Leden van het voormalige Azov-regiment van Oekraïne, gevangengenomen in Marioepol tijdens het Russisch-Oekraïense conflict, wonen een rechtszitting bij in Rostov-aan-de-Don, Rusland. (Foto: Reuters)
Een Russische militaire rechtbank heeft woensdag lange gevangenisstraffen opgelegd aan 12 leden van het Oekraïense Azov-regiment, dat in de eerste maanden van de oorlog de verdediging van de stad Marioepol leidde en door Rusland als terroristische organisatie wordt aangemerkt.

De verdachten, die werden beschuldigd van terroristische activiteiten en het op gewelddadige wijze grijpen of behouden van de macht, werden veroordeeld tot gevangenisstraffen variërend van 13 tot 23 jaar, meldden de Russische staatsmedia.

Onafhankelijk nieuwsmedium Mediazona meldde dat 11 andere mensen die Rusland al had teruggestuurd naar Oekraïne in gevangenenruil, ook bij verstek werden veroordeeld. Onder hen waren negen vrouwen die als legerkoks hadden gewerkt.

Er werd gezegd dat de twaalf Azov-leden, die met kaalgeschoren hoofden voor de rechter verschenen, in beroep zouden gaan tegen de uitspraken. Sommigen van hen ontkenden dat ze iets verkeerd hadden gedaan of zeiden dat de getuigenissen die ze hadden afgelegd onder dwang waren verkregen.

De Oekraïense ombudsman voor de mensenrechten, Dmytro Lubinets, beschuldigde Rusland ervan het internationaal humanitair recht te schenden en noemde de uitspraken in een verklaring op Telegram 'illegaal'.

Lubinets zei dat hij een klacht over de zaak had ingediend bij de Verenigde Naties.

"Oekraïense krijgsgevangenen zijn strijders, geen criminelen! Ze vervulden hun plicht jegens de staat, beschermden de territoriale integriteit en soevereiniteit ervan," zei hij.

Het Azov-regiment, dat in Rusland verboden is, is een speciaal mikpunt van Russische woede. Moskou typeert het regiment vaak als een fanatieke groepering van Rusland-hatende neonazi's.

Oekraïne verwerpt de Russische beschrijving van Azov als terroristische organisatie. Het regiment werd opgericht door een hardline nationalist, Andriy Biletskiy, maar distantieerde zich vervolgens van zijn politiek.

Sinds 2014 is de garde opgegaan in de Nationale Garde van Oekraïne. Kiev zegt dat de garde is hervormd en afstand heeft genomen van zijn radicaal-nationalistische oorsprong. De garde is nu apolitiek.

Voor veel Oekraïners zijn de Azov-strijders helden die symbool staan ​​voor de geest van nationaal verzet. Ze klampen zich vast in de verwoeste ruïnes van Marioepol terwijl Rusland de havenstad belegerde tussen februari en mei 2022.

Rusland zei dat bijna 2.500 mensen zich uiteindelijk overgaven en uit hun schuilplaats in een enorm netwerk van bunkertunnels onder de staalfabriek van Azovstal in de stad kwamen. Het Kremlin zei destijds dat president Vladimir Putin had gegarandeerd dat ze volgens internationale normen zouden worden behandeld.

Vóór de vonnissen van woensdag had de voorzitter van het Russische onderzoekscomité eerder deze maand al gezegd dat Russische rechtbanken tot nu toe 145 Azov-leden hadden veroordeeld.