Mensen botsen met politie in burger tijdens protesten tegen en ter ondersteuning van de regering, te midden van de uitbraak van het coronavirus, in Havana, Cuba op 11 juli 2021. (Foto: Reuters)
Cuba heeft de Amerikaanse regering maandag ervan beschuldigd "directe verantwoordelijkheid" te dragen voor de protesten die het Caribische eiland twee jaar geleden op zijn grondvesten deed schudden, de grootste demonstraties sinds de revolutie van Fidel Castro in 1959.

"De Verenigde Staten (VS) heeft een directe verantwoordelijkheid voor de ongeregeldheden van 11 en 12 juli 2021", zei de door de Communistische Partij geleide krant Granma in een hoofdartikel op de voorpagina voorafgaand aan de verjaardag van de protesten. Het leverde geen bewijs om de beschuldigingen te staven.

De krant zei dat mensen openlijk werden opgehitst en geld kregen van de VS om de wet te overtreden bij diefstal en mishandeling – zelfs toen Washington zijn sancties verscherpte terwijl de economie van Cuba worstelde vanwege de impact van de pandemie van het coronavirus.

Het hoofdartikel hekelde ook een "campagne van desinformatie en laster" via sociale netwerken.

"De laster die door het Witte Huis wordt gepromoot en verband houdt met evenementen die het in 2021 heeft gesponsord, wordt gebruikt als voorwendsel om een beleid van maximale druk op Cuba te handhaven", aldus de krant.

Dit beleid, ontworpen door de regering van Donald Trump, werd "streng toegepast" door de huidige regering van president Joe Biden, voegde het eraan toe.

In juli 2021 gingen duizenden Cubanen in bijna 50 steden van het land de straat op en riepen "vrijheid" om te protesteren tegen een dieper wordende economische crisis, de ergste in drie decennia.

Gefrustreerd door lange rijen voor voedsel, openbaar vervoer, brandstof en medicijnen, zijn sinds oktober 2021 meer dan 140.000 Cubanen naar de VS gemigreerd, volgens cijfers van de Amerikaanse regering.

De protesten waren van korte duur en de Cubaanse autoriteiten hebben sindsdien honderden tot gevangenisstraffen veroordeeld op beschuldigingen variërend van openbare wanorde tot opruiing, wat leidde tot oproepen van mensenrechtenschendingen door activisten.

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken zei dat het niet achter de protesten van 2021 stond en herhaalde oproepen tot de onmiddellijke vrijlating van ongeveer 700 Cubaanse politieke gevangenen.

"Zoals de hele wereld weet, heeft het Cubaanse volk voor zichzelf geprotesteerd", zei een ambtenaar van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, eraan toevoegend dat "het regime vrijwel elke vorm van vreedzame publieke afwijkende mening gewelddadig blijft onderdrukken en families van gedetineerde demonstranten die publiekelijk durven spreken over hun gedetineerde familieleden vasthoudt, lastigvalt en bedreigt."

De Europese Unie heeft er ook bij de Cubaanse regering op aangedrongen de demonstranten vrij te laten.

"Dit hoofdartikel weerspiegelt vooral de staat van de betrekkingen tussen de VS en Cuba", zegt Arturo Lopez-Levy, expert buitenlandse betrekkingen aan de Autonome Universiteit van Madrid. "Er is geen klimaat gecreëerd dat bevorderlijk is voor het op zijn minst verminderen van de spanningen over de kwestie."

Lopez-Levy zei dat de vrijlating van gevangenen "erg moeilijk" zou zijn zolang de VS een vijandig beleid voeren over een aantal fundamentele zaken.

Twee jaar na de protesten hebben enkele Cubaanse emigranten opgeroepen tot evenementen om de datum te herdenken. Hoewel er maandag in sommige delen van de hoofdstad extra veiligheidsagenten in burger werden gezien, bleef het stil in de straten van Havana.