Participanten aan het project van Tropenbos Suriname. Zij wijzen op de vele uitdagingen waarmee ze te maken hebben. (Foto: Tropenbos Suriname)
"Er is dringend behoefte aan afzetmogelijkheden voor de producten. Onze producten verdienen het om verkocht te worden, zodat we er winst uit kunnen halen." Zo luidde het verzoek van een van de deelnemers aan het project Agroforestry for Empowerment and Improved Land Management van Tropenbos Suriname tijdens de afsluiting van de activiteit, gehouden in Brownsweg. In de directe omgeving van Brownsweg is er echter een beperkt aantal potentiële klanten, wat de verkoop van de producten bemoeilijkt. Daarom benadrukken de deelnemers het belang van het zoeken naar alternatieve verkoopkanalen elders. 

Er is ook een oriëntatiebezoek gebracht aan de landbouwgronden van kapitein Lambertus Waandels, Itsel Edeling, Jan Finisie, Hilda Afonsoewa en Edith Tooy. In november 2022 is het project met een duur van 16 maanden gestart. Het doel van het project is om met agroforestry trainingen en begeleiding, de aanpassing tegen klimaatverandering te bevorderen en het beheer van landschappen te verbeteren. De financiering komt van het GEF Small Grants Programme Suriname, en de uitvoering vindt plaats in Brownsweg, district Brokopondo. Agroforestry omvat landgebruiksystemen, waarbij het planten en/of actief beheren van bomen wordt gecombineerd met landbouw of veeteelt. De agroforestry training werd verzorgd door Humprey Warsodikromo en Ivan Karnadi.
 
"In de dorpen komen mensen uit de stad om producten te leveren die ook lokaal worden geteeld,’ legt Veronique Hankers, projectassistent bij Tropenbos Suriname", uit. Tijdens de krutu's en trainingen wordt steeds benadrukt dat de lokale bevolking van lokale producenten moet afnemen. Ze weten tenminste hoe de gewassen worden verbouwd en dat er geen pesticiden worden gebruikt als ze die van hun eigen mensen kopen. Bovendien wordt de lokale economie daardoor versterkt.
 
Een andere uitdaging is het transport van de gewassen naar de stad. Doordat de transportkosten in de verkoopprijs worden doorberekend, zijn de producten duurder dan die van boeren dichterbij de stad. Hierdoor worden de producten van de binnenlandbewoners nauwelijks verkocht. De landbouwers willen ook op grotere schaal verbouwen, maar ze hebben niet alle faciliteiten, zoals machines voor grondbewerking, menskracht en opslagruimten, om dit te realiseren. In veel dorpen is nog geen 24 uurs elektriciteit beschikbaar, waardoor ze de producten niet kunnen koelen. Ook het vervoer naar de kostgronden is een uitdaging, waardoor de gronden vaak worden verwaarloosd of slecht onderhouden.
 
In het binnenland wordt momenteel veel aan zwerflandbouw gedaan. Zwerflandbouw is een kleinschalige vorm van landbouw, waarbij een stuk grond een of enkele jaren wordt gecultiveerd, waarna het wordt verlaten om een nieuw stuk grond te ontginnen. Na een aantal jaren keert men terug op hetzelfde stuk grond. TBS bevordert een meer permanente vorm van landbouw en stimuleert dit daarom actief bij de gemeenschappen daar. Men zal voldoende tijd aan de landbouwgrond moeten besteden, maar het voordeel is dat de grond steeds verbeterd en gepleegde investeringen niet verloren gaan.
 
De focus ligt vooral op het telen van aardvruchten zoals cassave en zoete patat. De landbouwers willen zelf het beheer van hun agroforestry-percelen op zich nemen, wat betekent dat ze zelf gewassen telen, oogsten, eventueel verwerken en verhandelen. Het voornaamste doel is het genereren van tastbare inkomsten door het telen en verkopen van marktwaardige planten en bomen. Dit systeem wordt momenteel toegepast in het boven Suriname riviergebied. Het is belangrijk dat de bewoners van Brownsweg de basisprincipes van zowel landbouw als bomenteelt beheersen bij het aanleggen en beheren van de agroforestry-percelen.
 
Hankers vond het interessant om te zien dat een deel van de deelnemers vanaf het begin zeer enthousiast heeft deelgenomen aan het project en echt meer wil doen met de landbouw. Ze hebben zelf ervaren welke effecten klimaatverandering heeft op hun gronden. ‘In 2022 hadden ze te kampen met wateroverlast die maanden aanhield, en vorig jaar leden ze onder een langdurige droogte, wat resulteerde in mislukte oogsten. Daarom willen ze leren hoe ze in de toekomst kunnen inspelen op deze ontwikkelingen. Bij zware regenval kunnen de landbouwers vaak hun kostgronden niet bereiken, of staan deze zelfs volledig onder water.’
 
De organisatie werkt aan het opzetten van een verwerkingsunit voor de landbouwers in het gebied. In de unit zou onder meer opslagruimte komen en een verwerkingsmachine voor het maken van cassavemeel. De organisatie gaat de mensen blijven begeleiden en ondersteunen.