Grote bijdrage Jan Kapteijn aan academische ontwikkeling

Op vrijdag 15 november 2024 is na een kortstondig ziekbed dr.ir. Jan Kapteijn op 80-jarige leeftijd overleden. Deze necrologie dient als oorkonde wegens de prijzenswaardige bijdrage van Jan aan de wetenschappelijke/academische ontwikkeling in Suriname.

Jan Kapteijn heeft gedurende zijn academische loopbaan diverse functies vervuld op de Technische Universiteit Delft, zowel als wetenschappelijke medewerker in het materiaalkundig/metaalkundig domein en ook bestuurder o.a. bij de Faculteit Electrotechniek en het Reactor Instituut. Gedurende deze bestuurlijke aanstellingen heeft hij altijd een luisterend oor gehad naar de belanghebbende medewerkers.

Tussen 2004 en 2015 is Jan Kapteijn eveneens betrokken geweest als hoofddocent op de Anton de Kom Universiteit van Suriname, studierichting Werktuigbouwkunde. Het is met name de periode 2009-2015 waarover ik hieronder kort de impact van Jan belicht voor het onderwijs, onderzoek en de dienstverlenende taak van de Universiteit.

Sinds de aanstelling van Jan als medewerker op de Anton de Kom Universiteit van Suriname werd een fonds ingesteld waarin hij zijn loon beschikbaar stelde ter ondersteuning van de technologie en innovatie-ontwikkeling van en binnen de studierichting Werktuigbouwkunde. 

De middelen uit dit fonds zijn onder andere gebruikt voor diverse investeringen en studies, t.w.

1. Investering in het upgraden van de faciliteiten van het materiaalkundig lab van de studierichting Werktuigbouwkunde: er zijn in 2012 aanschaffingen gedaan t.w.v. SRD 200.000 (ruwweg 50.000 euro uitgaande van de koers van toen) uit het fonds bestaande uit een microhardheidsmeter, een microscoop en polijstgereedschappen. Door deze aanschaffingen kon het onderzoek t.b.v. het afstudeerwerk op BSc en MSc niveau naar een hoger en dieper academisch niveau worden gebracht. Later, na Jan’s vertrek naar Nederland, kon de studierichting het fonds en deze oud-investering als grondslag gebruiken voor een grotere sponsoring van Tullow Oil t.b.v. het materiaalkundig lab t.w.v. USD 120.000, waarbij een state-of-the art hardheidsmeter, geautomatiseerd trek-drukbank, PLC machine, polijsttafels en diverse verbruiksartikelen werden aangeschaft. Het fonds diende als buffer t.b.v. onderhoud en training om zodoende de duurzaamheid van de upgrade te verankeren.

2. Investering in een diepgaande haalbaarheidsstudie van een lab voor niet-destructief testen voor de bouwsector en de industriële sector. In dit verband zijn er twee stakeholdersessies en diepgaande studies georganiseerd waarbij relevante technische, juridische en financiële deskundigen en belanghebbenden betrokken waren. Jan’s technisch inhoudelijke metaalkundige kennis was van eminent belang in alle fases van deze studie.

4. Accreditatie-advies en betaling van alles kosten t.b.v. brainstormingssessies. Hierdoor kwam eindelijk succes in de vorm van accreditatie van de eerste wetenschappelijke Bacheloropleiding Werktuigbouwkunde op de Universiteit (merk op dat eerder twee MSc opleidingen op de technologische faculteit waren geaccrediteerd).

5. Via het fonds mogelijk maken dat twee adjunct wetenschappelijke medewerkers als free-movers gedurende een half jaar upgrade cursussen konden volgen op de TU Delft.

6. Wetenschappelijke inleider m.n. wegens zijn diepgaande kennis over metaalkunde, corrosie, metaaleigenschappen en de historische ontwikkelingen op het vlak.

7. Mijn adviseur als richtingscoördinator Werktuigbouwkunde tussen 2011 en 2015, in het bijzonder wanneer ik erom vroeg inzake managementkennis en -skills. Maar Jan wist ook uitstekend dat professionals ook niet detailsturing nodig hadden en kon dus ook afstand houden.

8. Jan fungeerde als opleidingscoördinator van de eenmalige Werktuigbouwkunde MSc-opleidingen van cohort 2009, 

waarbij hij een belangrijke linking pin vormde tussen het lokale personeel en het buitenlands personeel.

9. Jan is daarnaast lang werkzaam geweest in het bestuur van het PTC Suriname.

Na zijn vertrek naar Nederland heb ik vaker contact gehad met Jan en zijn echtgenote Lydia Stolk en hebben mijn echtgenote en ik prettige gesprekken kunnen voeren over diverse zaken, waaronder wetenschap, de status van de Universiteit van Suriname, persoonlijke ervaringen en levenservaringen. Bovenal was Jan een goede vriend die een sterke impact en indruk achterlaat voor velen die met hem interactie hebben gehad. 

Sterkte Lydia, waka bun Jan en dank.