Er zijn 64 vluchten geïdentificeerd, waarvan een kwart tijdens de vlucht boven Suriname het signaal uitschakelde. Ze zijn wel gefotografeerd door satellieten.
Le Monde, een gezaghebbend dagblad in Frankrijk, heeft de drugsroute Colombia-Suriname-Frans-Guyana-Frankrijk bloot gelegd in een YouTube video: Trafic de cocaïne : enquête sur la nouvelle filière française en Guyane. Aangegeven wordt dat Suriname naast de 43 legale, veel illegale landingsbanen heeft - acht nieuwe sinds 2019, voor onder meer drugsdroppingen. “Suriname is een narcostaat”, zegt Le Monde.

Suriname is volgens de krant een land is waar alle legitieme instellingen zijn gepenetreerd door de macht en rijkdom afgeleid van de illegale drugshandel. Volgens de Franse krant belichamen twee mannen dit systeem en noemt hierbij met naam en toenaam: ex-president Desi Bouterse en vicepresident Ronnie Brunswijk.

Samen met deskundigen, analyseerde het medium 1.000 satellietbeelden – vanaf januari 2020. Er zijn 64 vluchten geïdentificeerd, waarvan een kwart tijdens de vlucht boven Suriname het signaal uitschakelde. “Maar ze zijn niet helemaal onzichtbaar. Tijdens de vlucht zijn ze gefotografeerd door satellieten, ze laten een spoor achter zoals dit: een rode, groene en blauwe stip op een rechte lijn.” In de video zijn de beelden en het spoor te zien.

Volgens Le Monde geeft deze schaal een indicatie van de frequentie van illegale vluchten en de tekortkomingen van de luchtverkeersleiding. Op 21 december 2022 konden ze zelf een vlak onderscheiden: een landingsbaan. In hun onderzoek koppelden ze 14 vliegtuigen aan het vliegverkeer, op basis van rapporten van de Surinaamse politie.

Le Monde analyseerde de satellietbeelden van de regio, signalen uitgezonden door het luchtverkeer, en nauwkeurig bekeken rapporten van de lokale politie. Dit helpt te begrijpen waarom Frans-Guyana, een Frans overzees-gebied, zich in het hart bevindt van de wereldwijde cocaïnehandel. Via een reconstructie onderzocht het toeleveringsketen van Colombia tot Frankrijk. Cocaïne komt uit Colombia, volgens de VN de bron van meer dan 60% van de wereldwijde productie, Illegale drugstransporten lopen via containerschepen, vissersboten, kleinschalige semi-submersibles of kleine passagiersvliegtuigen.

Via aanwijzingen van de mensenhandelaars, traceerden de onderzoekers de ladingen van Colombiaanse herkomst. In het videoverslag leggen ze een drugsroute bloot van een Colombiaans kartel dat zorgt voor het drugstransport naar de grens met Venezuela, dat als opslagplaats dient. Van hieruit worden de drugs naar bestemmingen gebracht. Dit tweede deel van de reis wordt gecoördineerd door een Braziliaanse criminele groepering. Die beschikte over een vloot van minstens 51 vliegtuigen. De smokkelaars lieten papiertjes achter met GPS-coördinaten, in de vorm van een eenvoudige code: het ophaal en afleveradres. Een toont een locatie van een landingsbaan dicht bij Paramaribo aan. “Kosten van de bezorgservice naar Suriname: € 136.000 voor 400 kg cocaïne.”

Le Monde stelt dat rond Bouterse en Brunswijk een heel crimineel netwerk gecentreerd is. Ze komen beide met foto’s en hun drugsvonnis veroordelingen in beeld. Ook Joël Martinus ‘Bordo’ komt in beeld als een goede vriend Brunswijk die in Frankrijk is veroordeeld voor het coördineren van een netwerk van cocaïnesmokkelaars uit Frans-Guyana. Al deze elementen maken Suriname, volgens Le Monde tot een ideale transitzone voor de grote smokkelaars. Door de verscherpte drugscontroles in Nederland weken zij uit naar smokkelroutes via zeeroutes met als alternatieve luchtroute luchthaven Félix-Éboué in Cayenne-Frankrijk.

Suriname en Frans-Guyana delen een open grens van 520 kilometers. Cocaïne wordt in Suriname gekocht, soms geconsumeerd als bolletjes. Bolletjesslikkers steken de grensrivier over, nemen een taxi vanuit St. Laurent naar de luchthaven Félix-Éboué voor de vlucht naar Parijs. De criminelen sturen per vlucht meerdere drugskoeriers, wetende dat enkelen door de mand zullen vallen en overige veilig de reis maken. Want het aantal politiecontroles is gering door tekort aan manschappen en Cayenne heeft ongeveer tien plaatsen voor medische hechtenis beschikbaar.

Per vlucht zitten er naar schatting 50 drugskoeriers. Om te voorkomen dat de bolletjes knikken in de maag, zijn ze in meerdere lagen plastiek gewikkeld die het maagsap aankan. Voor 1 kg drugs smokkelen krijgen de koeriers enkele honderden tot 1.500 euro betaald – exclusief hun reis- en verblijfkosten. De krant laat ook enkele rapvideo’s zien waarin de luxueuze levensstijl van succesvolle bolletjesslikkers worden bezongen. Tussen 2020 en 2022, zijn een burgemeester van een stad, een politieagent en een bekende vakbondsman betrapt op deelname aan deze cocaïnehandel.
Sinds 2014 is de hoeveelheid in beslag genomen cocaïne in Frans-Guyana vertienvoudigd; van 100 kg tot 1,6 ton. Tegen 2022 was het goed voor ongeveer 20% van het totale aanbod in Frankrijk.