Scheidende minister Jim Hok van Natuurlijke Hulpbronnen tekent de overdracht. Het departement werd donderdag overgedragen aan Regillio Dodson. (Foto: Raoul Lith)
Bij zijn afscheid als minister van Natuurlijke Hulpbronnen (NH) heeft Jim Hok een waslijst achtergelaten van lopende projecten en aandachtspunten voor zijn opvolger Regillio Dodson (DOE). Een samenvatting over de stand van zaken.

1. Nieuwe geologische kaart voor Suriname.
Ontwikkelingsstadium: Ver gevorderd. Terms of Reference aanwezig. De Franse ontwikkelingsbank AFD is bereid dit project te financieren tegen gunstige voorwaarden. Goed overleg en in principe samenwerking met de buurlanden Frankrijk en Brazilië. Hoge prioriteit. Prijskaartje, ong USD 25 miljoen.

2. Delfstoffeninstituut
Ontwikkelingsstadium: Ver gevorderd. Roadmap om te komen tot dit Instituut aanwezig. Iwan Poerschke inmiddels bereid gevonden om als teamleader op te treden en daarover zijn reeds mondelinge afspraken gemaakt. Over financiering zijn er gevorderde gesprekken lopende met Semif. Deze konden in het licht van de naderende wisseling van de wacht niet worden afgerond.

3.Gebouw voor het Delfstoffeninstituut.
Ontwikkelingsstadium: Ver gevorderd. De architect die hiervoor is aangetrokken heeft reeds een ontwerp ingediend. Dit moet in overleg met hem worden uitgewerkt. Dit voorwerk is gefinancierd via de begroting van het ministerie van NH, overeenkomstig een memorandum of understanding (mou) met Semif die zich in principe bereid heeft verklaard om de bouw te financieren. Het achterwege blijven van de afwikkeling van de financiële verplichtingen met de architect werkt stagnerend op de voortgang van dit project. De mou met Semif is intussen verlopen en moet worden omgezet in een overeenkomst. Het terrein om dit gebouw op te zetten is ook al geïdentificeerd en aan het ministerie ter beschikking gesteld, nl het terrein waarop momenteel het gebouw van de Geologische Mijnbouwkundige Dienst (GMD) staat.

4. NV1, de maatschappij waarmee Suriname deelneemt in de goudovereenkomst met Iamgold.
Ontwikkelingsstadium: Zorgelijk.
De maatschappij NV1 is opgericht met als directeur Kitty Sweeb. Het is van belang dat de samenwerkingsovereenkomst met Iamgold zo snel mogelijk wordt uitgewerkt en dat dit bedrijf in de gelegenheid wordt gesteld om, zoals het in de bedoeling van de overeenkomst lag, de goudproductie uit te breiden tot buiten de eigen concessie. In die gebieden zal Suriname volgens de overeenkomst namelijk meteen kunnen beschikken over 30% van het geproduceerde goud. Sweeb heeft op verzoek van de minister van NH een rapport geschreven over de zaken die de verdere ontwikkeling van de samenwerking kunnen bevorderen.

5.De participatie van Suriname in de overeenkomst met Surgold/Newmont LLC is ondergebracht bij Staatsolie. De monitoring geschiedt ook volledig door dit bedrijf.

6. Publicatie van de goudovereenkomsten.
Ontwikkelingsstadium:Ver gevorderd. De publicatie van deze goudovereenkomsten in een gemakkelijk toegankelijk boekwerk is van belang voor de grote groep belangstellenden, onder andere De Nationale Assemblee, de regering, de Universiteit van Suriname, verschillende bedrijven en anderen. De afwikkeling ligt in handen van Kitty Sweeb, die vanuit het Kabinet van de President deze activiteit coördineert.

7. In de loop van 2011 is er voor het aanvragen van concessies een werkwijze geïntroduceerd waardoor de leiding van het ministerie beter op de hoogte is van zaken die in behandeling zijn en dus ook van de werkdruk op de GMD. In plaats van rechtstreeks bij de GMD, worden aanvragen ingediend bij de directeur. Via de minister worden deze stukken vervolgens naar de GMD gestuurd. Dit kan binnen 24 uur. De GMD gaat na of de aanvragen op zich in orde zijn, toetst of de aangevraagde terreinen nog vrij van andere concessierechten zijn, vraagt de nodige adviezen en maakt vervolgens de conceptbeschikking op voor de minister. Na ondertekening retourneert de minister de stukken voor administratieve afhandeling naar de GMD.
Momenteel is actueel de vraag of en zo ja onder welke voorwaarden rechten moeten worden afgegeven aan de zogeheten ‘skalians’ op de rivieren en in het bijzonder op het stuwmeer.

8. Het ministerie onderhoudt relaties met verschillende hier te lande opererende buitenlandse bedrijven en enkele parastatalen.
Voor wat betreft Iamgold en Newmont had minister Hok een team van deskundigen dat rechtstreeks met de bedrijven in contact stond en vervolgens aan de minister rapporteerde.
Er is ook een monitoring commissie onder leiding van Poerschke die maandelijks met Rosebel Goldmines moet vergaderen. Deze commissie is recentelijk opnieuw geactiveerd en onder een nieuwe leiding geplaatst. Intussen heeft er ook bij Rosebel Goldmines een personele wisseling plaatsgevonden, waardoor de commissie feitelijk nog niet met de bedrijfsleiding heeft kunnen vergaderen.

Wat gold voor het onderhouden van de relaties met de multinationals, gold in principe ook voor Grassalco, de EBS en Staatsolie, al is het zo dat ook meer rechtstreeks contact bestond met de leiding van deze bedrijven. Voorheen was de vakminister ook de vertegenwoordiger van de Staat bij deze parastatalen. Met het uitvaardigen van een Presidentieel Besluit direct na het aantreden van de regering in 2010 heeft de President deze functie in handen gelegd van de vicepresident. De mogelijkheid om de parastatalen te betrekken bij de uitvoering van het regeringsbeleid is er daardoor niet beter op geworden.
Vanwege het grote strategische belang van de sector heeft de president de relaties met de Suralco/Alcoa rechtstreeks naar zich toe getrokken. Er is door het staatshoofd inmiddels ook een commissie samengesteld die met de Suralco/Alcoa onderhandelt over overname van de activiteiten van de Suralco hier te lande en die dus rechtstreeks aan hem rapporteert.

Met de Suralco/Alcoa is vanaf het eerste aantreden van minister Hok, een dialoog gaande omtrent het vervroegd teruggeven van niet in gebruik zijnde of in niet gebruik genomen concessiegebieden. Het Bauxietinstituut is hierbij instrumenteel.

9. Een andere commissie de binnen het mijnbouw gebeuren actief is en die rechtstreeks aan de president rapporteert over haar activiteiten, is de commissie Ordening Goudsector. De middelen van deze commissie worden op de begroting van NH opgebracht en de commissie is ondergebracht in een deel van het gebouw van de GMD.