Het eenmaal vermengen van privé met het zakelijke met als doel privé zelfverrijking, leidt praktisch altijd tot een verdere voortgang en verstrengeling waarbij het eenmaal ingezette proces niet of moeilijk te keren is. De ongekende glijdende schaal van de corruptie, veelal met samenspanning door derden, die zich in de afgelopen regeerperiode in Suriname heeft voorgedaan, wordt nu met de aangetreden nieuwe regering, steeds zichtbaarder en is van een zeer beschamend asociaal  en anti-nationaal niveau. 

‘Framing of corruption’
In de voorbije regeerperiode is het Surinaamse volk getuige, maar vooral ook het lijdend voorwerp van zeer uiteenlopende corruptieve handelingen, gepleegd door leden van de inmiddels afgetreden regering en het parlement. Deze handelingen lopen uiteen van corruptie-ondersteunende gedragingen en maatregelen zoals het bewust neutraliseren en opheffen van essentiële functiescheidingen (onder andere het marginaliseren van de wetgevende en controlefunctie van DNA doordat de coalitiepartijen het verlengstuk werden van de regering) tot het bewust niet willen verantwoorden door gezaghebbende regeringsautoriteiten van grote sommen aan geld (onder andere het project Naschoolse Opvang en de opgenomen kasreserves). 

In het afgelopen decennium kreeg het corruptieraamwerk zijn beslag door vele vitale overheidsfuncties stelselmatig te politiseren en er zoveel mogelijk partij-loyalisten te plaatsen. Gezaghebbende onafhankelijke instituten (Centrale Bank van Suriname, Douane, Belastingdienst, Rechterlijke Macht) werden daarbij ook verder verzwakt. Echter in de slijtageslag tegen de rechtsstaat is de rechterlijke macht als enige pijler van de drie-eenheid binnen de Trias Politica, overeind gebleven. Andere instituten waar planning en controle/verantwoording een cruciale rol spelen (Planbureau, Rekenkamer, CLAD) werden uitgehold.

Als gevolg van de aantasting van kardinale functies en de verdere functievermengingen, bleven verantwoordings- en controlemechanismen uit of functioneerden minimaal. De ideale voedingsbodem voor ongeoorloofde bevoordeling en zelfverrijking ten koste van gemeenschapsgelden van het toch al zeer verarmde Surinaamse volk, was hiermee gelegd.

De verhuftering
Symbolisch voor de gênante zelfverrijking geldt het project van de Naschoolse Opvang bedoeld voor de doelgroep van behoeftige schoolkinderen, betiteld als een ‘njang patu’ door de voormalige president. Indien men zich verrijkt ten koste van middelen toekomend aan kansarme en kwetsbare groepen in de samenleving, dan is hufterig gedrag de enige passende kwalificatie voor de daders.

De voormalige minister van Financiën weigert tot op heden ook verantwoording af te leggen over de aanwending van de spaartegoeden van de burgers (kasreserves) van enkele honderden miljoenen. Daarbij spande hij samen met de voormalige in detentie verkerende governor van de Centrale Bank.

Geheel tegen de usances in en op basis van ongeschreven (gewoonte)recht betaamt het een demissionaire regering om geen nieuwe besluiten te nemen om daarmee de komende regering op te zadelen. Desondanks zijn echter op de valreep in de transitiefase op roekeloze wijze nieuwe besluiten (grondbeschikkingen, diverse concessies, (wurg)contracten en nieuwe benoemingen) genomen.

Alsof dit niet voldoende is, wordt - ingezet tijdens de fase van de regeringsoverdracht - het toppunt van de hufterige  obstructie duidelijk als blijkt dat op het kabinet van de president en op een aantal andere departementen auto’s, computer- en printerapparatuur en zelfs kantoormeubilair bewust zijn weggemaakt. Na definitieve inventarisatie zal blijken welke andere mijnen zijn gelegd door de afgetreden regering.

Te elfder ure wordt nog op onrechtmatige wijze door de ene gewezen minister een grondbeschikking voor een beschermd gebied in Paramaribo (Cultuurtuin) uitgegeven (deels aan zijn eigen familieleden), terwijl een andere gewezen minister een dienstauto tegen een onacceptabel lage (markt)prijs frauduleus koopt. In alle gevallen is sprake van een uiterst hufterige en zelfs weerzinwekkende corruptieve aanslag op en beslag van gemeenschapsgelden van het volk.

Fiscaal en strafrechtelijk onderzoek
Zowel de verkiezingsbeloften, maar ook de actuele en acute liquiditeitskrapte in staatskas nopen tot een dringend fiscaal en eventueel strafrechtelijk onderzoek naar de snelle en omvangrijke vermogensaanwas van de zich aan corruptie schuldig gemaakt hebbende (voormalige regerings-, zaken- en overige) lieden. Tevens zal ook van de in de demissionaire periode gepleegde onregelmatigheden en besluiten, de (on)rechtmatigheid aan een juridisch en strafrechtelijk onderzoek moeten worden onderworpen.

De grove verduistering van gemeenschapsgelden van het Surinaamse volk is zo evident, dat de huidige regering haar plicht in deze onmogelijk kan verzaken. De omslag in de nieuwe politiek, maar ook de huidige alertheid en de actieve burgerlijke waakzaamheid, vormen omstandigheden die iedere passiviteit bij de bestrijding van tegen het verarmde volk  gerichte verrijking niet goed zullen verdragen.

De kruistocht tegen de corruptie behelst daden, geen woorden.
G. Edward Griffin sluit naadloos aan: “to oppose and bring corruption in government to justice is the highest obligation of patriotism”.

Drs. Roberto Manniesingh (bedrijfseconoom)
agam@planet.nl