Reactie op de column ‘Bouterse wil 15 x 100 jaar cel als hij schuldig is’ van 1 november 2022

Mijn oog viel op deze alinea:
‘Eenmaal vóór de groene tafel legde de verdachte uit dat er een invasie gepleegd zou worden door het buitenland. Dit is ook vastgelegd op bladzijde 467 van het boek van Villa Maarheeze over de geschiedenis van de inlichtingendienst buitenland (van Nederland). Bouta citeerde voor de rechters dat al in de herfst van 1982 een invasie zou worden gepleegd. De militaire leiding had geen andere keus om de 'bruggenhoofden' te elimineren. Dan zou de vijand geen ondersteuning meer hebben in eigen land en het regime niet kunnen omverwerpen. Nederland had een dikke vinger in de pap.
Het geheugen van de verdachte was haarscherp over de invasie, de bruggenhoofden die met het buitenland collaboreerden, waarbij vele doden onder burgers zouden vallen.’

Toch nog maar eens even de betreffende passage in Villa Maarheeze opgezocht. Pagina 467 bevat een notenapparaat, maar 100 pagina’s eerder, op pagina 367, staat: ‘Al in de herfst van 1982, nog vóór de Decembermoorden, werden de eerste Amerikaanse plannen beraamd (cursief EdV) om Bouterse ten val te brengen.’ Uit de regels die daarop volgen wordt duidelijk dat de eerste verkenningen werden uitgevoerd ná de Decembermoorden en wel in de ‘eerste maanden van 1983’. Close reading heet zoiets. En even verderop, – zelfde bladzij, zelfde boek – , komt de oplettende lezer over een mogelijk gezamenlijke Amerikaanse-Nederlandse invasie het volgende te weten: ‘De Nederlandse regering voelde er echter niet voor en zij kon daarbij stoelen op de analyses van de IDB [Inlichtingendienst Buitenland], die erop wezen dat een aanvaardbaar politiek alternatief voor Bouterse ontbrak.’

Als je het enige, gecensureerde, dagblad de Ware Tijd uit die tijd erop naslaat is vaagheid troef. In de kerstrede die integraal werd weergegeven in de krant van 27 december 1982, sprak bevelhebber Bouterse destijds over ‘informaties’, ‘indicaties’ en ‘harde bewijzen te over’ te beschikken, dat er met het ‘ingrijpen’ van het leger veel levens waren gespaard. Desondanks ontbrak de bewijsvoering ten enenmale.  

Ellen de Vries,
onderzoeker en auteur van ‘Mediastrijd om Suriname. Van mythemakers tot nieuwsverduisteraars’