De VIDS houdt een bewustwordingscampagne. Van l-r: Kapitein Ricardo Pané, Loreen Jubitana, Max Ooft en Jona Gunther, dorpshoofd. (Foto: Raoul Lith)
De Vereniging van Inheemse Dorpshoofden in Suriname (VIDS) houdt een campagne om bewustwording en begrip te vragen voor de collectieve rechten van de inheemse volken. "Zoals u weet zijn we al eeuwenlang bezig omdat de juridische rechten van inheemse volken niet zijn erkend,” zegt directeur Loreen Jubitana. Deze nationale bewustwordingscampagne heeft als thema Autonomie binnen grenzen, Suriname: gedeeld of verdeeld. Er zullen zeker drie workshops gehouden worden samen met de universiteit, het parlement en anderen die van belang zijn bij dit proces.

Kapitein Ricardo Pané legt uit dat de eerste bewoners van de Amerika's de indianen waren. Toen de blanken kwamen, hebben zij lijnen over het continent getrokken. Ze hebben Zuid-Amerika verdeeld, en zo ook Suriname. Pané vindt dat inheemsen, ofschoon ze er eeuwen hebben gewoond, nooit erkend hebben gehad welk deel van hen is, “integendeel is dit hen onrechtmatig ontnomen.”

De kapitein pleit voor autonomie, het zelfbeschikkingsrecht. “We willen leven volgens onze traditie en cultuur. Het is niets anders. Je gaat je eigen rechten gebruiken binnen je eigen gemeenschap, naast de rechten en wetten van de westerse wereld. Die zullen samen moeten gaan binnen de ontwikkeling voor de toekomst. We kunnen er gewoon niet onderuit,” zegt Pané, die opmerkt dat het niet gaat om een staat in een staat.

Pané stelt dat het Kali’na en Lokono vonnis, uitgesproken tegen de Staat Suriname door het Inter-Amerikaans Hof voor de Mensenrechten, moet worden uitgevoerd. Het is belangrijk voor de juridische erkenning voor de eigendomsrechten van deze groep.

Volgens Max Ooft, beleidsmedewerker van bureau VIDS, is het vonnis het hoofdpunt van de campagne. Hierin zijn alle rechten van de inheemse en tribale volken nogmaals duidelijk vastgelegd, alleen is dit nog niet het geval in Suriname. “Daar is waar wij voor gaan.”

De overheid heeft toegezegd dat het vonnis zal worden uitgevoerd. Er is vertrouwen dat dit zal gebeurden in samenspraak met de betrokkenen waarbij de vertegenwoordiger de VIDS is. Er is inmiddels volgens Ooft reeds een heleboel voorwerk gedaan, zoals traditionele grondgebieden in kaart brengen en voorstellen over wetgeving.

Raoul Lith