Het lichaam van paus Franciscus wordt in een open kist gelegd tijdens de rite van de doodsverklaring in de residentie Santa Marta in het Vaticaan. (Foto: Reuters)
De begrafenis van paus Franciscus zal zaterdag plaatsvinden op het Sint-Pietersplein, zo hebben rooms-katholieke kardinalen dinsdag besloten. Daarmee is de weg vrijgemaakt voor een plechtige ceremonie waar leiders van over de hele wereld bij aanwezig zullen zijn.

Francis (88) overleed maandag aan de gevolgen van een beroerte en een hartstilstand. Daarmee kwam er een einde aan een turbulente regeerperiode waarin hij herhaaldelijk in conflict kwam met traditionalisten en opkwam voor de armen en gemarginaliseerden.

De paus bracht eerder dit jaar vijf weken in het ziekenhuis door met een dubbele longontsteking. Hij leek langzaam te herstellen, maar het Vaticaan deed dinsdag verslag van zijn laatste momenten en zei dat de dood snel kwam en dat hij niet had geleden.

Hij begon zich maandag rond 5.30 uur onwel te voelen en werd prompt door zijn team behandeld. Ruim een ​​uur later maakte hij een gebaar van afscheid van zijn altijd aanwezige verpleegster, Massimiliano Strappetti, en raakte in coma, meldde het officiële mediakanaal van het Vaticaan.

Zijn overlijdenstijd werd opgegeven als 7:35 uur 's ochtends.

Het Vaticaan publiceerde foto's van Franciscus, gekleed in zijn gewaden en neergelegd in een houten kist in de kapel van de residentie Santa Marta, waar hij tijdens zijn twaalfjarig pontificaat verbleef. Zwitserse gardesoldaten staan ​​aan weerszijden van de kist.

Zijn lichaam zal woensdagochtend in een processie onder leiding van kardinalen naar de aangrenzende Sint-Pietersbasiliek worden gedragen, zodat de gelovigen de eerste Latijns-Amerikaanse paus hun laatste eer kunnen bewijzen.

Zijn uitvaartdienst zal zaterdag plaatsvinden op het Sint-Pietersplein, in de schaduw van de basiliek en zal worden voorgegaan door kardinaal Giovanni Battista Re, de 91-jarige deken van het College van Kardinalen.

De Amerikaanse president Donald Trump, die herhaaldelijk in conflict was met de paus over immigratie, zei dat hij en zijn vrouw naar Rome zouden vliegen voor de dienst.

Onder de andere staatshoofden die aanwezig zouden zijn, waren Javier Milei, de president van Francis' geboorteland Argentinië, de Braziliaanse president Luiz Inacio Lula da Silva en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, aldus een bron op zijn kantoor.

Oude rituelen
In breuk op de traditie bevestigde Franciscus in zijn laatste testament, dat hij maandag openbaarde, dat hij begraven wilde worden in de basiliek van Santa Maria Maggiore in Rome en niet in de Sint-Pieter, waar veel van zijn voorgangers begraven lagen.

De dood van Franciscus zette eeuwenoude rituelen in gang, waarmee de 1,4 miljard leden tellende kerk de overgang van de ene paus naar de andere inluidde. Dit hield onder meer in dat de 'Vissersring' van de paus werd verbroken, evenals het loden zegel. Deze werden tijdens zijn leven gebruikt om documenten te verzegelen, zodat niemand anders ze kon gebruiken.

Terwijl katholieken over de hele wereld rouwden om Franciscus , werden alle kardinalen in Rome dinsdag bijeengeroepen voor een vergadering. Tijdens deze vergadering zouden beslissingen worden genomen over de volgorde van de gebeurtenissen in de komende dagen en zou de dagelijkse gang van zaken in de kerk in de periode voorafgaand aan de verkiezing van een nieuwe paus worden besproken.

Een conclaaf om een ​​nieuwe paus te kiezen vindt normaal gesproken 15 tot 20 dagen na het overlijden van een paus plaats, wat betekent dat het niet eerder dan 6 mei zou moeten beginnen. De exacte datum wordt door de kardinalen bepaald na de begrafenis van Franciscus.

Zo'n 135 kardinalen mogen meedoen aan de geheime stemming, die dagen kan duren voordat witte rook uit de schoorsteen van de Sixtijnse Kapel de wereld laat weten dat er een nieuwe paus is gekozen.

Er is momenteel geen duidelijke kandidaat voor de opvolging van Francis.

Progressief
Paus Franciscus erfde een kerk in wanorde en werkte hard aan een hervorming van het centrale bestuur van het Vaticaan, het uitroeien van corruptie en, na een trage start, het aanpakken van de plaag van kindermisbruik binnen de priesterschap.

Hij botste vaak met conservatieven, die terug verlangden naar een traditioneel verleden en de paus als te liberaal en te meegaand ten opzichte van minderheidsgroepen, zoals de LGBTQ-gemeenschap, beschouwden.

Franciscus benoemde bijna 80% van de kardinaalkiezers die de volgende paus zullen kiezen. Daarmee is de kans groter geworden, maar het is geen garantie dat zijn opvolger zijn progressieve beleid zal voortzetten.

Een van de belangrijkste kenmerken van de regering van Franciscus was zijn besluit om kardinalen te benoemen voor afgelegen gebieden - plaatsen waar rooms-katholieken een kleine minderheid vormen of waar de kerk sneller groeit dan in het veelal stagnerende Westen.

Hoewel Europa nog steeds het grootste aandeel kardinaalkiezers heeft, met ongeveer 39%, is dit gedaald ten opzichte van 52% in 2013, toen Franciscus paus werd. De op één na grootste groep kiesmannen komt uit Azië en Oceanië, met ongeveer 20%.

Veel kardinalen zijn buiten hun eigen land nauwelijks bekend. Ze krijgen de kans om elkaar te leren kennen tijdens bijeenkomsten die de Algemene Congregaties worden genoemd. Deze bijeenkomsten vinden plaats in de dagen vóór het conclaaf en tijdens welke een profiel wordt opgesteld van de kwaliteiten die de volgende paus nodig heeft.