoals rugpijn, te verminderen

In Suriname is een operatie om de prostaat volledig te verwijderen (zoals een robotgeassisteerde operatie) niet beschikbaar. In andere landen gebeurt dit wel. Toch kan Suriname met de beschikbare zorg — waaronder gespecialiseerde urologen en moderne onderzoeksmogelijkheden — goede prostaatkankerzorg leveren. Belangrijke stappen zoals PSA-bepaling, MRI-onderzoek, biopten en multidisciplinaire behandeling zijn volledig mogelijk binnen de landsgrenzen.

Adviezen 
Mannen vanaf 50 jaar wordt geadviseerd om met de huisarts te praten over prostaatkankerscreening. 
Mannen met familieleden met prostaatkanker doen er goed aan al vanaf 45 jaar een PSA-test te laten uitvoeren. 
Regelmatige controle is cruciaal, ook als er geen klachten zijn.

Conclusie
Movember biedt een belangrijke gelegenheid om stil te staan bij de gezondheid van de man — een onderwerp dat nog te vaak wordt genegeerd. Prostaatkanker is in Suriname een veelvoorkomend en potentieel dodelijk probleem, maar tijdige opsporing redt levens. Door bewustwording te vergroten, taboes te doorbreken en mannen aan te moedigen om op tijd medische hulp te zoeken, kunnen we samen bijdragen aan een betere gezondheid en levenskwaliteit voor de Surinaamse man.

Men’s Health Matters — en Movember herinnert ons eraan waarom.

S. Baktawar
Uroloog AZP