Ofschoon president Jennifer Simons deze week tijdens de algemene politieke beschouwingen heeft verklaard, dat een salarisverhoging voor leerkrachten niet mogelijk is, is het toch te overwegen om de leerkrachten financieel tegemoet te komen om enigszins hun koopkracht te versterken. Beseft de regering wel dat het onderwijs in een diepe crisis is. Ons onderwijs is totaal vastgelopen! 

Om te wachten tot maart 2026 of misschien zelf nog tot maanden verder, totdat de overheid de zoveelste nationale onderwijsconferentie houdt en dan eerst de concrete resultaten heeft geformuleerd, waaronder een nieuwe Raamwet en een financieringsmodel voor de periode na de hervormingen, ben ik bang dat de resultaten op alle niveaus in het onderwijs zorgelijker zullen zijn dan wat we de afgelopen jaren al gepresenteerd hebben gekregen.  

Een klas met 42 leerlingen. (Foto: Marcellino Nerkust)

Uit eigen observaties op een basisschool zijn er in een klas 42 leerlingen aangetroffen.  Een andere constatering op een andere school is dat een leerkracht door het verzuim van collega’s vanwege uiteenlopende redenen in een deuropening die toegang geeft om van binnenuit van de ene naar de andere klas te lopen, moet blijven staan om leerlingen in twee klassen in de gaten te houden, te waarschuwen en aan het werk zetten. De werkdruk op deze beroepsuitoefenaars moet de politiek ook willen inzien. Hoelang houdt een mens dit vol? 

Informatiebijeenkomst met Vaste DNA-Commissie onderwijs
DNA-leden zijn voldoende op de hoogte van de crisis in het onderwijs. Met enthousiasme zijn verschillende actoren binnen het MinOWC en de onderwijsvakbeweging op 27 augustus 2025 ingegaan op een uitnodiging van de vaste parlementaire commissie voor Onderwijs, die zich wilde laten informeren over de landelijke uitdagingen in het onderwijs en om te komen tot een vlotte start van het studiejaar 2025-2026. In dezelfde maand hebben de vertegenwoordigers van Inspectie Voortgezet Onderwijs Senioren (IVOS) het Examenbureau en de Inspectie voor Basisonderwijs (IBO) de knelpunten binnen het onderwijs ook met de commissie besproken. Kortom, volksvertegenwoordigers zijn meer dan voldoende op de hoogte van de crisis in het onderwijs. 

Terecht vraagt Ivan Fernald in zijn laatste pennenvrucht: 'Van crisis naar perspectief' zich ook af: Wat is er misgegaan in het vernieuwingsproces? Welke structurele oorzaken liggen ten grondslag aan de huidige onderwijscrisis?
  
De situatie is zo erg dat een schoolhoofd, en ambtenaren in de Algemene Ambtelijke dienst en zelfs Assembleeleden – bijna zou je kunnen zeggen- eigenlijk geen vertrouwen meer hebben in het onderwijs op de reguliere scholen (Openbare en bijzonder scholen). Zij die het zich kunnen permitteren schrijven hun kinderen in op een particuliere school. Opvallend is, dat je op de particuliere scholen dezelfde leerkrachten tegenkomt die op de reguliere scholen (Openbare en bijzonder scholen) lesgaven. Dan is er toch iets aan de hand met ons onderwijs?

Abrupte toename loonsom zal wisselkoers opdrijven
Het is frappant te lezen dat de president dit aangeeft. Natuurlijk zal dit gebeuren, omdat het loonhuis van de overheid compleet scheef is gegroeid. Hierbij kan verwezen worden naar de wet van 29 november 2024, No.159, houdende regels met betrekking tot de geldelijke voorzieningen van de President en Vicepresident van de Republiek Suriname 2025. Daarnaast de bezoldiging en toelagen van de nieuwe Assembleeleden met een brutobedrag van SRD 130.000 per maand. De politiek moet wel beseffen, dat terwijl dit in uitvoering is, er voor de leerkrachten die ver onder deze bedragen liggen geen verandering is gekomen. Een loonsverhoging kan de wisselkoers laten lopen, omdat alle beleidsmakers als eerder voornoemd ook mee zullen genieten van de verhoging en dan zal de loonsom automatisch toenemen. De oorzaak van een mogelijk opdrijven van de wisselkoers kan nooit alleen het gevolg zijn van het financieel tegemoetkomen van leerkrachten. De politieke top heeft zichzelf eerst flink toebedeeld en dan wordt er nu op consequenties gewezen als het middenkader vraagt om een financiële tegemoetkoming. 

Van onderwijscongres naar onderwijsresultaat?
Met verwijzing naar eerder opgenomen artikel over het aantal onderwijscongressen, hangt er weer een ander onderwijsconferentie boven ons hoofd. Er wordt over een nog te houden conferentie weer een compleet nieuw onderwijssysteem in het vooruitzicht gesteld. Tijdens die conferentie zullen deskundigen uit andere landen worden aangehoord over hun ervaringen, om uiteindelijk voor Suriname een modern en effectief onderwijsprogramma te ontwerpen. De onderwijsvernieuwing zal worden ondersteund door nieuwe wetgeving en investeringen in de fysieke infrastructuur van scholen. Wetgeving dat met heel veel tijd gepaard zal gaan voordat het tot wet wordt verheven. Moeten de leerkrachten wachten tot na dit congres in maart 2026?

Marcellino Nerkust
Gepensioneerd docent hbo-niveau
Actief in de onderwijsvakbeweging