Jim Rasam, CEO van de Intermed Bedrijvengroep
Om de dialyseproblematiek structureel aan te pakken is het essentieel dat op een tweesporenbeleid wordt gewerkt. Ten eerste moeten de tarieven voor dialysebehandelingen zoveel mogelijk kostendekkend worden, zodat dialysecentra hun patiënten kunnen blijven behandelen en in leven houden. Tegelijkertijd moet ook worden gewerkt aan het indammen van de instroom van het aantal dialysepatiënten, onder meer door de bewustwording over preventieve maatregelen te vergroten.

Dit zegt Jim Rasam, CEO van de Intermed Bedrijvengroep. De holding bestaat uit ruim tien bedrijven die in de afgelopen 25 jaar zijn opgezet als oplossingsmodellen voor een aantal maatschappelijke vraagstukken. “Nu zitten we in de dialysewereld met een maatschappelijk vraagstuk, dat vooral te maken heeft met de macro-economische situatie waarin we terecht zijn gekomen. We zitten in een economische crisis en daarbovenop hebben we ook nog een Covid-crisis. Dat heeft allemaal geleid tot het niet nakomen van betalingen aan de verschillende dienstverleners, zowel van de publieke als van het private sectoren. En dan heb ik het met name over de dialysezorg.”

Kostprijs benaderend tarief bepleiten
Ook de twee dialysecentra van Diapura, die deel uitmaken van de bedrijvengroep, zijn geconfronteerd met het probleem. Beide centra behandelen al tien jaar lang samen 150 dialysepatiënten. “Uiteraard is het aantal patiënten vele malen groter. Maar dit is wat wij met onze groep hebben kunnen behappen. Wij hebben samen met de andere dialysecentra geprobeerd om een meer kostprijs benaderend tarief te bepleiten. Helaas waren de gelden er niet of was de wil er niet om de kostprijs te betalen in de dialyse, met als gevolg dat wij vanuit onze andere bedrijven hebben gesubsidieerd. Zo hebben wij de afgelopen vier tot vijf jaar deze 150 mensen constant behandeld om hen in leven te houden,” geeft Rasam de compassie van de totale bedrijvengroep weer.

Zeer ernstige situatie
De rek is er nu echter uit. Dialysecentra hebben daarom gezamenlijk gevraagd om een beter tarief, in ieder geval een tarief dat de kostprijs dekt. Het tarief dat zij nu krijgen van zowel de private als publieke verzekeraars, onder andere Survam en het SZF, is slechts de helft van de daadwerkelijke kosten voor een dialysebehandeling. “Als je niet oppast, dan is dit met de laatste devaluatie die we hebben gehad zelfs verschoven naar een derde van de kostprijs. En dat is zeer ernstig. We zijn ook een bedelcampagne gestart via Diapura, waarbij we de samenleving vragen niet alleen hier, maar ook in Nederland, om ons te helpen de dialysepatiënten in leven te houden, want wij kunnen het niet meer alleen,” schetst Rasam de zorgwekkende situatie binnen de dialysewereld.

Indammen dialysepatiënten
Daarnaast heeft de bedrijvengroep ook gewerkt aan het indammen van de instroom van het aantal dialysepatiënten in de dialyse. Twee jaar na de oprichting van Diapura in 2010, werd duidelijk dat 75% van de mensen in de dialyse belandden als gevolg van verwaarlozing van de bloedsuikers en de bloeddrukken. Het gaat dus om diabetespatiënten en patiënten met hoge bloeddruk, die eigenlijk beter gemonitord en behandeld moesten worden.

In 2012 werd daarom DiaBetre opgezet, bedoeld om de insulinebehoeftigen diabeten te monitoren en begeleiden.
Deze groep leerde over te stappen op moderne insuline, maar kreeg ook adviezen mee over hun voeding. Bovendien leerden ze hoe te bewegen. “Bewegen is verschrikkelijk belangrijk. Bewegen en letten op je voeding zijn twee zaken waar je zelf als persoon, als patiënt, al heel veel winst kunt behalen,” stelt Rasam. Ook is getracht de huisartsen mee te krijgen om hun patiënten hiermee te helpen. Bovendien werd nagegaan welke sociale coach in de omgeving van de patiënt bereid was om die patiënt te helpen. Dat was soms een dochter, de partner of een buurvrouw. Daarnaast wordt gewerkt aan een grotere bewustwording. Zo lanceert de bedrijvengroep op Wereld Diabetesdag 14 november haar diabetescampagne en mogen mensen van 7 tot en met 24 november gratis hun bloeddruk en bloedsuiker meten bij MyLab.

Dialysezorg is peperduur
“Zover gaan wij om te trachten het groot probleem in te dammen dat wij in Suriname, maar ook wereldwijd hebben,” geeft de CEO van de Intermed Bedrijvengroep gepassioneerd aan. Hij merkt op dat in een slechte economie met weinig geld het nóg belangrijker om de heel dure dialysebehandeling een beetje te beheersen. Veel winst valt te behalen in de eerste lijn en in de tweede lijn. Met de eerste lijn wordt bedoeld de huisartsen, maar ook de mensen zelf. “Ga maar na: 75% van de oorzaken ligt bij een slechte regulering van de bloedsuiker en de bloeddruk, dus we hebben heel als samenleving veel winst te behalen. Het eindresultaat zal zijn dat je niet alleen een gezonder mens bent en dat je een gezondere populatie hebt, maar vooral ook dat je minder kosten hebt. Dialysezorg is peperduur voor elk land, zeker voor een land als Suriname die nu in een economische recessie zit,” zegt Rasam.

Niet gemakkelijk voor overheid
Hij erkent dat de overheid het niet gemakkelijk heeft. “In feite geen enkele regering die tot nu toe aan het bewind is geweest. We moeten stoppen met vingerwijzen. Er zijn beslissing genomen waarvan men dacht dat die beslissingen goed waren. Laten wij proberen om die foutieve beslissingen die zijn gemaakt te corrigeren. De overheid heeft een heel belangrijke rol, een faciliterende rol. Deze overheid moet ervoor zorgen dat wij een gezonde economie hebben. Maar dat is niet alleen de taak van de overheid, het is ook taak van de private sector, het is ook taak van het individu om mee te helpen om onze economie gezond te maken. Je mag nog zoveel vloeken, but it is better to light a candle than to curse the dark. En dat probeer ik nu in onze economie te doen. Dat wij die economie gaan aanjagen. En daarmee ervoor zorgen dat wij in de naaste toekomst goede zorg hebben.”