Baarmoederhalskanker is één van de voorkombare kankers en is ook één van de best behandelbare vormen van kanker, zolang deze vroeg wordt ontdekt en effectief wordt behandeld. Het is daarom aangeraden dat vrouwen regelmatig laten screenen. Kankers die in een laat stadium worden gediagnosticeerd, kunnen ook onder controle worden gehouden met de juiste behandeling en palliatieve zorg. Met een integrale aanpak van preventie, screening en behandeling kunnen we binnen enkele generaties een einde maken aan baarmoederhalskanker als volksgezondheidsprobleem.

Het Internationaal Instituut voor Kankeronderzoek (IARC) markeert januari als de bewustwordingsmaand voor baarmoederhalskanker met als doel om het bewustzijn over baarmoederhalskanker te vergroten. Baarmoederhalskanker ontwikkelt zich in de baarmoederhals van een vrouw (de ingang van de baarmoeder vanuit de vagina).

Baarmoederhalskanker is anders dan de meeste kankersoorten, omdat het voornamelijk (99%) wordt veroorzaakt door het humaan papillomavirus (HPV). Het is een virus dat zowel mannen als vrouwen infecteert en is wereldwijd één van de meest voorkomende seksueel overdraagbare aandoeningen. Een persoon kan besmet zijn met dit virus en het op anderen overdragen (via direct huid-op-huidcontact of seksueel). Hoewel de meeste infecties met HPV spontaan verdwijnen en geen symptomen veroorzaken, kan een aanhoudende infectie bij vrouwen baarmoederhalskanker veroorzaken. 

Er zijn meerdere soorten HPV die verschillende ziekten kunnen veroorzaken, zoals genitale wratten, baarmoederhalskanker, peniskanker, anaalkanker, hoofd en nek kanker (mond en keel). HPV-typen 16 en 18 zijn verantwoordelijk voor ten minste 70% van alle gevallen van baarmoederhalskanker. Gelukkig bestaan er vaccinaties die aanhoudende infectie met de hoog-risico HPV-types, kunnen voorkomen. Het voorkomen van deze infectie kan bijna alle gevallen van baarmoederhalskanker voorkomen. Het is daarom van eminent belang dat onze kinderen (zowel meisjes als jongens) gevaccineerd worden.

In verband met deze bewustwordingsmaand zijn volgens het ministerie van Volksgezondheid de volgende boodschappen duidelijk:
- Laat je informeren. Ontdek de feiten over baarmoederhalskanker en het humaan papillomavirus (HPV). Help ook andere vrouwen met deze informatie.
- Laat je screenen. Baarmoederhalskankerscreening begint meestal op de leeftijd van 30 jaar en wordt periodiek herhaald. Vraag je huisarts om je te laten screenen.
Laat je (dochter/zoon) vaccineren. Het HPV-vaccin wordt gegeven in één dosis voor meisjes en jongens van 9 tot 13 jaar, die het liefst nog niet seksueel actief zijn. Tevens één dosis HPV-vaccinatie voor meisjes en jongens van 14 tot 20 jaar.