Demonstranten verzamelen zich tijdens een protestmars tegen het economische hervormingsbeleid van de Chileense president Sebastian Piñera. (Foto's: Reuters)
Veiligheidstroepen vuren waterkanonnen af op demonstranten tijdens een protest tegen het economisch beleid in Santiago, Chili.
Een demonstrant gooit met een traangasbom tijdens een protest tegen het economisch beleid van Chili.
Mensen lopen langs een drugstore tijdens botsingen in Valparaiso, Chili.

Studenten en vakbondsleden hebben woensdag de eerste formeel georganiseerde demonstratie tegen sociale ongelijkheid door Santiago geleid. De protestmars volgde op toezeggingen van sociale hervormingen van de Chileense president Sebastian Piñera. Met zijn toezeggingen heeft hij geprobeerd dagen van rellen te onderdrukken.

Duizenden actievoerende werknemers, onder wie gezondheidswerkers en leraren, zongen en droegen spandoeken in de hoofdstad en andere steden. De grotendeels vreedzame marsen werden gecontroleerd door politie en soldaten. De demonstratie sluit aan op vier dagen van protesten, brandstichting en plunderingen, waarbij meer dan 6.000 mensen werden aangehouden en minstens 15 mensen werden gedood. Duizenden Chilenen trotseerden een noodtoestand en militaire avondklok.

Vakbonden en sociale organisaties wilden een stem in het sociaal hervormingsplan dat Piñera dinsdagavond heeft aangekondigd, zei José Pérez Debelli, voorzitter van de Nationale Groep van Fiscale Werknemers (ANEF), één van de vakbonden die had opgeroepen tot de staking. "We moeten de stem zijn van degenen die op straat zijn, om woede en onvrede over de ongelijkheid van ons land te kanaliseren," zei hij.

De Copper Workers Federation (FTC), waaronder vakbondswerkers van elke divisie van staatsmijnwerker Codelco, 's werelds grootste koperproducent, stemde dinsdag laat in om deel te nemen aan de algemene, landelijke staking op woensdag. Codelco zei dat één van zijn mijnen gesloten was en dat de activiteiten in een smelterij drastisch afnamen. Zes van de acht divisies van Codelco hebben hun activiteiten grotendeels voortgezet, zei het bedrijf in een verklaring.

Koperproducent Antofagasta Plc zei op woensdag dat protesten in Chili de productie met ongeveer 5.000 ton kunnen verminderen, wat overeenkomt met minder dan 3% van de productie in het derde kwartaal, vanwege vertragingen in de bevoorrading en reisonderbrekingen voor werknemers.

Jimena Blanco, hoofd van het Latijns-Amerikaanse onderzoek bij adviesbureau Verisk Maplecroft, zei dat het "een kwestie van tijd" was voordat de domino-effecten in de toeleveringsketen een negatieve impact hadden op de mijnindustrie. "Bijvoorbeeld, de staking van gisteren door de vakbond van havenarbeiders trof 20 van de maritieme faciliteiten van het land, waaronder de belangrijkste mijnexportbedrijven in Antofagasta en Iquique," zei ze.

Hervormingspakket
In zijn aankondiging zei Piñera dat hij hoopte de gewelddadige protesten om te zetten in een 'kans' voor Chili. De voorgestelde hervormingen van Piñera omvatten een gegarandeerd minimumloon, een verhoging van het staatspensioen en de stabilisatie van elektriciteitskosten. De president zei dat het pakket "concrete en dringende stappen" vertegenwoordigde om ongelijkheid op te lossen die tienduizenden de straat heeft opgestuurd om een ​​economische revisie en, in sommige gevallen, zijn aftreden te eisen.

De president van Venezuela, Nicolas Maduro, vierde woensdag de ontwikkelingen in Chili en zei dat ze de overwinning vertegenwoordigden in een strijd "om het neoliberale model te ontmantelen."

Paus Franciscus, oorspronkelijk uit buurland Argentinië, zei dat hij zich zorgen maakte over de protesten. "Ik hoop dat door het beëindigen van de gewelddadige demonstraties, door dialoog, pogingen worden gedaan om oplossingen voor de crisis te vinden," zei Franciscus op dinsdag tegen een algemeen publiek op het Sint-Pietersplein.

Er waren dinsdag boze scènes in de Chileense kamer van afgevaardigden, nadat een groep extreem-linkse wetgevers de minister van Binnenlandse Zaken, Andres Chadwick, wilde uitdagen over het aantal mensen dat werd vastgehouden, gewond en gedood sinds de protesten begonnen.

Foto's en video's circuleren op sociale media, blijkbaar van buitensporig geweld dat wordt gebruikt door politie en soldaten. Het Chileense mensenrechteninstituut (INDH) zei dat het een klacht over marteling ontving in een centraal metrostation in Santiago en drong er bij de autoriteiten op aan om dit te onderzoeken. De groep zei dat het sinds het weekend ook 173 burgers had geregistreerd die gewond waren geraakt door vuurwapens. Officieren van justitie zeiden woensdagmiddag dat 6.493 mensen waren aangeklaagd wegens betrokkenheid bij protesten en rellen sinds zaterdag.