Hooggerechtshof: Trump mag betalingen hulporganisaties niet inhouden

Een verdeeld Amerikaans Hooggerechtshof heeft woensdag geweigerd de regering van president Donald Trump toe te staan ​​betalingen aan buitenlandse hulporganisaties in te trekken voor werk dat zij al voor de overheid hebben verricht. Dit terwijl de Republikeinse president een einde wil maken aan Amerikaanse humanitaire projecten over de hele wereld.

De rechtbank gaf Trump een tegenslag door met 5-4 stemmen het bevel van de Amerikaanse districtsrechter Amir Ali in Washington te handhaven. Deze rechter had de regering opgeroepen om onmiddellijk geld vrij te maken voor aannemers en ontvangers van subsidies van het Amerikaanse Agentschap voor Internationale Ontwikkeling en het Ministerie van Buitenlandse Zaken voor hun eerdere werk.

Opperrechter John Roberts en conservatieve collega Amy Coney Barrett sloten zich aan bij de drie liberale leden van het hof om een ​​meerderheid te vormen in het verwerpen van het verzoek van de Trump-regering.

Conservatieve rechters Samuel Alito, Clarence Thomas, Neil Gorsuch en Brett Kavanaugh waren het niet eens met de beslissing.

Ali, die leiding geeft aan een lopende juridische procedure tegen Trumps beleid, gaf de regering oorspronkelijk tot 26 februari de tijd om de financiering uit te keren. Volgens Ali bedroeg het totale bedrag bijna 2 miljard dollar en het zou weken kunnen duren voordat het volledig is uitgekeerd.

Roberts pauzeerde die order uren voor de deadline van middernacht om het Hooggerechtshof extra tijd te geven om het formele verzoek van de regering om Ali's uitspraak te blokkeren te overwegen. De conservatieve meerderheid van het Hooggerechtshof van 6-3 omvat drie rechters die Trump benoemde tijdens zijn eerste presidentiële termijn.

De rechtbank gaf woensdag geen onderbouwing voor haar ongetekende bevel. Nu de oorspronkelijke deadline verstreken was, droeg de rechtbank Ali op om "duidelijk te maken welke verplichtingen de overheid moet nakomen om naleving van het tijdelijke contactverbod te garanderen, met inachtneming van de haalbaarheid van eventuele nalevingstermijnen."

Ali heeft donderdag een hoorzitting gepland over het verzoek van de eisers voor een voorlopige voorziening. De rechter heeft momenteel een tijdelijk contactverbod dat tot 10 maart duurt.

Alito uitte zijn ongenoegen over de beslissing van de rechtbank, in een afwijkende mening waar drie conservatieve partijgenoten zich bij aansloten.

"Heeft een enkele districtsrechter die waarschijnlijk geen jurisdictie heeft de ongecontroleerde macht om de regering van de Verenigde Staten te dwingen 2 miljard belastingdollars uit te betalen (en waarschijnlijk voor altijd te verliezen)? Het antwoord op die vraag zou een volmondig 'Nee' moeten zijn, maar een meerderheid van dit hof denkt er blijkbaar anders over," schreef Alito. "Ik ben verbijsterd."

De Republikeinse president, die een "America First"-agenda nastreeft, gaf op zijn eerste dag terug in functie op 20 januari opdracht tot een 90-daagse stop op alle buitenlandse hulp. Die opdracht, en de daaropvolgende stop-werkorders die USAID-operaties over de hele wereld stopzetten, hebben de levering van levensreddende voedsel- en medische hulp in gevaar gebracht, waardoor wereldwijde humanitaire hulpinspanningen in chaos zijn gestort.

Hulporganisaties beschuldigen Trump er in rechtszaken van dat hij de bevoegdheden die hij op grond van de federale wetgeving en de Amerikaanse grondwet heeft, heeft overschreden door feitelijk een onafhankelijk federaal agentschap te ontmantelen en door het Congres geautoriseerde uitgaven te annuleren.

Tot de eisers in de rechtszaak behoren de AIDS Vaccine Advocacy Coalition, Journalism Development Network, het internationale ontwikkelingsbedrijf DAI Global en de vluchtelingenhulporganisatie HIAS.

Waarnemend procureur-generaal Sarah Harris zei in een document dat op 3 maart bij het Hooggerechtshof werd ingediend dat het blokkeren van Ali's bevel "gerechtvaardigd was om te voorkomen dat er opnieuw een nieuwe, korte deadline zou worden ingesteld die de federale betalingsprocessen opnieuw onrechtmatig zou overnemen."

Harris betoogde dat de rechter met zijn bevel de overheid te ver had laten gaan en dat de overheid te weinig tijd had gekregen om de facturen te controleren "om de legitimiteit van alle betalingen te waarborgen."

Advocaten die de overheid vertegenwoordigden, stelden in een afzonderlijk document van 26 februari dat volledige betalingen weken op zich konden laten wachten.

'Buitengewoon en onomkeerbaar'
Hulporganisaties lieten in een document dat op 28 februari bij het Hooggerechtshof werd ingediend, weten dat zij "buitengewone en onomkeerbare schade zouden ondervinden als de bevriezing van de financiering voortduurt", evenals hun werknemers en degenen die afhankelijk zijn van hun werk.

Het werk dat de organisaties doen "bevordert de Amerikaanse belangen in het buitenland en verbetert - en redt in veel gevallen letterlijk - de levens van miljoenen mensen over de hele wereld. Op die manier helpt het problemen als ziekte en instabiliteit in het buitenland te stoppen voordat ze onze kusten bereiken", schreven advocaten van de buitenlandse hulporganisaties.

"De acties van de overheid hebben dit werk grotendeels stilgelegd", schreven de advocaten, eraan toevoegend dat de regering-Trump "met een door haarzelf veroorzaakte noodsituatie naar deze rechtbank komt".

De Trump-regering had de betwiste betalingen grotendeels bevroren, ondanks een tijdelijk verbod van Ali dat ze moesten worden vrijgegeven, en meerdere daaropvolgende bevelen dat de regering hieraan moest voldoen. Ali's handhavingsbevel van 25 februari dat ter discussie stond bij het Hooggerechtshof, was van toepassing op betaling voor werk dat was verricht door buitenlandse hulporganisaties vóór 13 februari, toen de rechter zijn tijdelijke verbodsbevel uitvaardigde.

Ali, die door de voormalige Democratische president Joe Biden werd aangesteld, vaardigde een tijdelijk contactverbod uit om te voorkomen dat de eisers onherstelbare schade oplopen terwijl hij hun claims bestudeert.

Trump en zijn adviseur Elon Musk, de rijkste persoon ter wereld, hebben dramatische stappen gezet om de federale overheid te hervormen en te verkleinen. Ze hebben een aantal agentschappen ontmanteld, duizenden werknemers ontslagen, honderden ambtenaren ontslagen of herplaatst en de hoofden van onafhankelijke agentschappen verwijderd, naast andere acties.

Terwijl hij bezig is om de door Amerika gesteunde humanitaire inspanningen in talloze landen te beëindigen, heeft Trumps regering kennisgevingen van beëindiging van de financiering gestuurd naar belangrijke organisaties in de wereldwijde hulpgemeenschap.

Wereldwijde hulporganisaties hebben gezegd dat de terugtrekking van de VS de levens van miljoenen van 's werelds meest kwetsbare mensen in gevaar brengt, waaronder mensen die te maken hebben met dodelijke ziekten en mensen die in conflictgebieden leven.