Het is een vaststaand feit dat Suriname door de toekomstige olieproductie een zekere welvaart tegemoet gaat, waar het bruto binnenland product (BBP) boven het wereldgemiddelde zal uitstijgen. Het inkomen van de burger kan met een factor zes  vermenigvuldigen. Er is echter een grote maar, die zelf een grote vrees in zich herbergt, dat Suriname net als Venezuela, Angola en Nigeria, het slachtoffer zal worden van de zogenoemde ‘resource curse’ en het land voor de zoveelste keer weer in een diep economisch dal te recht komt. 

Om dat te voorkomen is een visionair team, samengesteld door de Vereniging Surinaams Bedrijfsleven (VSB). De organisatie er vast van overtuigd dat alleen een breed gedragen visie met een nationaal plan Suriname zal redden om de toekomstige economische groei niet weer te verkwanselen. Het team bestaat uit economen, CEO's van bedrijvengroepen en andere technische deskundigen. 

Vrijdagavond is in Ballroom Torarica een paneldiscussie gehouden waar is ingegaan op hoe de economische toekomst van het land veilig te stellen met plan Vision 2050. Met experts en anderen uit de samenleving is van gedachten gewisseld over de bouwstenen van een nationale langetermijnvisie en hoe verstandig te investeren in de olie-inkomsten. Tegelijkertijd is diversificatie van de economie nodig waarbij immigratie en talentontwikkeling belangrijke onderdelen behoren te zijn van het langetermijnplan.

Lessen leren
“Suriname zal lessen moeten leren uit het verleden om het in de toekomst beter te doen”, zegt CEO Vishal Jadnanansing van Kersten Group of Companies. In zijn presentatie ging hij terug naar de begin jaren zestig waar Suriname mede door de investeringen van Alcoa een behoorlijke economische groei heeft doorgemaakt, van soms wel 10% per jaar met een hoog welvaartsniveau. Suriname is desondanks als natie er niet in geslaagd die groei duurzaam vast te houden en te laten uitgroeien. Bij de onafhankelijkheid kreeg Suriname van Nederland een pot geld, maar daarna was er een lange periode van achteruitgang. De val in cijfers uitgedrukt, bedroeg het BBP per hoofd van de bevolking in 2023 US$ 6.000, terwijl de wereld een BBP per capita vertoonde van boven de US$ 30.000. 

In de jaren 2000, als gevolg van de komst van de twee grote goudmultinationals Iamgold en Newmont, is er weer een zekere mate van groei te zien, maar is Suriname nu weer afgedaald. Volgens Jadnanansing zal de toekomstige welvaart pas feitelijk zijn, wanneer er ook een langetermijnvisie en een plan is. “Het verleden leert dat hoge commodity prijzen zoals olie geen garantie zijn voor economische vooruitgang. We hoeven niet trots te zijn op onze collectieve prestaties in de afgelopen zestig jaren. De toekomst ziet er erg rooskleurig uit, maar laat het niet een replica zijn van de jaren zestig, waarbij we een enorme groei meemaken  en daarna weer terugvallen.

Meer olieboringen
Voormalig algemeen directeur van Staatsolie, Rudolf Elias, baseert de mooie toekomst van het land ook op de olievondsten. Hij verwacht dat in de komende achttien maanden er nog eens 10 putten geboord worden en daaruit, naast de huidige bronnen uit Blok 58 er nog drie productiebronnen bijkomen. Twee van het beursgenoteerde Petronas en mogelijk nog vóór 2031 de komst van multinational First Oil.  Elias praat dan over in elk geval vier ontwikkelingen in de olie-industrie de komende tien jaren. Met deze zeer waarschijnlijke prognose zal alleen al met de eerste activiteit van Total Energie er een economische groei zijn van tussen de drie en vijf procent per jaar.  

Elias hamert er op dat alle aspecten die VSB-voorzitter Rekha Bissumbhar in haar presentatie heeft genoemd, niet los van elkaar ontwikkeld moeten worden, maar onderdeel moeten zijn van het visionaire plan. We kunnen twee kanten op, of we doen het goed zoals Noorwegen dat een ongelooflijk goede roadmap heeft gemaakt of we gaan de richting op van Venezuela, Angola en Nigeria, waar een kleine groep van 20 procent rijk is geworden en 80 procent in armoede is gebleven”, zegt Elias. Hij wijst er ook op dat het immigratiebeleid een belangrijk onderdeel behoort te zijn van het plan alsook een goede local content wet. “Als we niets doen vallen we in de resource curse”, waarschuwt hij.

Duidelijke doelen stellen
Volgens Shirley Sowma-Sumter, CEO van Newmont Suriname, die het tot stand komen van de het Vision 2050 plan besprak, zal het traject lang en complex zijn. Er moeten daarom duidelijke doelen worden vastgesteld die specifiek meetbaar zijn en in lijn zijn met de visie. “We zullen als land een ‘gab-analyse moeten maken om vast te stellen op welke gebieden wij moeten focussen om ons te ontwikkelen om die gab te overbruggen. De zeventien millennium ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties zijn daarbij een goed uitgangspunt die serieus nagestreefd moeten worden.

De econoom Winston Ramautarsing die ervaring heeft met ontwikkelingsplannen zegt dat waar de toekomst er rooskleurig uitziet er altijd slecht weer opkomst is of die de voordelen van die mooie toekomst verhinderen. “We moeten onszelf niet rijk rekenen zonder rekening te houden met de werkelijkheid die een stuk minder rooskleurig kan zijn”. Volgens hem moeten dan ook nationale doelen gesteld worden, wat een tijdrovende bezigheid is. Niet moet worden onderschat wat het kost om een natie in een ontwikkelingsrichting te duwen met een plan, maar ook om het uit te voeren. 

“We hebben een gouden toekomst voor ons, maar die kansen hebben we ook eerder gehad. Dit is de zoveelste gouden kans. De voorgaande kansen hebben we niet gemist maar verpruts, willens en wetens. Het is daarom belangrijk te weten waarom het niet heeft gewerkt. Laten we leren de lessen van het verleden en doen wat we moeten doen, want de potentie is aanwezig. Als we hetzelfde blijven kiezen, gaan we hetzelfde blijven krijgen”, voorspelt Ramautarsing.