Gewelddadige bendes hebben de controle over het grootste deel van de hoofdstad Port-au-Prince, Haïti.
De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (VN) heeft maandag toestemming gegeven voor een buitenlandse veiligheidsmissie naar Haïti. Het besluit komt een jaar nadat het Caribische land om hulp had gevraagd in de strijd tegen gewelddadige bendes die de hoofdstad Port-au-Prince grotendeels hebben.

De 15 leden tellende raad breidde ook een VN-wapenembargo uit tot alle bendes. Het embargo gold voorheen alleen voor aangewezen personen. Haïtiaanse functionarissen hebben gezegd dat wapens die door bendes worden gebruikt, vermoedelijk grotendeels uit de Verenigde Staten (VS) worden geïmporteerd.

De raad nam een resolutie aan, opgesteld door de VS en Ecuador, die de zogenaamde Multinational Security Support-missie machtigt "alle noodzakelijke maatregelen te nemen" – een code voor het gebruik van geweld.

China en Rusland onthielden zich van stemming, terwijl de overige dertien leden vóór stemden. Diplomaten hebben gezegd dat China en Rusland op hun hoede waren voor het toestaan van algemeen gebruik van geweld.

VN-secretaris-generaal Antonio Guterres vertelde de raad in augustus dat een "krachtig gebruik van geweld" door een multinationale politie-inzet en het gebruik van militaire middelen nodig waren om de openbare orde in Haïti te herstellen en bendes te ontwapenen.

De reactie op het hulpverzoek van Haïti werd uitgesteld vanwege de strijd om een land te vinden dat bereid was een veiligheidsbijstandsmissie te leiden. Kenia stapte in juli naar voren met een toezegging van 1.000 politieagenten. De Bahama's hebben toen 150 mensen geëngageerd, terwijl ook Jamaica en Antigua en Barbuda bereid zijn te helpen.

Guterres heeft er bij landen, vooral in Amerika, op aangedrongen "op dit nieuwe momentum voort te bouwen". Na de goedkeuring van de raad op maandag was het niet meteen duidelijk hoe snel een troepenmacht ter plaatse kon zijn.

Verkiezingen
Hoewel de VS geen troepen stuurt, hoopt het 100 miljoen dollar beschikbaar te stellen om de multinationale missie te ondersteunen met logistieke en financiële hulp, zei de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Antony Blinken, vorige maand. Dit kan onder meer inlichtingen, luchtbrug, communicatie en medische ondersteuning omvatten, zei hij.

Landen zijn voorzichtig geweest met het steunen van de ongekozen regering van premier Ariel Henry, die heeft gezegd dat eerlijke verkiezingen niet mogelijk zijn in de huidige onzekerheid. Haïti zit sinds januari zonder gekozen vertegenwoordigers.

De Veiligheidsraad benadrukte een "dringende noodzaak om een bredere participatie aan te moedigen en een zo breed mogelijke consensus in het politieke proces te smeden, met, zodra aan de noodzakelijke veiligheidsvoorwaarden is voldaan, het oog op het organiseren van transparante, inclusieve en geloofwaardige verkiezingsprocessen en vrije en eerlijke verkiezingen."

De missie voor veiligheidsbijstand is weliswaar goedgekeurd door de VN-Veiligheidsraad, maar is geen operatie van de Verenigde Naties.

VN-vredeshandhavers werden in 2004 naar Haïti gestuurd nadat een opstand leidde tot de afzetting en ballingschap van de toenmalige president Jean-Bertrand Aristide. Vredestroepen vertrokken in 2017 en werden vervangen door de VN-politie, die in 2019 vertrok.

Haïtianen zijn op hun hoede voor een gewapende VN-aanwezigheid. Het Caribische land was vrij van cholera tot 2010, toen VN-vredeshandhavers besmet rioolwater in een rivier dumpten. Ruim 9.000 mensen stierven aan de ziekte, en ongeveer 800.000 werden ziek.

De raadsresolutie die maandag werd aangenomen, vraagt de landen die deelnemen aan de veiligheidsmissie "om passend afvalwaterbeheer en andere milieucontroles in te voeren om te waken tegen de introductie en verspreiding van door water overgedragen ziekten."