Biden: VS laat geteisterde Puerto Rico niet in de steek

President Joe Biden zei donderdag dat de volledige kracht van de federale regering klaar staat om Puerto Rico te helpen herstellen van de verwoesting van orkaan Fiona, terwijl Bermuda en de Atlantische provincies van Canada zich voorbereiden op een grote explosie van de categorie 4-storm. Tijdens een briefing met functionarissen van het Federal Emergency Management Agency (FEMA) in New York, zei Biden: "We zitten hier allemaal samen in."

Biden merkte op dat honderden FEMA en andere federale functionarissen al ter plaatse zijn in Puerto Rico, waar Fiona een eilandbrede stroomuitval veroorzaakte. Meer dan 60% van de stroomklanten zat donderdag zonder stroom, een derde van de klanten zat zonder water – en lokale functionarissen gaven toe dat ze niet konden zeggen wanneer de service volledig zou worden hersteld. Biden zei dat zijn boodschap aan de mensen van Puerto Rico, die vijf jaar geleden nog steeds gewond zijn door orkaan Maria, is: "We zijn bij jullie. We gaan niet weglopen."

Dat leek een contrast te vormen met voormalig president Donald Trump, die alom werd beschuldigd van een ontoereikende reactie op Maria, waardoor sommige Puerto Ricanen 11 maanden zonder stroom zaten.

Verwacht werd dat de orkaan 's nachts nog steeds met kracht van categorie 4 zou zijn wanneer hij dicht bij Bermuda passeert, waar de autoriteiten daar schuilplaatsen openden en aankondigden dat scholen en kantoren op vrijdag zouden worden gesloten.

Fiona's buitenste kringen bereikten al vroeg in de middag het Britse grondgebied. Verwacht wordt dat het nog steeds een grote en gevaarlijk krachtige cycloon zal zijn wanneer het de Atlantische provincies van Canada bereikt, waarschijnlijk eind vrijdag, als een posttropische cycloon.

"Het wordt een storm die iedereen zich herinnert als het allemaal gezegd en gedaan is", zei Bob Robichaud, meteoroloog voor paraatheid bij het Canadian Hurricane Centre.

Honderden mensen in Puerto Rico waren vier dagen nadat de orkaan het Amerikaanse grondgebied had overspoeld nog van de weg afgesneden, en de frustratie nam toe voor mensen als Nancy Galarza, die probeerde om hulp te seinen van werkploegen die ze in de verte zag. "Iedereen gaat daarheen", zei ze, wijzend naar de bemanningen onderaan de berg die anderen hielpen die ook waren afgesneden door de storm. “Niemand komt hier om ons te zien. Ik maak me zorgen om alle ouderen in deze gemeenschap.”

Ten minste vijf aardverschuivingen bedekken de smalle weg naar haar gemeenschap in de steile bergen rond de noordelijke stad Caguas. De enige manier om de nederzetting te bereiken is om over dikke hopen modder, rotsen en puin te klimmen die door Fiona zijn achtergelaten, wiens vloedwater de fundamenten van nabijgelegen huizen schudde met een aardbeving-achtige kracht.

"De rotsen klonken als onweer", herinnert Vanessa Flores zich, een 47-jarige conciërge van een school. "Ik heb dat nog nooit van mijn leven gehoord. Het was verschrikkelijk."

Minstens één oudere vrouw die van zuurstof afhankelijk is, is donderdag geëvacueerd door stadsfunctionarissen die onder een stromende regen aan het werk waren om paden naar de gemeenschap van San Salvador vrij te maken.

Ramiro Figueroa (63) zei dat zijn 97-jarige bedlegerige vader weigerde het huis te verlaten ondanks aandringen van reddingsploegen. Hun weg was geblokkeerd door modder, rotsen, bomen en de pick-up van zijn zus, die tijdens de storm van de heuvel was weggespoeld.

Troepen van de Nationale Garde en anderen brachten water, ontbijtgranen, perziken in blik en twee flessen appelsap. "Dat heeft me enorm geholpen", zei Figueroa terwijl hij het verwoeste landschap afspeurde, waar een rivier zijn loop had veranderd en de gemeenschap had verscheurd.

Minstens acht van de elf gemeenschappen in Caguas zijn volledig geïsoleerd, zegt Luis González, gemeentelijk inspecteur van herstel en wederopbouw. Het is een van de ten minste zes gemeenten waar bemanningen sommige gebieden nog moeten bereiken. Mensen zijn daar vaak afhankelijk van hulp van buren, zoals ze deden na orkaan Maria, een storm van categorie 4 in 2017 waarbij bijna 3.000 mensen omkwamen.

Miguel Veguilla zei dat hij in de nasleep van Maria pikhouwelen en schoppen gebruikte om puin op te ruimen. Maar Fiona was anders en veroorzaakte enorme aardverschuivingen. "Ik kan die stenen niet over mijn schouder gooien", zei hij. Net als honderdduizenden in Puerto Rico heeft Veguilla geen water- of elektriciteitsvoorziening, maar zei dat er een natuurlijke waterbron in de buurt is.

Premier David Burt van Bermuda stuurde een tweet waarin hij de inwoners aanspoorde om "voor jezelf en je gezin te zorgen. Laten we allemaal niet vergeten om te controleren en uit te kijken voor uw senioren, familie en buren. Let op je veiligheid."

Het Canadian Hurricane Centre gaf een orkaanwacht uit over uitgestrekte kustgebieden van Nova Scotia, Newfoundland en Prince Edward Island. Orkanen in Canada zijn enigszins zeldzaam, deels omdat zodra de stormen koudere wateren bereiken, ze hun belangrijkste energiebron verliezen. Die cyclonen kunnen nog steeds orkaankracht hebben, maar hebben nu een koude in plaats van een warme kern en geen zichtbaar oog. Hun vorm kan ook anders zijn. Ze verliezen hun symmetrische vorm en kunnen meer op een komma lijken.

Fiona is tot nu toe verantwoordelijk voor minstens vijf doden - twee in Puerto Rico, twee in de Dominicaanse Republiek en één in het Franse overzeese departement Guadeloupe.

Fiona trof dinsdag ook de Turks- en Caicoseilanden, maar functionarissen daar meldden relatief lichte schade en geen doden. "Er zijn nog te veel huizen en bedrijven leeg."