Een vrouw houdt een pistool vast tijdens LAAD, de grootste expo van de militaire industrie in Latijns-Amerika, in Rio de Janeiro, Brazilië. (Foto: Reuters)
De Braziliaanse president Luiz Inacio Lula da Silva heeft een bevel getekend om de wapencontroles aan te scherpen in een poging de toename van het bezit van vuurwapens een halt toe te roepen. Onder Lula's voorganger, Jair Bolsonaro, was er een bijna verzevenvoudiging van geregistreerde gebruikers.

Er zullen limieten worden gesteld aan voorraden wapens en munitie, terwijl bepaalde wapens, waaronder negen millimeter handvuurwapens, verboden zullen zijn.

De nieuwe maatregelen maken een campagnebelofte van Lula waar.

De president wijt een golf van politiek geweld tijdens de presidentsverkiezingen van vorig jaar aan soepelere wapencontroles.

"We zullen blijven vechten voor minder wapens in ons land. Alleen de politie en het leger moeten goed bewapend zijn", zei Lula bij de onthulling van de nieuwe strengere maatregelen.

De aankondiging komt na verschillende recente schietpartijen op scholen in een land dat volgens het Public Security Forum, een ngo, in 2022 gemiddeld meer dan vijf moorden per uur registreerde.

Brazilië heeft bijna 800.000 geregistreerde wapenbezitters, tegen minder dan 120.000 in 2018 toen Bolsonaro werd gekozen, volgens het Braziliaanse Jaarboek van Openbare Veiligheid 2023.

Het land heeft geen grondwettelijk recht om wapens te dragen.

Maar volgens een uitvoerend decreet dat in 2019 door Bolsonaro werd aangenomen, hadden Brazilianen het recht om maximaal vier wapens te bezitten, terwijl anderen toestemming kregen om onder bepaalde voorwaarden geladen vuurwapens in het openbaar te dragen.

Het decreet verhoogde ook de hoeveelheid munitie die mensen konden kopen van 50 naar 5.000 patronen voor toegestane wapens en tot 1.000 patronen voor gebruik in beperkte wapens.

Door de nieuwe beperkingen krijgt een geregistreerde jager toestemming om zes wapens te bezitten, in plaats van de vorige 30 - inclusief maximaal 15 beperkte vuurwapens.

"Het is één ding voor een burger om thuis een wapen te hebben voor bescherming en zekerheid... maar we kunnen niet toestaan dat er een arsenaal aan wapens in handen is van mensen", zei Lula in zijn toespraak.

Het toezicht op burgerwapens wordt overgedragen van het leger naar de Braziliaanse federale politie, na kritiek op zwak toezicht.

Wapenbezitters die hun wapens onder Bolsonaro hebben gekocht, zullen niet gedwongen worden ze af te staan, maar er zou dit jaar een terugkoopprogramma kunnen starten.

Bolsonaro stelt dat wapens Brazilië veiliger maken, wat wijst op een lager aantal moorden tijdens zijn ambtsperiode.

De voormalige president mag zich acht jaar lang niet kandidaat stellen nadat hij voorafgaand aan de presidentsverkiezingen van vorig jaar schuldig was bevonden aan machtsmisbruik. Hij was beschuldigd van het ondermijnen van de Braziliaanse democratie door ten onrechte te beweren dat de gebruikte elektronische stembiljetten kwetsbaar waren voor hacking en fraude.

De bitter bevochten verkiezingen gingen op 30 oktober in een tweede ronde en werden met een kleine marge gewonnen door Lula.

Bolsonaro heeft zijn nederlaag nooit publiekelijk erkend en vertrok twee dagen voordat Lula als president werd beëdigd vanuit Brazilië naar Florida.

De aanhangers van de voormalige president, die weigerden de uitslag van de verkiezingen te accepteren, bestormden op 8 januari het Braziliaanse congres, het presidentieel paleis en het gebouw waarin het Hooggerechtshof was gevestigd.