Ivan Fernald
In een 3-tal artikelen legt Ivan Fernald de vinger op de zere plek In het onderwijs en doet aanbevelingen.

Minister Henry Ori heeft in juni 2023 geopenbaard, dat er reeds US$ 70 miljoen gestoken is in het onderwijs. "Binnenkort zal er nog US$ 30 miljoen geïnvesteerd worden om te gaan tot een betere aanpak voor de verdere ontwikkeling van het onderwijs’’, aldus Ori op een persconferentie in het CENASU-gebouw. Het uiteindelijke bedrag zal dus oplopen naar US$ 100 miljoen, hetgeen de tegenwaarde is van SRD 3.300 miljoen. Dit is een forse investering.
Van de school zou je verwachten dat zij in staat is om binnen de vastgestelde termijn de eindtermen (minimum doelen per vak) te halen. De praktijk wijst uit dat zulks niet vanzelfsprekend is. Het is bedroevend gesteld met het onderwijs in Suriname. Het is nog niet doorgedrongen tot menigeen dat het onderwijs zich in een diepe crisis bevindt.

Kansengelijkheid door onderwijs?
Het nieuwe onderwijs vergroot de kansenongelijkheid, omdat kansarme leerlingen meer risico lopen om af te haken. Leerlingen met grote achterstanden hebben de meeste ondersteuning nodig. De tragiek is, dat in weerwil van de idealen, de kansenongelijkheid juist groter wordt, omdat kinderen met extra ondersteuningsbehoefte die veelal niet krijgen. Zij hebben behoefte aan een remedial teacher, zorgcoördinator en wellicht een ‘hulpleerkracht’ om op eigen tempo verder te gaan.

De resultaten zijn onbevredigend ten opzichte van de grote offers die gebracht worden. Dit verplicht ons om indringende vragen te stellen over het rendement van het onderwijs. In een eerdere publicatie heb ik gewezen op de resultaatsverplichting van het Ministerie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur. Inspanningsverplichting is niet genoeg. De belastingbetaler heeft aanzienlijke financiële offers gebracht. Dan mag toch verwacht worden dat de kwaliteit en de efficiëntie van ons onderwijs toeneemt? De minister moet verantwoording afleggen over de besteding van de middelen en de output van het beleid.

Lichtpunten
1. Een grote uitdaging is om leerlingen met leerachterstanden op maat te begeleiden. Het is daarom verheugend, dat het Instituut voor Opleiding van Leraren (IOL) in november 2023 van start is gegaan met de cursus ‘Basisschool Begeleiders Taal en Rekenen’. De constructie is dat leerkrachten eenmaal per week, gedurende 3 blokken van 3 maanden, op het IOL getraind worden om leerachterstanden te herkennen en passende handelingsplannen op te stellen en uit te voeren. De eerste groep (cohort) bestond uit 40 leerkrachten van 12 Basisscholen in de districten Paramaribo, Commewijne en Wanica.  De cursus is ontwikkeld door het IOL met ondersteuning van de afdeling Remedial Teaching van het MinOWC. Het is van belang om na te gaan wat de resultaten zijn van deze cursussen. Zijn de taal- en rekenproblemen bij de experimentele groep van leerlingen aantoonbaar verbeterd?

2. De rekenvaardigheden van leerlingen zijn ondermaats. Het Rooms Katholiek Bijzonder Onderwijs (RKBO) heeft sinds 2018 een structurele samenwerking met de Rotary Club of Paramaribo Residence (RCPR) om de didactische vaardigheden van rekenleraren te verhogen. Daarnaast hebben de deskundigen die aangetrokken zijn door de Rotary, twintig rekendidactische filmpjes gemaakt die op tv zijn verschenen, maar ook op elk gewenst moment te bezichtigen zijn op YouTube.  En dit werpt vruchten af. Thans loopt er ook een Joint RCPR-RKBO project voor verbetering van de didactische vaardigheden van wiskundeleraren.

3. Schoolcampussen te Para en Moengotapoe
Het is toe te juichen dat het voortgezet- en middelbaar onderwijs ook beschikbaar is in de districten. Studenten hoeven dan geen lange afstanden meer af te leggen om naar school te gaan. De campus in Moengotapoe is op 27 september 2023 opgeleverd en de scholengemeenschap Para voor havo en vwo, heeft in oktober 2023 zijn deuren geopend. Er is ook voorzien in praktijklokalen, studentenonderkomens en een sportaccommodatie. Een halfjaarlijkse evaluatie is op zijn plaats.

Het is goed om te beseffen dat een scholengemeenschap meer is dan een verzameling van gebouwen. Het is van belang dat er topdocenten worden aangetrokken die beschikken over voldoende leermiddelen, apparatuur en internet. Daarnaast zal er een goede managementstructuur moeten worden ingesteld.

Capaciteitsopbouw
Transformatie is broodnodig, maar als de resultaten in termen van de kwaliteit ondermaats zijn, moet er tijdig bijstelling plaatsvinden. Is er een innovatieplan onderwijs? Hoe willen wij via het onderwijs een ferme digitale sprong voorwaarts maken? Kiezen wij voor een kenniseconomie? Zijn wij op schema om in te spelen op de grote behoefte aan goederen, diensten en kader (local content) die nodig zijn voor de olie- en gassector. Voor welke duurzame industrieën kiezen wij en welke consequenties heeft dit voor het curriculum in het onderwijs?

Elke minister wil het beste voor het onderwijs. De output van het ministerie zal niet verbeteren als er geen capaciteitsversterking plaatsvindt. Het bestuursapparaat is institutioneel niet in staat om de transformatie van het onderwijs op behoorlijke wijze aan te sturen en te monitoren. De oproep is om meer gespecialiseerd kader aan te trekken voor ontwikkelprocessen. Dat hoeft niet allemaal ingevlogen te worden. Er is lokaal (bijvoorbeeld bij het bedrijfsleven, AdeKUS-Universiteit en Surinaamse consultants), ook deskundigheid, maar die kennis wordt door het ministerie nauwelijks ingezet.

Ivan Fernald

Hij is gewezen directeur van het IMEAO en auteur van de boeken:
1. Het roer moet om. Actieplannen voor beter onderwijs.
2.Moeizame opbouw en snelle afbraak. Politieke beschouwingen 2010-2020

Zie ook: