Swami Girdhari, secretaris van de VES.
De regering weet zich geen raad met de stijging van de wisselkoers van de US-dollar. De SRD wordt elke dag minder waard en de financieel-economische crisis verergert in rap tempo. De ontwaarding van de SRD dendert voort en de uitholling van de koopkracht maakt het leven ondraaglijk en de inflatie gijzelt de samenleving en zorgt voor stijging van de prijzen van de noodzakelijke producten en diensten. De burger ervaart elke dag dat ze armer wordt. Aan het woord is Swami Girdhari, secretaris van de Vereniging van Economisten in Suriname (VES).

"Stabilisatie van de SRD is strikt noodzakelijk. De regering doet bitter weinig aan de val van de SRD. Al een jaar gaat de samenleving gebukt onder de stijging van de wisselkoers en de afgelopen zes maanden is de verarming schrijnend", beklemtoont Gidhari tegenover Starnieuws. De VES concludeert dat er geen leiderschap wordt getoond vanuit de regering en de Centrale Bank van Suriname (CBvS) om de samenleving te beschermen en te leiden uit deze diepe crisis. "De regerings- en CBvS autoriteiten zwijgen en nemen hun verantwoordelijkheid niet. Dit knaagt aan het vertrouwen van de samenleving in de bestuurders. Deze houding van de autoriteiten geeft geen perspectief aan de samenleving dat de koersstijging zal stoppen en is niet duidelijk aan te geven wanneer de koers zich zal stabiliseren", meent de VES-secretaris.

Om een halt toe te roepen aan de stijging van de wisselkoers had de regering in oktober 2022 een 'Platform Koersstabilisatie' ingesteld, bestaande uit regeringsautoriteiten en een selecte groep van belanghebbende organisaties. Eind november 2022 had het platform een interventieplan gepresenteerd met maatregelen dan wel verscherping van bestaande maatregelen. "Helaas constateren we na vier maanden dat de maatregelen niet hebben geleidt tot koersstabilisatie, maar juist tot koers escalatie. De koers is gaan lopen van SRD 30 eind november 2022 naar SRD 37 voor de US-dollar momenteel. 

Om uit deze financieel-economische crisis te komen die ontstaan is in de vorige regeerperiode en door deze regering stelselmatig is gecontinueerd en verergerd, dient naast fiscale en monetaire maatregelen bijzondere aandacht te worden besteed aan de verhoging van de productie, productiviteit en export. "We moeten als land minder valuta uitgeven en meer valuta verdienen. De resultaten hiervan zullen op de lange termijn zichtbaar zijn. Er zijn diverse voorstellen hieromtrent bij particulieren, waarbij de overheid partner moet zijn bij de private initiatieven. Overheidsbeleid hierbij ontbreekt", meent Girdhari.

De overheid geeft meer uit dan ze verdient, en is het logisch dat de koers niet stabiliseert. "Hoeveel geld we ook niet lenen bij IMF en IDB het wordt omgezet door nieuw te creëren SRD en gepompt in de samenleving. Met de nieuwe SRDs kopen burgers en bedrijven importgoederen of valuta welke de vraag naar US-dollar doet stijgen. Om de koers escalatie te stoppen op korte termijn, dient in overweging te worden genomen om alle importen van luxe goederen voor een bepaalde periode (bijvoorbeeld zes maanden) stop te zetten. Dit is geen ideale maatregel. Over het algemeen zijn economen geen voorstander van importstop, maar in crisisperiode moeten onorthodoxe maatregelen in overweging worden genomen. Voor een korte tijd van zes maanden en kunnen we het effect hiervan nagaan op de wisselkoers."

De regering moet volgens de VES het geld gaan halen waar ze verdiend wordt. Bijvoorbeeld de goudbelasting. In het Herstelplan 2020-2022 is opgenomen dat de royalty en heffing op goud van kleinschalige goudwinning zal worden verhoogd van 2,75% naar 7%. "Helaas zien we dat vanwege coalitiebelangen de Regering deze maatregel niet effectueert. Het is jammer en intriest dat de regering ons naar dit punt heeft gebracht", stelt Girdhari.

De VES had aan de coalitieleiders duidelijk aangegeven in juni 2020 om direct na het aantreden van de regering de noodzakelijke pijnlijke maatregelen te treffen. "U bent in glorie gekozen door het volk en ga aan de slag met goed economische bestuur. In plaats daarvan was men bezig met hun eigen belang en zien we het resultaat vandaag met een wisselkoers van US$ 37 voor de US-dollar. De regering Bouterse heeft in 10 jaren (= 120 maanden) de straatkoers gebracht van SRD 2.8 naar SRD 19 in 2020 en de regering onder leiding van president Santokhi met vicepresident Brunswijk zijn verantwoordelijk voor de koersstijging van SRD 19 naar SRD 37 in 33 maanden. Als dit beleid zo doorgaat zullen we tegen eind van 2023 aanhikken tegen een veel hogere koers. Als corrigerend en adequaat beleid uitblijft, zal de koers exponentieel stijgen en de onvrede in de samenleving verder toenemen. De gecreëerde sociale tijdbom zal niet met praten worden opgelost, maar daden tellen", voorspelt de VES-secretaris.