In Suriname hebben de samenwerkende partijen (NDP, ABOP, NPS, PL, BEP) na de verkiezing van de voorzitter en ondervoorzitter van de Nationale Assemblee een tweederdemeerderheid. Deze machtspositie biedt hen de unieke kans om een grondwetswijziging door te voeren die de verkiezing van de president en vicepresident openbaar maakt. Een dergelijke hervorming zou een einde kunnen maken aan de omkoping van ressortraadsleden, districtsraadsleden en Assembleeleden tijdens de Assemblee/Verenigde Volksvergadering (VVV).

Het probleem: Geheime verkiezingen en corruptie
Momenteel worden de president en vicepresident van Suriname gekozen via een indirect systeem, waarbij leden van De Nationale Assemblee en districtsvertegenwoordigers in de VVV hun stem in het geheim uitbrengen. Dit gebrek aan transparantie creëert ruimte voor manipulatie, omkoping en achterkamertjespolitiek. Omdat niemand verantwoording hoeft af te leggen over zijn of haar stem, kunnen politieke leiders onder druk worden gezet of worden verleid met financiële beloften.

Een openbare verkiezing zou dit probleem bij de wortel aanpakken. Als elke stem in de VVV openbaar wordt uitgebracht, kunnen burgers precies zien wie verantwoordelijk is voor de keuze van hun leiders. Dit maakt het veel moeilijker voor politici om steekpenningen aan te nemen of onder druk te worden gezet, omdat hun stemmen direct traceerbaar zijn.

Internationale voorbeelden: Transparantie werkt
Verschillende landen hebben baat gehad bij het openbaar maken van politieke verkiezingen:
- India: De verkiezing van de president en vicepresident gebeurt hier openbaar door een kiescollege. Hoewel het systeem niet perfect is, zorgt de transparantie voor meer verantwoording.

- Zuid-Afrika: Leden van het parlement stemmen openlijk bij de verkiezing van de president, wat het risico op omkoping vermindert.

- Duitsland: De bondsdag stemt openlijk bij de verkiezing van de bondskanselier, waardoor politici ter verantwoording kunnen worden geroepen.

In al deze landen draagt openbaar stemmen bij aan een cultuur van verantwoording en vermindert het de invloed van corruptie.

Waarom Suriname deze hervorming nodig heeft
Suriname kampt al jaren met politieke corruptie en een gebrek aan vertrouwen in de democratie. Door de verkiezing van de president en vicepresident openbaar te maken, kan:
- Corruptie worden tegengegaan – Omkoping wordt riskanter als stemmen traceerbaar zijn.
- Het vertrouwen in de democratie hersteld worden; Burgers zien wie verantwoordelijk is voor de keuze van hun leiders.
- Politieke verantwoording worden versterkt; Vertegenwoordigers kunnen worden afgerekend op hun stemgedrag.

De huidige tweederdemeerderheid biedt een historische kans om deze hervorming door te voeren. Als de coalitie daadwerkelijk streeft naar een transparanter bestuur, dan is dit het moment om een einde te maken aan de geheime deals die de Surinaamse politiek al te lang hebben geteisterd.

Transparantie als hoeksteen van democratie
Een democratie kan niet functioneren zonder openbaarheid en verantwoording. Door de verkiezing van de president en vicepresident openbaar te maken, zet Suriname een cruciale stap in de strijd tegen corruptie en het herstel van het publieke vertrouwen. Het is tijd om de politiek uit de schaduw te halen – alleen zo kan Suriname een echte democratie zonder geheimen worden.

E.Koenders