Tropenbos Suriname (TBS) heeft vrijdag in het Saamaka-dorp Djanka Kondre het Agroforestry-trainingscentrum feestelijk in gebruik genomen. Deze innovatieve opleidingslocatie brengt duurzame landbouwpraktijken en traditionele kennis samen. Dit type centrum staat bekend als een Agroforestry Farmer Field School (AFF). Het initiatief maakt deel uit van een breder programma van TBS en wordt gefinancierd door TotalEnergies.

“De nadruk ligt op deze kenki prakseri, omdat eenieder van elkaar kan leren,” zegt TBS-directeur Rudi van Kanten. “Bij een Agroforestry Farmer Field School is het belangrijk dat boeren van boeren leren. Wat we hier ontwikkelen, leggen we ook vast in beeld en schrift, zodat anderen er op afstand van kunnen profiteren.”

Het gebouw staat op grond die behoort tot Djanka Kondre, een van de dorpen in het gebied van Brownsweg. Met het traditioneel gezag is een overeenkomst gesloten waarin is vastgelegd dat TBS en het dorp gezamenlijk zorg dragen voor het gebouw en het terrein, en deze inzetten voor trainingsactiviteiten.

Zwerflandbouw is, na goudwinning, een van de belangrijkste oorzaken van ontbossing in Suriname. Hoewel het bos zich met de tijd herstelt, leidt het afbranden ervan tot verlies van biodiversiteit, CO₂-uitstoot en bodemdegradatie. TBS werkt samen met lokale gemeenschappen aan een duurzaam alternatief: landbouw die samenwerkt met het bos, gebaseerd op agroforestry-technieken. De AFF-school combineert traditionele kennis van de Saamaka-bevolking met wetenschappelijke inzichten.

“Het doel is dat boeren uit Brownsweg, langs de weg naar Atjoni, en uit Boven-Suriname nieuwe technieken leren om via landbouw bij te dragen aan inkomen, gezonde voeding en gebiedsontwikkeling,” aldus Van Kanten. “Hopelijk kiezen steeds meer mensen voor landbouw, voedselverwerking of toerisme in plaats van goudwinning.”

Ook andere organisaties die actief zijn in het gebied kunnen, tegen een kleine vergoeding bestemd voor onderhoud en beheer, gebruikmaken van het gebouw en het demonstratieveld.

Er zijn veertien boeren geselecteerd voor deelname aan de school: zeven uit Brownsweg (van wie vijf vrouwen) en zeven uit Boven-Suriname (twee vrouwen). Zij waren eerder actief betrokken bij TBS-projecten en zullen worden getraind op een demonstratieplot op het schoolterrein. Dit perceel bestaat uit twee delen: één ingericht op basis van wetenschappelijke inzichten en boerenvoorkeuren, het andere biedt ruimte voor een traditionele aanpak. Zo ontstaat een leerrijke wisselwerking tussen oud en nieuw.

De bouw van het schoolgebouw begon in september 2024, na goedkeuring van het traditioneel gezag via een Free, Prior and Informed Consent (FPIC)-proces. Arbeiders uit het kustgebied en de lokale gemeenschap werkten maandenlang samen aan de realisatie. Het resultaat is een permanent centrum voor trainingen, experimenten en kennisuitwisseling op het gebied van agroforestry.

Met deze school draagt TBS bij aan veerkrachtige gemeenschappen, bosbehoud en een duurzaam voedselsysteem in Suriname.