Schaken is een strategisch spel waarbij de twee spelers veel speelmogelijkheden hebben. De game is - zoals NDP-voorzitter tevens ex-president Desi Bouterse aankondigde - nog volop gaande. Paard Bravo draafde te hard door paarse pionnen twee stappen naar voren te schuiven. Hij maakte als een briesend paard te veel rare sprongen in een zeer korte tijd. Agressieve speelstijl? Paard Bravo moet leren dat het vaak onmogelijk is de consequentie van elke zet te overzien, waardoor inzicht, ervaring en moed de zetkeuze mede bepalen. De tegenaanvallen, vooral vanuit de samenleving hebben gemaakt dat hij meer verdedigend is gaan spelen en enkele pionnen heeft moeten opofferen. Maar het spel is nog lang niet over. 

Koning Chan heeft - voordat hij werd gekroond - zijn positie tactisch veiliggesteld door de wedstrijd van te voren onder vier ogen te bespreken. Maar langs vele wegen kan de koning schaak staan. Hiervoor worden verschillende stukken gebruikt. De tegenpartij heeft vele opties om het doel te bereiken. Alle stukken - pionnen, torens, lopers, paarden, hebben een speciale contra-opdracht. De koning heeft veel voorzorgsmaatregelen getroffen, maar de paleisrevoluties -torens - moet hij niet onderschatten. Het gaat niet alleen om de eigen positie, maar het gaat om het redden van -het veld- het land. Wo set' en betekent niet seti en srefi -het hokje-, maar set' a kondre, het hele speelveld. 

In elk geval is het duidelijk dat er verschillende afspraken zijn gemaakt door de hoofdrolspelers Chan en Bravo. Sommige komen overeen en anderen doorkruisen elkaar. Het kan niet zo zijn dat benoemingen in raden van commissarissen alleen het werk van Bravo is. De VHP heeft veel leden in de Raad van Ministers. En uiteindelijk is het de president die zijn zegen geeft. Heel wat VHP-toppers hebben de pijlen gericht op Bravo, maar de koning is en blijft de hoofdverantwoordelijke. Hij zal meer durf en gezag moeten ontwikkelen als hij het niet eens is met het briesende paard. Tijd voor Chan om zijn passieve speelstijl te veranderen.

Master-schaker - of hij beter is dan Hoefie moet nog blijken - heeft al openlijk gevraagd om het schaakspel te volgen. Van te voren was het al bekend dat bij onder andere EBS en Telesur niks zou veranderen. Bepaalde pionnen moesten worden gehandhaafd. En Bravo heeft ook eerlijk verteld dat er niet opgetreden zou worden tegen bepaalde mensen. Zelfs tegen - de toren - Hoefie zou er niet worden opgetreden. Hij is allang in het land, terug uit Guyana, maar nog niemand is hem gaan halen. Kijken hoe deze powerplay zal worden aangepakt. Tactische speelstijl of radicaal?

In elk geval worden links en rechts alleen maar family & friends benoemd. Zelfs de ex-penningmeester van de VHP is een belangrijke speler in het schaakspel. Hij mag het paleis restaureren en heeft Ravi Moerli als president-commissaris van Grassalco voorgedragen. First lady and first daughter mogen de scepter helpen zwaaien op het paleis. De sterke minister/mede-formateur in het kabinet is toren Albert Ramdin. Het (dagelijks) bestuur en fractie van de oranjepartij spelen duidelijk een tweede viool en zijn de twee lopers. First lady is ongetwijfeld de koningin die de koning op het hele speelveld met hand en tand verdedigt.

Hoe het schaakbord er ook uitziet op dit moment, het schaakspel houdt in dat je ver moet kunnen kijken. Tientallen stappen vooruit. Bij elke move moet er rekening worden gehouden met de gevolgen. Van Baas is bekend dat hij zonder genade zijn stukken uiteindelijk opoffert, hoeveel ze ook gedaan hebben om hem te beschermen. Soms laat hij hen zover gaan, dat ze in een boobytrap belanden. Een andere keer bereiken de pionnen de overkant en worden ze gepromoveerd tot een tweede koningin, zoals dat is gebeurd bij grondzaken en nu Glis. Maar op 25 mei heeft uiteindelijk het voetvolk paars schaakmat gezet. En wie met eigen belangen bezig is, zal bij een nieuwe volksraadpleging - wat niet vijf jaar hoeft te duren - van het speelbord worden weggevaagd. Een gewaarschuwd mens telt voor twee schaakspelers.  

Nita Ramcharan