Aan de President van de Republiek Suriname
H.E. drs. Geerlings-Simons
Betreft: De geplande bouw van de brug over de Corantijnrivier

Geachte president,
Nadat Guyana in de jaren zestig het Tigri-gebied met harde hand heeft veroverd en tot nu toe geen enkele bereidheid heeft getoond tot teruggave van het gebied, noch voorstellen heeft gedaan om tot een minnelijke schikking te geraken, zijn in de afgelopen periode diverse voorstellen aan de Surinaamse regering voorgelegd. Naast de bouw van de Corantijnbrug, waarop zij zeer geporteerd is, zijn er andere voorstellen – of beter gezegd ideeën – over mogelijke samenwerking op het gebied van de bauxiet- en gasontwikkeling.

Wij kennen allemaal het gezegde: “Als de vos de passie preekt, boer, pas op je kippen”, en daarom willen wij aan de regering een signaal afgeven om bijzonder voorzichtig te zijn met toezeggingen of het doen van beloften bij de komende besprekingen.

Bij de komende bilaterale bespreking tussen president Simons en president Ali zou Suriname duidelijk haar beleid met betrekking tot de duurzame economische en sociale ontwikkeling en de diversificatie van de economie aan Guyana kenbaar moeten maken. In dit verband moet de bouw van de Corantijnbrug worden gezien als onderdeel van het integrale ontwikkelingsplan voor het district Nickerie. Naar onze mening zal Suriname daarom drie voorwaarden hieraan moeten verbinden:

Aardgaslevering Stabroekblok
Guyana en ExxonMobil zullen zich moeten committeren tot de levering van aardgas uit het Stabroekblok, te gebruiken voor de uitvoering van diverse projecten in het district Nickerie, zoals LNG, LPG en de bijbehorende infrastructurele projecten. Wij verwijzen u hierbij naar de eerder aan u toegezonden “Proposal to the Government of Suriname and the Government of Guyana to establish an LNG plant in the district of Nickerie.” Daarnaast ook voor de levering van aardgas aan de Alumina Refining Plant op Apoera. In deze plant kan dan ook het bauxiet uit Guyana verder worden verwerkt tot aluinaarde, samen met het Bakhuis-bauxiet. Het Chinalco-project voor de bauxietwinning van 6 miljoen ton per jaar en aluinaardeverwerking van 1 miljoen ton per jaar kan dan worden uitgevoerd.

Energie voor aluminiumproductie / Kabalebo
Voor de verdere verwerking van aluinaarde tot aluminium (250.000 ton per jaar) is veel energie nodig, en hiervoor was destijds het Kabalebo Hydro Power Project ontworpen voor de levering van de benodigde goedkope energie. In 1980 was dit project door de Wereldbank klaar gemaakt voor aanbesteding, nadat er formeel door de Guyanese regering een verklaring van “no objection” was afgegeven. Helaas heeft de toenmalige regering de verdere uitvoering van het project stopgezet. Opnieuw zal de Guyanese regering nu weer zo’n “no objection”-verklaring ongeconditioneerd moeten afgeven voor de eventuele toekomstige hervatting van het project.

Tigri-vraagstuk
Het Tigri-vraagstuk kan worden opgelost door uitsluitend een gezamenlijke exploratie en exploitatie door beide landen uit te voeren, waardoor de exclusieve claim van Guyana op dit gebied komt te vervallen.

Wij hopen hiermee een bijdrage te hebben geleverd aan de komende beraadslagingen met uw collega Irfaan Ali en wensen u verder succes toe.

Met de meeste hoogachting,

Drs. Johan Tjang-A-Sjin

Voormalig lid van de Presidentiële Gascommissie en de Bakhuis Bauxietcommissie
E-mail: johan@tjang-a-sjin.com