Naar aanleiding van dit artikel wenst ondergetekende zijn inzichten te geven op het onderhoud van pompen. Door het installeren van nieuwe pomp(en) zal het probleem niet worden opgelost. De tijd van stuk gaan wordt alleen maar verlengd (kan ook snel stuk gaan, komt later ter sprake in het artikel). Goed onderhoud is belangrijk. Vaak blijkt dat onderhoud niet onze sterke kant is. De bedoeling van dit artikel is dat we leren en beter worden, kosten kunnen besparen en irrigatiewater voor de rijstbouw continu gegarandeerd is door beschikbare en betrouwbare pompen.

De eerste pomp van het pompgemaal in Wageningen is vervangen. Voor de boeren en het ministerie is dat goed nieuws. Wordt hierdoor de beschikbaarheid en de betrouwbaarheid van het pompgemaal verhoogd? Iets kan beschikbaar zijn, maar niet betrouwbaar. Zou u in een vliegtuig willen vliegen dat wel beschikbaar is, maar niet betrouwbaar?
Goed onderhoud van de pompen is heel erg belangrijk om de beschikbaarheid en de betrouwbaarheid te verhogen. Deze pompen worden gerekend tot industriële pompen. Speciale kennis en kunde zijn hiervoor nodig.

D-I-P-F curve
“Design-Installation-Potential Failure Failure-curve”, ook bekend als de activalevenscycluscurve. Uit deze curve is te zien dat bij het ontwerpen er iets mis kan gaan, alsook in de installatiefase. Dit betekend dat de levensduur van de machine (in dit geval de pomp) van korte duur zal zijn. Bij “potential failure”; is er een identificeerbare aandoening die aangeeft dat een functionele storing op handen is. De performance van de machine gaat achteruit. Bij 'failure' is de machine stuk.

 
Nowlan en Heap onderzoek
In de reliability en maintenance wereld is het Nowlan en Heap onderzoek heel erg bekend en veel gebruikt.
Als we het hebben over de P-F-curve (“Potential Failure-Failure curve”), moeten we teruggaan naar het Reliability-Centered Maintenance-rapport van Nowlan en Heap van United Airlines dat werd gesponsord door het Amerikaanse ministerie van Defensie. Dit rapport werd goedgekeurd voor publieke publicatie op 29 december 1978. Het doel van de ontwikkeling van dit document was dat het zou dienen als een gids voor het beheren van de betrouwbaarheid van een breed scala aan equipment. Uit dit onderzoek zijn er 6 dominante patronen geïdentificeerd voor het falen van machines:

 

Hieruit blijkt dat veroudering (age related) van de machine maar 11% bijdraagt tot het defect raken. Willekeurig is dat 89%, waarbij 68% bij opstart plaatsvindt (infant mortality). Dus wat veelal wordt gezegd dat een machine te oud is en daarom het stuk gaat, klopt dus niet.

De twee meest voorkomende oorzaken dat statische roterende machines eerder defect raken zijn door trillingen (vibration) en smering (lubrication). Hoge trillingen zijn niet gewenst bij machines. Trillingen ontstaan door: los raken/niet goed aangetrokken bouten, assen niet goed uitgelijnd, onderdelen niet gebalanceerd, bij versleten lagers, etc. Als u opmerkt dat de voorste banden van uw voertuig onregelmatig slijten, gaat u niet alleen maar nieuwe banden zetten. U gaat het onderstel laten nakijken of de onderdelen goed zijn, de nieuwe banden worden gebalanceerd en uitgelijnd. Dit alles geldt ook bij een pomp.

Als er voor en na het smeren contaminatie plaatsvindt, treedt er slijtage op bij de roterende onderdelen z.a. bij de lagers. Tijdens het opslaan van smeerolie kan er ook contaminatie plaatsvinden. Wat zou gebeuren als uw bloed vervuild is, u wordt ziek. Zo ook bij de machine. Smeerolie kunt u zien als het bloed van een machine.

Bij de hedendaagse onderhoudswereld is het zo dat machines niet stuk mogen gaan en continu in bedrijf moeten zijn. Als een machine uit bedrijf is, wordt er niet verdiend. Vroegtijdig moeten opkomende defecten ontdekt worden, zodat gepland de machine uit bedrijf wordt gehaald voor reparatie. De reparatiekosten zijn dan minder en de reparatietijd is ook korter. Vroegtijdig ontdekken van opkomende defecten, betekent ook dat de werkveiligheid wordt verhoogd. Er zijn een aantal conditie monitoringstechnieken die gebruikt worden, om storingen vroegtijdig te kunnen ontdekken z.a. trillingsanalyse, smeerolieanalyse, ultrasonisch, etc.

De pompen van de diverse gemalen z.a. pompgemaal Wageningen, Wakay en anderen, zijn kritische machines die goed onderhouden moeten worden, door goed getrainde onderhoudspersoneel en dat ze ondersteuning krijgen van ervaren werktuigbouwkundige- en elektrotechnische ingenieurs. Hopelijk zijn de waarden van de trillingsmetingen, uitlijn en andere parameters vervat in het commissioning rapport van de eerste pomp van pompgemaal Wageningen. Want bij troubleshooting zijn deze waarden heel erg belangrijk, om te vergelijken. Het opzetten van een goed onderhoudsprogramma en conditie monitoring van de pompen is gewenst.
We share knowledge.

Urvin R. Lalay
urlalay@yahoo.com

Bronnen
https://www.pumpsandsystems.com/how-d-i-p-f-curve-can-keep-critical-equipment-running
https://reliabilityweb.com/articles/entry/why_people_do_not_understand_the_p-f_curve
https://reliabilityweb.com/en/articles/rcm-failure-modes-patterns?rebelltitem=1#rebelltitem