Caricom introduceert derde versie Tienpuntenprogramma voor Reparaties

De premier van Barbados, Mia Mottley, en andere prominente regeringsleiders en deskundigen uit het Caraïbisch gebied en landen die verbonden zijn aan de Afrikaanse Unie, hebben enkele dagen geleden de High Level Consultative Conference on the Next Steps to the Landmark UN Resolution on the Trafficking of Enslaved Africans bijgewoond. De conferentie werd gehouden in de Ghanese hoofdstad Accra.

Deze conferentie was een vervolg op het besluit van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties van 25 maart jongstleden, waarbij slavenhandel en slavernij werden bestempeld als ernstige misdaden tegen de menselijkheid.

Suriname was op de conferentie vertegenwoordigd door de Surinaamse ambassadeur in Ghana, mevrouw Fidelia Gran Galon. Tijdens de bijeenkomst in Accra verstrekte premier Mottley de nieuwste, derde versie van het CARICOM Ten Point Plan for Reparatory Justice aan de deelnemers. De volledige titel van het programma luidt: The CARICOM Ten Point Plan for Reparatory Justice: A Manifesto for the Coming Enlightenment.

Besluitvormingsprocessen
In 2013 namen de CARICOM-leiders tijdens hun 34e plenaire vergadering het besluit om het vraagstuk van de genocide op de Inheemse bevolking en het trans-Atlantische slavernijverleden op de agenda te plaatsen. In datzelfde jaar werd ook de Prime Ministerial Sub-Committee (PMSC) ingesteld, onder voorzitterschap van Barbados. In de PMSC hebben de staatshoofden en regeringsleiders van Barbados, Guyana, St. Vincent and the Grenadines, Suriname en Haïti zitting.

Daarnaast werd in 2013 de CARICOM Reparations Commission (CRC) opgericht, bestaande uit de voorzitters van de nationale reparatiecommissies van dertien CARICOM-landen. Deze nationale commissies voeren basisactiviteiten uit en verrichten onderzoek. Ten slotte werd een onderzoeksinstituut opgericht dat is verbonden aan de University of the West Indies.

Het moge duidelijk zijn dat binnen de verschillende organen uiteenlopende standpunten naar voren komen, maar uiteindelijk hebben de PMSC en de staatshoofden en regeringsleiders het laatste woord.

Inhoud van het programma
De eerste versie van het Tienpuntenprogramma werd in 2014 door de CARICOM-staatshoofden en regeringsleiders gelanceerd en onderging in 2018 een eerste aanpassing. De recente derde versie verschilt duidelijk van de voorgaande edities.

Volgens deze versie heeft het vraagstuk van Reparatory Justice zich in de loop der tijd ontwikkeld van een regionaal initiatief tot een wereldwijde solidariteitsbeweging. Daarnaast komen onderwerpen als gendervraagstukken, de betrokkenheid van Afrikanen in de diaspora en de gevolgen van klimaatverandering uitgebreider aan bod. Verder bevat deze editie twee belangrijke bijlagen. Het document bestaat niet langer uit tien punten alleen, maar omvat in totaal 52 pagina's tekst, inclusief enkele foto's.

De tien kernpunten van het programma voor Reparatory Justice zijn aangepast aan de huidige tijd en luiden als volgt:
1. Volledige en formele excuses.
2. Een ontwikkelingsplan voor de Inheemse volkeren.
3. Repatriëring en vestiging in Afrika.
4. Restitutie van cultureel erfgoed en culturele reconnectie.
5. Aanpak van de huidige crisis in de gezondheidszorg.
6. Capaciteitsopbouw en ontwikkeling door educatie en training.
7. Compensatie voor gendergerelateerd geweld en aanvallen op gezinnen.
8. Psychologische rehabilitatie.
9. Het recht op soevereiniteit en ontwikkeling: technologie, innovatie en ondernemerschap.
Meest opvallende toevoegingen
In deze versie van het Tienpuntenprogramma voor Reparaties hebben de CARICOM-leiders naast het vraagstuk van de genocide op de Inheemse bevolking en de trans-Atlantische slavenhandel en slavernij ook de contractarbeid, voornamelijk vanuit India, opgenomen als misdaad tegen de menselijkheid. Dit besluit werd genomen tijdens de vergadering van de CARICOM-staatshoofden en regeringsleiders in maart 2025 in buurland Guyana.

Een tweede opvallende toevoeging betreft het vraagstuk van klimaatverandering, waarmee de meeste, zo niet alle, CARICOM-lidstaten direct of indirect worden geconfronteerd.

Een derde belangrijke toevoeging is de verwijzing naar het rapport van de Amerikaanse consultants van The Brattle Group, dat in 2023 werd gepubliceerd. Daarin worden herstelbetalingen van vele biljoenen dollars berekend voor uitsluitend de trans-Atlantische slavenhandel en slavernij.

In deze versie van het Tienpuntenprogramma wordt bovendien voortdurend gewezen op de doorwerking van het slavernijverleden. De algemene conclusie die uit de inhoud van dit Tienpuntenprogramma voor Reparatory Justice kan worden getrokken, is: er valt nog veel te doen.



Documenten:

• CARICOM_Reparations_Manifesto.pdf