'Cholita', een brilbeer, loopt op een boom in het droge bos van het natuurreservaat Chaparri in de noordelijke regio Lambayeque in Peru, 19 oktober 2014. (Foto: Reuters)
Een recordaantal branden raasde de afgelopen weken door Peru en veroorzaakte verwoestingen in de ecosystemen van het land, aangezien graslanden, droge bossen, kustgebieden en de Amazone in brand werden gestoken. In het noorden van Peru vluchtten brilberen uit brandende droge bossen naar nabijgelegen steden, waar sommigen werden neergeschoten door angstige bewoners. 

Jaguars in de zuidelijke Amazone, die nergens heen konden vluchten, werden verbrand achtergelaten op bomen. Graslanden en wetlands die een belangrijke rol spelen bij het opslaan van water, werden in de as gelegd.

"Het regenwoud is meestal ongevoelig voor vuur", aldus Paul Rosolie, een natuurbeschermer en oprichter van JungleKeepers, een NGO die patrouilleert en het Amazonegebied in Peru beschermt. Hij voegde eraan toe dat ze na recente patrouilles verbrande schildpadden, slangen, vogels en jaguars hebben gezien. "Het bos is hun wereld, dus als je het verbrandt, sterven ze."

Het Global Wildfire Information System (GWIS), dat bosbranden via satelliet bijhoudt, toont ongeveer 10.400 branden in Peru in 2024, meer dan het dubbele van het vorige record in 2020 en bijna 2,5 keer het totale verbrande gebied.

Er zijn dit jaar recordbranden geregistreerd in heel Zuid-Amerika, waarbij Bolivia, Brazilië, Argentinië en Paraguay de grootste aantallen registreerden.

"Dit jaar zijn er meer regio's, meer ecosystemen en meer soorten getroffen", aldus Luis Zari, juridisch specialist voor de Peruaanse Vereniging voor Milieurecht (SPDA), eraan toevoegend dat zowel menselijke als milieufactoren hebben geleid tot zulke wijdverbreide branden.

Naast minder regenval en hogere temperaturen na het einde van het El Niño-weerfenomeen, zegt Zari dat een mislukte reactie van de overheid en door mensen veroorzaakte branden tot wijdverbreide verwoesting hebben geleid.

De president van Peru, Dina Boluarte, erkende dat het land niet over de logistiek beschikte om de branden te bestrijden toen ze in september de noodtoestand uitriep. "Er is niets in Peru, dat is het probleem, er is geen hulp," zei Robyn Appleton, oprichter van de Spectacled Bear Conservation (SBC), een NGO die brilberen beschermt in de noordelijke droge bossen van Peru.

Alexander Moore, uitvoerend directeur van de SBC, zegt dat de beren zich hebben aangepast aan het drogere klimaat en maandenlang zonder water kunnen, in tegenstelling tot andere brilberen in de Andes. Met slechts een paar honderd beren in de populatie, zegt Moore dat het behoud van elke beer essentieel is voor het ecosysteem.

"Fragmentatie en verlies van leefgebied vormen de grootste bedreiging voor deze beren," zei Moore, eraan toevoegend dat de SBC samenwerkt met lokale gemeenschappen om voorlichting te geven, natuurbehoud te stimuleren en te helpen branden te bestrijden.

Hij zegt dat wijzigingen in een bosbouwwet in januari het gemakkelijker maken om bebost land te gebruiken voor landbouw door enkele milieueisen te schrappen en lokale boeren aan te moedigen meer land te verbranden, een sentiment dat wordt herhaald door Rosolie en Zari.

"We zijn echt bang en daarom proberen we er alles aan te doen om met de gemeenschap samen te werken om hiermee om te gaan, want het gaat niet stoppen", zei Moore, eraan toevoegend dat als overheden landgebruik en bedrijven promoten boven milieuregels die klimaatverandering bestrijden, extreem weer verwoestend zal blijven.