Naar verluidt gingen de protesten maandagavond door op verschillende locaties, waaronder in Teheran. (Foto: AFP)
Amnesty International zei dinsdag dat meer dan 100 demonstranten zijn gedood in 21 steden in Iran tijdens de onrust die vorige week uitbrak over een stijging van de brandstofprijzen. Sluipschutters hebben menigten demonstranten van daken en in één geval vanuit een helikopter neergeschoten, zei Amnesty.

De anti-regeringsprotesten begonnen op vrijdag nadat de brandstofprijsstijgingen van minstens 50 procent waren aangekondigd. Een Iraanse functionaris zei dat ze dinsdag waren verdwenen, een dag nadat de revolutionaire bewakers hadden gewaarschuwd voor 'beslissende' actie als ze niet ophielden.

Het in Londen gevestigde Amnesty International zei dat volgens geloofwaardige rapporten van getuigen, geverifieerde video's en informatie van mensenrechtenactivisten ten minste 106 demonstranten in 21 steden waren vermoord. "De organisatie gelooft dat het echte dodental veel hoger kan zijn, met sommige rapporten die suggereren dat er 200 zijn gedood," zei Amnesty in een verklaring.

De rapporten "onthullen een schrijnend patroon van onwettige moorden door Iraanse veiligheidstroepen, die buitensporige en dodelijke geweld hebben gebruikt om grotendeels vreedzame protesten te verpletteren," zei het.

Inlichtingen- en veiligheidstroepen brachten de lichamen niet terug naar hun families en dwongen anderen om lichamen snel te begraven zonder een onafhankelijke autopsie, zei Amnesty. De Iraanse rechterlijke woordvoerder Gholamhossein Esmaili vertelde op een persconferentie dat de rust was hersteld.

Maar video's die op sociale media zijn gepost in weerwil van een internetblok lieten zien dat protesten in verschillende steden op maandagavond aanhielden en dat er een zware aanwezigheid van veiligheidstroepen in straten was. Volgens de autoriteiten zijn ongeveer 1.000 demonstranten gearresteerd. Leden van de veiligheidstroepen en politie zijn ook gedood in de protesten. Drie werden doodgestoken in de buurt van Teheran, meldde het semi-officiële ISNA-nieuwsagentschap op maandag.

Honderden jonge Iraniërs en burgers uit de arbeidersklasse hebben hun woede geuit over de onderdrukte levensstandaard, corruptie door de staat en een toenemende kloof tussen arm en rijk. Op sociale media zijn beelden te zien van demonstranten die foto's van hoge functionarissen verbrandden en geestelijke heersers opriepen af ​​te treden. Er waren ook  beelden van botsingen tussen veiligheidstroepen en demonstranten.

De staatstelevisie zei dat er begrafenissen zullen worden gehouden voor veiligheidsagenten die zijn gedood in de protesten. Het voegde eraan toe dat duizenden Iraniërs zich in verschillende steden hadden verzameld om de onrust te veroordelen.

Het mensenrechtenbureau van de Verenigde Naties zei dat het berichten had ontvangen dat tientallen mensen waren vermoord. Het uitte zijn bezorgdheid over het gebruik van scherpe munitie door de veiligheidstroepen en drong er bij autoriteiten op aan het gebruik van geweld te beperken om protesten te op te breken. "Het is duidelijk een zeer belangrijke, een zeer alarmerende situatie en wijdverspreid in het hele land", zei VN-woordvoerder Rupert Colville in Genève.

De hoogste leider van Iran, Ayatollah Ali Khamenei, gaf zondag de schuld aan de buitenlandse vijanden van Iran, waaronder de Verenigde Staten, en beschreef  demonstranten als "misdadigers". Op maandag waarschuwde de machtige Revolutionary Guards voor 'beslissende' actie als de protesten doorgaan. De bewakers en de aan hen gelieerde Basij-milities hebben eind 2017 onrust onderdrukt waarbij minste 22 mensen zijn omgekomen.

De frustratie is gegroeid door een scherpe devaluatie van de valuta en de prijzen van brood, rijst en andere basisproducten zijn gestegen sinds Washington druk op Iran begon uit te oefenen om concessies te doen op nucleair en veiligheidsgebied. De regering zei dat de prijsstijgingen bedoeld waren om ongeveer US$ 2,55 miljard per jaar op te halen voor extra subsidies aan 18 miljoen gezinnen die worstelden met een laag inkomen.