Een blik op een illegale goudmijn tijdens een handhavingsoperatie van de Braziliaanse overheid om illegale goudwinning in het Amazone-regenwoud op het inheemse Munduruku-land te bestrijden, in de gemeente Jacareacanga, staat Para, Brazilië. (Foto: Reuters)
De betrokkenheid van inheemse volkeren bij illegale goudjacht, gelokt door het vooruitzicht van makkelijk geld vanwege recordprijzen, heeft Brazilië's taak om hard op te treden tegen illegale mijnbouw in de Amazone veel moeilijker gemaakt, zeggen milieuagenten en politie.

Het Munduruku-gebied, een reservaat ter grootte van Zwitserland aan de Tapajos-rivier, een belangrijke zijrivier van de Amazone, is een hotspot geworden voor illegale mijnbouw, die volgens de Braziliaanse wet verboden is op inheems land.

Maar steeds vaker begeven leden van de Munduruku-stam zich in de illegale handel die wordt gesteund door de georganiseerde misdaad.

Tijdens een recente handhavingsoperatie van het Braziliaanse milieubeschermingsagentschap IBAMA, doken agenten in helikopters neer op modderige afvalvijvers om een ​​kamp te vinden in een open plek, maar de mijnwerkers waren gevlucht, gealarmeerd door het geluid van de naderende helikopters.

Een snelkookpan op een gasfornuis was nog heet en honden blaften. De agenten vernielden twee motoren die werden gebruikt om water door filters te pompen om goudklompjes op te vangen. Ze zeiden dat de hangmatten en kleding bewijs waren dat de mijnwerkers inheems waren.

Goudwinning heeft verdeeldheid gebracht binnen de Munduruku-stam, waarvan de meerderheid gelooft dat het verkeerd is, hoewel hun leiders zeggen dat gebrek aan overheidssteun mensen dwingt om andere manieren te zoeken om met armoede om te gaan.

Op een recente ochtend vond bedelaar Samuel Manga Bal 60 gram goud in de rivier: 20 keer zijn gebruikelijke dagelijkse hoeveelheid. Maar zijn broer Domingo was woedend en dreigde hem te vermoorden als hij doorging, dus werd hij gedwongen hun dorp te verlaten.

"Hij wilde dat ik weg zou gaan," zei Manga Bal, die nu leeft van het telen van cassave, maar hij is van plan om terug te keren naar de mijnbouw zodra hij kan.

"Ik ga terug naar de mijnbouw, want het gaat nu zo slecht. We hebben niet eens koffie, geen suiker, niets, geen eten, alleen cassavebloem."

Het reservaat ligt in de gemeente Jacareacanga, een bloeiende stad met 26.000 inwoners, waar grote 4x4-pickups door grotendeels onverharde straten razen en winkels openlijk goud kopen van mijnwerkers. Er komen vrachtwagens aan met zware graafmachines en laadschoppen die worden gebruikt om prospectievijvers te graven.

Genereren inkomsten
Ondanks zichtbare armoede bedraagt ​​het BBP per hoofd van de bevolking van Jacareacanga 90.000 reais ($15.157,38), hoger dan Sao Paulo, de grootste metropool van Brazilië, een duidelijk teken van de illegale rijkdom die goudwinning genereert.

Er wordt heel weinig belasting geheven, ook al is de handel in goud voor iedereen zichtbaar in Jacareacanga.

President Luiz Inacio Lula da Silva heeft beloofd een einde te maken aan illegale mijnbouw die onder zijn voorganger Jair Bolsonaro een hoge vlucht nam en moeilijker te bestrijden is in het Amazonegebied.

Het is moeilijker geworden om mijnwerkers te verdrijven in het Munduruku-gebied, nu stamleden op zoek zijn naar goud. Stamhoofden schatten dat 40% van de goudwinning in het reservaat tegenwoordig wordt uitgevoerd door inheemse mensen.

Om het nog erger te maken, hebben lokale politieagenten steekpenningen aangenomen van een goudmijnbedrijf om een ​​oogje dicht te knijpen, volgens een document dat door Reuters is ingezien.

In een dorp op 10 minuten varen zei de lokale Chief Jonathan Kaba Biorebu dat de manier om illegale mijnbouw te stoppen is om financiering aan te boren voor duurzame ontwikkeling. Hij stelde voor om koolstofkredieten te verkopen aan bedrijven die compensatie zoeken voor vervuiling.

Zijn dorp heeft geprofiteerd van een koolstofkredietovereenkomst die is ondertekend door de lokale Pusuru Indigenous Association die van plan is om 40 waterputten te bouwen. De vereniging heeft haar kantoren in de Jacareacanga gebouwd met koolstofkredietfinanciering. Maar Kaba Biorebu is sceptisch dat koolstofkrediet zo gewoon zal worden dat het genoeg inkomsten genereert om goudwinning te vervangen.

De niet-inheemse bevolking van Jacareacanga is helemaal vóór het legaliseren van informele mijnbouw, in het Portugees bekend als "garimpo".

"De inkomsten hier zijn goudwinning," zei de eigenaar van een winkel Claudemir Pereira. "De meerderheid van de bevolking hier is hiervan afhankelijk, zelfs de inheemse bevolking, van wie velen in de mijn werken om te overleven."

De overheidscoördinator voor het verdrijven van goudwinning uit inheemse gebieden, Nilton Tubino, wees legalisering af en zei dat grote mijnbouwbedrijven ertegen hebben gelobbyd. Een wetsvoorstel om informele mijnbouw te legaliseren, is vastgelopen in het Congres.