President Chan Santokhi en vicepresident Ronnie Brunswijk drukken elkaar de hand. Ze tonen aan dat ze 'kabel' zijn. (Foto: René Gompers)


Alle kleine ondernemingen die in en rondom het stuwmeer met cyanide werken om aan goud te komen, moeten onmiddellijk stoppen met de mijnactiviteiten. Er worden diensten in gereedheid gebracht om op te treden. Testen hebben aangetoond dat op het stuwmeer, alleen in de mijnen van Tubuka Mauw, een hoge concentratie van cyanide is geconstateerd en - volgens Amerikaanse standaarden - 1.600 maal teveel is dan de toegestane waarde voor drinkwater. Andere testen hebben aangetoond dat het water dat SWM trekt uit het stuwmeer om Brokopondo te voeden, geen cyanide bevat, schoon en veilig is voor gebruik. Dit is donderdag tijdens een persconferentie door de regering benadrukt.

Er is tijdens de regeringspersconferentie lang stil gestaan bij cyanide. Ruim twee weken geleden zou een boot met een  lading cyanide zijn omgekanteld. Later is op een landingsplaats te Brownsweg enkele tonnen aan calcium oxide ontdekt. Sommige zakken - elk met een gewicht van 1.250 kg - waren gescheurd en is de inhoud, een dikke witte poeder, op de grond terechtgekomen slechts enkele meters van het stuwmeer. In dezelfde periode meldden bewoners veel gevallen van ziekte, huisdieren die zijn gestorven en groenig water uit de kraan.

Ook in De Nationale Assemblee heeft de regering verklaard dat er geen cyanide in het stuwmeer is - behalve bij de mijnen van Tubuka Mauw - en dat het water van Brokopondo veilig en schoon is. Maar de volksvertegenwoordigers uit zowel de coalitie als de oppositie, hebben die verklaring fel bekritiseerd: de regering is ongeloofwaardig en moet beter haar huiswerk gaan maken. Ze doet alsof er niets aan de hand is terwijl deskundigen spreken van een ramp. Dinsdag wordt deze vergadering voortgezet.

Minister Marciano Dasai van Ruimtelijke Ordening en Milieu (ROM) heeft meegedeeld dat het Nimos en Ordening Goudsector (OGS) monsters hebben getrokken op Tubuka Mauw in het stuwmeer. "Er zijn 3 samples getrokken en 2 zijn positief bevonden," deelt Dasai mee. "Die waardes hebben we vergeleken met de waardes van de Amerikaanse standaard voor drinkwater. We zijn gekomen op 1.600 maal de waarde.  Extra informatie van OGS geeft aan dat de twee samples die positief zijn bevonden, uit de mijnen komen." Hij voegt toe dat andere testen aantonen dat het water van Brokopondo geen cyanide bevat.  

SWM is een gecertificeerd bedrijf en doet vaker testen (om de kwaliteit te garanderen) benadrukt vicepresident Ronnie Brunswijk. "Het groene water dat getoond is, is 'dood', het heeft geen zuurstof," merkt hij op. "Ik weet niet vanwaar men dat water heeft, maar uit de kranen komt er schoon water. Natuurlijk gaat niemand het groene water willen drinken. De (SWM) directeur is naar een kraan gelopen en heeft water uit die kraan gedronken. Hij heeft die mensen gewezen." Het water uit de kraan van SWM is veilig benadrukt hij: "Dat is vastgesteld."

De overheid weet heel goed dat kwik en cyanide illegaal het land binnenkomen. Kwik en cyanide in de goudwinning is verboden, behalve voor multinationals Rosebel/Zijin en Newmont.  "We weten dat er gesmokkeld wordt, dan moeten we daar onze focus op gaan leggen," geeft president Chan Santokhi aan. "Een betere samenwerking met de buurlanden, betere grensbewaking, we weten hoe zwak onze grenzen zijn bewaakt."

Soms wordt de cyanide gewoon "onder valse namen" geïmporteerd, geeft de president aan: "Het blijkt dat stoffen worden binnengehaald door personen, bedrijven of organen met een vergunning voor bepaalde stoffen die niet op de negatieve lijst staan. Dan wordt er hier een chemisch proces ingezet om die cyanide eruit te halen." De hulp van het buitenland wordt ingeroepen om die stoffen te controleren. Als ze cyanide bevatten zullen maatregelen worden getroffen.

Santokhi en Brunswijk hebben meegedeeld dat er stappen zijn ondernomen. Een bedrijf is ingehuurd om de chemicaliën van de landingsplaats aan de Brownsweg te verwijderen. Het gebruik van cyanide door kleinmijnbouwers in de goudsector is stopgezet. Diensten worden in gereedheid gebracht om naar het binnenland te trekken voor handhaving. Als er bedrijven of personen aansprakelijk worden gesteld is niet duidelijk.

Brunswijk deelt mee dat bij het overvliegen hij vele 'zwembaden' op de goudvelden heeft gezien, maar hij weet niet zeker of ze cyanide bevatten. Hij heeft wel geconstateerd dat de inhoud in het stuwmeer terechtkomt. Hij wil meer en snel onderzoek want niet alleen op en rond het stuwmeer, maar al vanaf het district Para zijn die 'zwembaden' te zien.