Deal beëindiging Amerikaanse gevechtsmissie in Irak

De Amerikaanse president Joe Biden en de Iraakse premier Mustafa al-Kadhimi hebben maandag een overeenkomst bezegeld die de Amerikaanse gevechtsmissie in Irak tegen eind 2021 formeel beëindigt. Dat is meer dan 18 jaar nadat Amerikaanse troepen naar het land waren gestuurd.

In combinatie met Bidens terugtrekking van de laatste Amerikaanse troepen in Afghanistan eind augustus, voltooit de Democratische president Amerikaanse gevechtsmissies in de twee oorlogen die toenmalige president George W Bush onder zijn toezicht begon. Biden en Kadhimi ontmoetten elkaar in het Oval Office voor hun eerste persoonlijke gesprekken als onderdeel van een strategische dialoog tussen de Verenigde Staten en Irak.

"Onze rol in Irak zal zijn … beschikbaar te zijn, door te gaan met trainen, assisteren, helpen en omgaan met ISIS wanneer het zich voordoet, maar we zullen tegen het einde van het jaar niet in een gevechtsmissie verwikkeld zijn," vertelde Biden aan verslaggevers toen hij en Kadhimi elkaar ontmoetten.

Er zijn momenteel 2.500 Amerikaanse troepen in Irak die zich richten op het bestrijden van de overblijfselen van ISIL (ISIS). De rol van de VS in Irak zal volledig verschuiven naar het trainen en adviseren van het Iraakse leger om zichzelf te verdedigen. De verschuiving zal naar verwachting geen groot effect hebben, aangezien de Verenigde Staten zich al zijn gaan concentreren op het trainen van Iraakse troepen.

Een door de VS geleide coalitie viel in maart 2003 Irak binnen op basis van beschuldigingen dat de regering van de toenmalige Iraakse leider Saddam Hoessein in het bezit was van massavernietigingswapens. Saddam werd van de macht verdreven, maar zulke wapens werden nooit gevonden.

De afgelopen jaren stond de Amerikaanse missie in het teken van het helpen verslaan van IS in Irak en Syrië. "Niemand zal verklaren dat de missie geslaagd is. Het doel is de blijvende nederlaag van ISIS", vertelde een hoge regeringsfunctionaris aan verslaggevers voorafgaand aan het bezoek van Kadhimi.

De verwijzing deed denken aan het grote spandoek "Mission Accomplished" op het vliegdekschip USS Abraham Lincoln, waar Bush een toespraak hield waarin hij op 1 mei 2003 grote gevechtsoperaties in Irak aankondigde.

"Als je kijkt naar waar we waren, waar we Apache-helikopters in de strijd hadden, toen we Amerikaanse speciale troepen hadden die reguliere operaties uitvoerden, is het een belangrijke evolutie. Dus tegen het einde van het jaar denken we dat we ons op een goede plek bevinden om echt formeel over te stappen naar een adviserende en capaciteitsopbouwende rol", aldus de functionaris.

Kadhimi wordt gezien als vriendelijk voor de Verenigde Staten en heeft geprobeerd de macht van aan Iran gelieerde strijdgroepen te controleren. Maar zijn regering veroordeelde eind juni een Amerikaanse luchtaanval op met Iran gelieerde strijders langs de grens met Syrië en noemde het een schending van de Iraakse soevereiniteit.

De Verenigde Staten is van plan Irak te voorzien van 500.000 doses van het Pfizer/BioNTech Covid-19-vaccin in het kader van het wereldwijde Covax-programma voor het delen van vaccins. Biden zei dat de doses binnen een paar weken zouden moeten aankomen.

De Verenigde Staten zal ook US$ 5,2 miljoen verstrekken om een ​​VN-missie te helpen financieren om de verkiezingen van oktober in Irak te volgen. "We steunen de versterking van de Iraakse democratie en we willen graag dat de verkiezingen in oktober doorgaan", zei Biden.

Ondertussen heeft Kadhimi geen gebrek aan problemen. Naast de toename van aanvallen op Amerikaanse troepen in de afgelopen maanden, heeft een reeks verwoestende ziekenhuisbranden tientallen mensen het leven gekost en zijn de coronavirusinfecties enorm toegenomen, wat een nieuwe frustratie voor de natie veroorzaakte.

Voor Kadhimi zou de mogelijkheid om het Iraakse publiek een datum te bieden voor het einde van de Amerikaanse gevechtsmissie een pluim op zijn pet zijn vóór de verkiezingen.