Hans Breeveld
Met het behalen van zijn bachelorsbul heeft Shofar Sno als eerste de Natuurkunde opleiding aan de Anton de Kom Universiteit van Suriname (AdeKUS) afgerond. Ik ben beretrots op Shofar Sno, die in 2022 Suriname internationaal positief uitdroeg, toen hij in Estland een gouden medaille behaalde na een online Natuurkunde competitie. 

Het stoorde mij wel dat in het bericht, waarin men melding maakte van zijn recente studieprestatie, stond dat hij was ‘afgestudeerd’. De contradictie kan niet groter zijn door in de volgende zin te vermelden dat hij spoedig voor het volgen van zijn mastersopleiding naar Nederland vertrekt. Als weldenkende burger zou je zeggen: “Je bent afgestudeerd of je bent dat niet”. Als het goed is studeer je af van een universiteit en niet van een onderdeel daarvan. Maar in ons mooi land Suriname houden we ervan het woord ‘afgestudeerd’ te gebruiken. Ook wanneer het gaat om onderwijsinstellingen waar er nog helemaal geen sprake van ‘studeren’ is.

Het is gebruikelijk een onderscheid tussen kunde en wetenschap te maken. Bij een kunde gaat het om een hoeveelheid kennis op een bepaald gebied van wetenschap die uitgedacht en verzameld is. Wat als kunde bekend staat kent men reeds. Daar is er een grote mate van consensus over.

In de wetenschap tracht men steeds de grenzen van de verworven kennis te overschrijden c.q. te logenstraffen. Bij het leren houdt men zich vooral bezig met dat wat als ‘kunde’ bekend staat, terwijl het bij studeren om wetenschapsbeoefening gaat.

Het is voor mij onbegrijpelijk dat wanneer een leerling op een school die behoort tot het Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs - zoals de AMS - een diploma haalt en dan men zegt dat die leerling is afgestudeerd. In Suriname lopen mensen rond die ‘afgestudeerd’ zijn van het Mulo, of van de basisschool. Gelukkig heb ik nog geen personen zien afstuderen van de kleuterschool. Ik zag wel kleuters die de kleuterschool verlaten en daarbij gekleed zijn in een toga met een hoofddeksel dat internationaal bij het afronden van een academische studie wordt gedragen. Het lijkt mij dat wij met al deze onwenselijke zaken de lat steeds lager  leggen en onze jeugdigen leiden naar het pad van ‘snel arrivé’.

Laten wij ophouden tegen kinderen van 12 en 13 jaar te zeggen dat ze afgestudeerd zijn, terwijl de wereld reeds tijden spreekt over permanente educatie en nu investeert in de kenniseconomie. Ook als heel Suriname ten onrechte van ‘afgestudeerden’ praat, praat ze niet na. Exodus 23: 2 leert ons: ”Gij zult de meerderheid in het kwade niet volgen.”
In feite zou het gebruik van de uitdrukking ‘afgestudeerd zijn’ slechts bestemd zijn voor personen die een studie afronden waarna er formeel geen instelling of instituut is voor een vervolgstudie.

Bij het behalen van mijn doctoraalbul in Amsterdam – een bul die overigens aan de voorzijde geheel in het Latijn is geschreven - gaf de voorzitter van de promotiecommissie een vrije interpretatie van wat op de bul stond met de woorden: “Heer Breeveld thans bent u toegelaten tot de promotie. Ik heb dit altijd zo begrepen dat met het succesvol afronden van het doctoraalexamen de universitaire studie nog niet ten einde is. 

Ik ben dankbaar dat nog vóór ik naar Nederland vertrok ik les heb mogen krijgen van dr. mr. Jnan Hansdew Adhin. Adhin had zich in zoveel disciplines bekwaamd dat je naast de 2 vaak gebruikte titels voor zijn naam nog tenminste 3 keer een drs. titel zou kunnen en mogen plaatsen. Van deze wetenschapper leerde ik over de relativering van opleidingen en kennis. Adhin hield ons op de hoofdakte cursus vaak voor dat: “Hoe meer je studeert hoe meer je ontdekt hoe weinig je weet.”

In latere jaren heb ik mij vaak afgevraagd hoe het mogelijk is dat deze wetenschapper nooit tot professor is benoemd aan onze universiteit. Vooral gelet op de vele wetenschappelijke werken van dr. Adhin. Tijdens mijn bezoek aan de voormalige premier van Nederland mr. Barend Biesheuvel i.v.m. een interview in het kader van het schrijven van mijn dissertatie over Jopie Pengel vroeg Biesheuvel: “In de kabinetten van Pengel was er een heel intelligente minister, een heel erudiete man. Hoe heette hij ook al weer?” Ik kon op geen andere naam vallen dan “Jnan Adhin”? “ja, die was het ja. Hij was een heel fijne en zeer belezen man.”

In plaats van steeds – ten onrechte - aan te geven dat mensen in dit land ‘afgestudeerd’ zijn zouden wij er beter aan doen onze jonge burgers te stimuleren tot permanent leren en studeren. Vooral zullen leerlingen en studenten op beroepsopleidingen gestimuleerd moeten worden tot optimale prestaties.

Overigens is het belangrijker hoe nuttig en zinvol personen de opgedane praktische en/of theoretische kennis inzetten voor de medemens en de maatschappij dan of zij zijn afgestudeerd.

Hans Breeveld