Een klant koopt eten in een privé-kruidenierswinkel in Havana, Cuba. Cubanen maken zich zorgen op en buiten het eiland, terwijl massale Amerikaanse deportaties dreigen. (Foto: Reuters)
Naydin Hernandez stond maandag op de Malecon-boulevard in Havana, in tranen en biddend, nadat haar droom om bij haar dochter in de Verenigde Staten te gaan wonen in rook op leek te gaan. "God weet dat ik haar mis," zei Hernandez over haar 21-jarige dochter. "Ik wil haar zien."

Hernandez had een aanvraag ingediend voor toelating via een 'parole'-programma dat was opgezet door de voormalige Democratische president Joe Biden. Hiermee konden migranten met een sponsor tijdelijk in de Verenigde Staten verblijven en werken.

Maar ze zei dat haar hoop ongetwijfeld de bodem in is geslagen nadat de regering van de Republikeinse president Donald Trump vrijdag bevestigde dat het programma zou worden beëindigd en de tijdelijke legale status van 530.000 Cubanen, Haïtianen, Nicaraguanen en Venezolanen in de Verenigde Staten zou worden ingetrokken.

In een conceptbericht in het Federal Register werd het programma als ineffectief bestempeld en werd gesteld dat het de grenzen van de legaliteit had overschreden.

De aankondiging heeft verwarring en verdriet gezaaid onder veel inwoners van het door communisten bestuurde Caribische eiland. Zij kampen met een aanhoudende economische crisis en zijn al lang gewend aan een beleid dat hun toegang tot de Verenigde Staten bevoordeelt ten opzichte van die van andere nationaliteiten.

Volgens tellingen van Customs and Border Protection en Department of Homeland Security kwamen er meer dan 700.000 Cubanen de VS binnen tijdens de vier jaar van de regering-Biden. Het is niet duidelijk hoeveel van hen zich hebben ingeschreven voor programma's die een andere vorm van bescherming of legale status bieden. Maar veel van dergelijke programma's, waaronder programma's die zijn ontworpen om Cubanen een pad naar burgerschap te bieden, werden in februari door de regering-Trump bevroren en onder herziening geplaatst.

Maandag zei de Cubaanse minister van Buitenlandse Zaken Bruno Rodriguez dat de VS Cubanen had verleid om te emigreren, maar hen vervolgens had teruggestuurd. Hij noemde het een "daad van wreed cynisme".

Dario Mendez, een 20-jarige student techniek uit Havana, zei dat veel mensen die hij kende "alles hadden opgeofferd" om naar de Verenigde Staten te emigreren. Het zou oneerlijk zijn als we hen nu zouden dwingen om terug te keren, zei hij.

"Net als je denkt dat ze vooruitgang boeken, zeggen ze dat je misschien terug moet gaan", aldus Mendez.

De viceminister van Buitenlandse Zaken van Cuba vertelde Reuters eerder deze maand dat een eventuele toename van het aantal deportaties naar Cuba besproken zou moeten worden met de regering van het eiland, op basis van overeenkomsten die al tientallen jaren oud zijn.

In Zuid-Florida, waar een grote Cubaans-Amerikaanse gemeenschap woont, vreesde de Republikeinse afgevaardigde Maria Elvira Salazar dat nieuwkomers gedeporteerd zouden kunnen worden. Zij vroeg de regering van Trump om dit te heroverwegen. Zij gaf Biden de schuld van het feit dat mensen die probeerden te ontsnappen aan "mislukte communistische regimes" in een migratielimbo terechtkwamen.

"Trump moet deze realiteit erkennen en hen niet straffen voor Bidens fouten", zei ze zaterdag in het programma X.