Op 1 juli 2020 moet Amsterdam excuses aanbieden voor haar rol in het slavernijverleden. Dat vindt een ruime meerderheid van de Amsterdamse gemeenteraad. De Amsterdamse fracties van DENK , GroenLinks, BIJ1, ChristenUnie, PvdA, SP en D66 hebben daarvoor een initiatiefvoorstel ingediend om onderzoek te doen naar de rol van Amsterdam. Dit onderzoek moet dienen als eerste stap naar formele excuses en dient binnen een jaar te zijn afgerond, zodat op de symbolische datum van 1 juli 2020 op Keti Koti Amsterdam officieel haar formele excuses kan maken voor haar rol in het slavernijverleden. Dit voorstel is mede-ingediend door de Amsterdamse raadsleden met Surinaamse roots Simion Blom (Groenlinks), Dehlia Timman (D66), duo-raadslid Eduard Mangal (DENK), Don Ceder (ChristenUnie) en Sylvana Simons (Bij1).


“Officiële excuses doen recht aan allen die, toen en nu, de gevolgen ondervinden van de eeuwenlange, structurele en mensonterende handel en uitbuiting van mensen, en is een belangrijke stap in het emancipatieproces van nazaten die nu nog de sociale en economische gevolgen ondervinden,” aldus BIJ1 fractievoorzitter Sylvana Simons.
 
Hoewel er in het Europese deel van Nederland officieel geen slavernij bestond, speelde het een cruciale rol in haar koloniën. Amsterdam speelde daarin een sleutelrol. De historie van slavernij is verstrengeld met onze gemeente. Zo was de gemeente Amsterdam lid van de “Sociëteit van Suriname” en daarmee voor 1/3 eigenaar van de kolonie Suriname. Van de rijkdom die het Amsterdam en haar bevolking opleverde, getuigt onder meer het geschenk van de bevolking van Amsterdam aan het koningshuis: de Gouden Koets. Naast de panelen van deze koets laat ook de Black Heritage Tour van Jennifer Tosh, verscheidene (zeer recente) publicaties c.q. wetenschappelijke onderzoeken zien hoe de koloniën én de daaraan verbonden slavernij zijn ingebed in onze stad Amsterdam. En welke rol Amsterdam daarin heeft gespeeld. Raadslid Dehlia Timman: “D66 is verheugd dat we zover zijn gekomen dat we in 2020 tijdens het Keti Koti festival als stad Amsterdam excuses kunnen aanbieden voor al het bloed dat is verspild tijdens de slavernij in de koloniën van Nederland. Ook al is de slavernij al lang afgeschaft, toch blijven de sporen vandaag de dag nog zichtbaar. Fysieke en emotionele sporen van een vreselijke tijd. Excuses zal hopelijk bijdragen aan het overbruggen van allerlei langgekoesterde gevoelens van haat en wrok.”
 
Meerdere overheden en instanties hebben al excuses aangeboden voor hún rol in het slavernijverleden; de Raad van Kerken (2013), meerdere Europese en Noord-Amerikaanse steden – zoals de stad Liverpool (1999) in Groot Brittannië en Charleston (2018) in Zuid-Carolina, het Capitool en Senaat van de Verenigde Staten – en steden c.q. landen uit nota bene Afrika. Het is tijd dat Amsterdam zich bij deze reeks aansluit. "Erkenning en excuses voor het slavernijverleden in  Amsterdam, zijn niet alleen van belang voor deze stad. Maar ook voor Nederland en alle landen die de gevolgen dragen van het Nederlandse slavernijsysteem,’’ aldus raadslid Nenita La Rose (PvdA).
 
Het wordt tijd dat we ons niet meer verbergen voor onze eigen geschiedenis, maar dat we verantwoordelijkheid dragen. Dat zijn we verplicht aan de toekomst van dit land en alle diverse groepen die hier in Nederland wonen. Door te praten over pijnlijke onderwerpen kunnen we groeien en wordt ons land écht volwassen. Daar heeft iedereen iets aan. Raadslid Simion Blom (GroenLinks): "Het slavernijverleden verdient het om de gepaste erkenning te krijgen. Dat verleden kunnen we niet los zien van de huidige tijd met de mondiale ongelijkheid tussen rijke en arme landen, westerse en niet-westerse landen. Maar met name ook de effecten die het nu nog heeft in Afro-Amerikaanse en Caribische culturen. En het ontwrichtend effect op Afrikaanse beschavingen."
 
Het maken van excuses stelt een bepaalde moraal als norm voor de samenleving. Het erkent de gevoelens en situatie aan wie excuses worden aangeboden. De excuses en het eerherstel zijn noodzakelijk om een gezamenlijke toekomst te kunnen opbouwen, waarin een ieder gelijkwaardig is. Don Ceder, fractievoorzitter van de ChristenUnie zegt daarover: “Als nazaat van tot slaaf-gemaakten die op plantage ‘De Vier Kinderen’ hebben moeten werken ben ik blij dat we als Amsterdam deze stap nemen. Ik weet dat de gemeenschap hier lang op heeft gewacht en deze excuses zijn wat mij betreft vooral een stap van verzoening met het verleden en met elkaar.”
 
Het is tijd om de steen die te lang is blijven liggen, en waar de Nederlandse gemeenschap al generaties lang over struikelt, weg te nemen. Duoraadslid Eduard Mangal (DENK): “Met excuses begint de erkenning en eerherstel om als gelijkwaardige partners het gesprek aan te gaan. Zodat het verleden samen kan worden verwerkt om een gezamenlijke toekomst te kunnen opbouwen in gelijkwaardigheid.”
 
De fracties van
DENK, GroenLinks, BIJ1, ChristenUnie, PvdA, SP en D66