Vertegenwoordigers van de Indigenous Peoples' Movement wonen een evenement bij ter gelegenheid van de Indigenous Resistance Day in Caracas, Venezuela. (Foto: Reuters)
Een Argentijnse bewering dat Europees contact beschaving naar Amerika bracht, heeft kritiek uitgelokt vanuit heel Latijns-Amerika, waar vaak verhitte debatten oplaaien over de omstreden historische erfenis van het tijdperk. Ter herdenking van de landing van Christoffel Columbus in Amerika op 12 oktober 1492, plaatste het kantoor van de libertaire president van Argentinië, Javier Milei, zaterdag op sociale media dat de aankomst van de Italiaanse ontdekkingsreiziger de verlichting in de regio bracht.

"Het markeerde het begin van de beschaving op het Amerikaanse continent", pochte de post, vergezeld van een video met triomfantelijke muziek. De post beweert dat Columbus "een nieuw tijdperk van vooruitgang inluidde", terwijl velen die het online eens waren, wezen op mensenoffers zoals die door sommige inheemse culturen werden beoefend als een duidelijk voorbeeld van wreedheid waartegen Europese kolonisten zich verzetten.

Columbus' aankomst op de huidige Bahama's leidde tot eeuwenlange Spaanse en Portugese overheersing van een regio die zich uitstrekte van een groot deel van de huidige Verenigde Staten tot nabij Antarctica.

De veroveringen en daaropvolgende koloniale ervaring hebben lang geleid tot gepassioneerde debatten. Veel Latijns-Amerikaanse leiders omarmen nu een kritischer standpunt en erkennen de misstanden die zijn begaan, waaronder bloedbaden, dwangarbeid en wijdverbreide plunderingen.

Columbus, waarvan traditioneel wordt gedacht dat hij uit Genua, Italië kwam, was een Sefardische Jood van ergens in West-Europa, zeiden Spaanse wetenschappers zaterdag na een 22 jaar durend onderzoek met behulp van DNA-analyse.

De debatten over zijn nalatenschap vallen vaak langs ideologische lijnen, waarbij linksen vooral gevoelig zijn voor suggesties dat de inheemse culturen van de regio inferieur zijn.

De nieuwe leider van Mexico, president Claudia Sheinbaum, beëindigde zaterdag een toespraak buiten de hoofdstad van het land met een verwerping van de visie die Milei vertegenwoordigt. "Jarenlang hebben ze ons verteld dat ze van daar kwamen om ons te beschaven. Nee! Er waren hier al grote culturen," zei Sheinbaum, die eerder deze maand aantrad. Ze noemde bijdragen van onder andere de Olmeken en Azteken.

"Het is meer dan dat, Mexico is geweldig vanwege zijn oorspronkelijke bevolking," zei ze, sprekend in de arbeidersklassestad Nezahualcoyotl, vernoemd naar de 15e-eeuwse koning van Texcoco, beroemd om zijn poëzie, technische hoogstandjes en vaardigheden op het slagveld.

In 2020, toen ze burgemeester was van Mexico-Stad, gaf Sheinbaum opdracht tot het verwijderen van een standbeeld van Columbus dat sinds 1877 de meest prominente laan van de hoofdstad sierde.

Sheinbaum en haar gelijkgestemde voorganger hebben de Spaanse koning Felipe VI opgeroepen om zijn excuses aan te bieden voor de wreedheden die zijn begaan tijdens de verovering van Mexico in de 16e eeuw, een verzoek dat leidde tot een zeldzame koninklijke afwijzing voorafgaand aan haar inauguratie.

De feestdag wordt in heel Latijns-Amerika erkend. Maar het heeft verschillende namen gekregen, waaronder in Argentinië, waar het door een presidentieel decreet uit 2010 werd veranderd van Dag van de Bevolking, een knipoog naar de Spaanse cultuur, naar Dag van Respect voor Culturele Diversiteit.

In de Verenigde Staten is Columbus Day, dat dit jaar op maandag wordt gevierd, nog steeds een nationale feestdag. President Joe Biden herdacht de dag ook als Indigenous Peoples' Day in een proclamatie in 2021.

De feestdag in Venezuela wordt al een paar decennia de Dag van het Inheemse Verzet genoemd. Zaterdag beschuldigde president Nicolas Maduro Milei ervan de geschiedenis te willen herschrijven.

"Heb je gezien wat hij publiceerde?" spotte Maduro, verwijzend naar Milei's bericht.
"12 oktober herdenken als de grote dag waarop ze ons beschaafden," zei hij. "Ze willen hun valse verhaal opleggen."