Een F-16 Fighting Falcon van de Amerikaanse luchtmacht wordt bijgetankt door een KC-135 Stratotanker tijdens een missie ter ondersteuning van Operatie Epic Fury in de oorlog met Iran, op een onbekende locatie. (Foto via Reuters)
De oorlog tussen de VS, Israël en Iran is deze zaterdag in de zesde week beland zonder zicht op vredesonderhandelingen, terwijl de spanningen verder oplopen. Iraanse strijdkrachten zijn op zoek naar een vermiste Amerikaanse piloot na het neerschieten van twee gevechtsvliegtuigen boven Iran en de Golfregio. Dit vormt een nieuwe uitdaging voor Washington, dat al kampt met beperkte publieke steun voor het conflict.

De neergeschoten toestellen zijn een tweezits Amerikaanse F-15E en een A-10 Warthog die in Koeweit crashte na getroffen te zijn door Iraanse raketten. De piloot van de A-10 kon zich tijdig uit het toestel katapulteren. Tijdens de zoektocht naar de vermiste F-15E-piloot werden twee Amerikaanse Black Hawk-helikopters onder vuur genomen, maar wisten het Iraanse luchtruim ongedeerd te verlaten.

De Iraanse Revolutionaire Garde doorzoekt een gebied nabij de crashplaats in het zuidwesten van Iran. Lokale autoriteiten beloofden een beloning voor iedereen die vijandelijke strijdkrachten weet te vangen of te doden. Het Iraanse parlement sprak van een verschuiving in het conflict: van regimeverandering naar het opsporen van piloten.

Tegelijkertijd heeft Iran volgens staatsmedia een petrochemische zone in het zuidwesten van het land gebombardeerd, waarbij vijf mensen gewond raakten. Ook werd een bijgebouw nabij de kerncentrale van Bushehr geraakt, met één dode tot gevolg. De kerncentrale zelf bleef operationeel. Iran verwees in een tweet naar de vier eerdere aanvallen van Israël en de VS op Bushehr en waarschuwde dat radioactieve neerslag niet Teheran, maar de Golfstaten zou treffen.

In een nieuwe escalatie meldde de Iraanse Tasnim-nieuwsdienst zaterdag dat een Israëlisch schip in de Straat van Hormuz is geraakt. Hiermee bevestigt Iran de hevigheid van de confrontaties in de strategisch kritieke doorgang, waar normaal ongeveer een vijfde van de wereldolie- en gasexport passeert.

Israël bevestigde intussen dat het een “golf van aanvallen” op Teheraanse doelen uitvoerde. Daarnaast voert Israël een gelijktijdige campagne tegen door Iran gesteunde Hezbollah-milities in Libanon, waarbij zaterdag infrastructuurdoelen in Beiroet werden bestookt.

De oorlog heeft duizenden levens geëist en veroorzaakt een wereldwijde energiecrisis sinds de aanvallen eind februari waarbij de Iraanse Opperste leider ayatollah Ali Khamenei omkwam. Iran heeft de Straat van Hormuz vrijwel gesloten, maar gaf zaterdag toestemming voor passage van schepen met essentiële goederen naar eigen havens.

Internationale reacties blijven verdeeld. Duitsland tot Japan worstelen met de economische gevolgen, terwijl vijf Europese ministers van Financiën pleiten voor een belasting op de buitensporige winsten van energiebedrijven vanwege stijgende brandstofprijzen.

In Dubai veroorzaakte afgevangen raketpuin schade aan onder meer het gebouw van het Amerikaanse technologiebedrijf Oracle, maar er vielen geen gewonden.

De olieprijzen reageerden op donderdag met een stijging van 11 procent nadat president Trump in een toespraak geen duidelijk signaal gaf over een spoedig einde van het conflict.