Mr. Rashmi A. Chotkoe, substituut officier van Justitie, heeft in het SJB 2023 no. 3 een interessant en actueel artikel gepubliceerd, getiteld: Het verschijnsel belaging. Zij merkt op dat er verschillende definities bestaan over het begrip belaging. Globaal kan belaging omschreven worden als een misdaad die opeenvolging van gedragingen van een individu inhoudt die bedreigend en potentieel gevaarlijk kunnen zijn.

Belaging valt ook onder het begrip ‘stalking’ dat als een verzamelbegrip voor zeer uiteenlopende gedragingen wordt gebruikt. In dit verband wordt ook het begrip cyberstalking genoemd, waaronder het versturen van e-mails alsook het verzenden van ongewilde sms-berichten vallen.

Belaging kan ook worden gezien als het verschijnsel dat iemand een ander persoon op grond van amoureuze en/of seksuele motieven tot wanhoop drijft, door deze persoon stelselmatig en obsessief te achtervolgen en lastig te vallen. De bedoeling van de belager is het leven van een slachtoffer te controleren en te beïnvloeden. Om dit doel te bereiken dringt de belager op hinderlijke wijze binnen in het persoonlijk leven van het slachtoffer. Als gevolg van de gedragingen wordt het slachtoffer belemmerd in zijn dagelijks leven.

Typen belagers en hun kenmerken
Er bestaat geen prototype van de belager. De auteur wijst erop dat in de literatuur verschillende indelingen van typen belagers bestaan. Hiervan is de meest bekende the rejected stalker. Deze reageert op een onwelkom einde aan een intieme relatie door acties te ondernemen die gericht zijn op verzoening of genoegdoening. De daders bij dit type zijn vooral (ex-)partners.

Een andere vaak voorkomende belager is the resentful stalker, die reageert op een waargenomen belediging of kwetsuur door acties die op wraak gericht zijn. Dit type komt voor bij belaging door buren. Uit onderzoek blijkt dat belaging door een (ex-)partner het meest voorkomt. De afgewezen persoon kan dan niet accepteren dat de relatie voorbij is.

Gevolgen voor slachtoffers van belaging
Uit het onderzoek van mr. Chotkoe komt naar voren dat de meeste slachtoffers vrouwen zijn die ooit een relatie met de belager hebben gehad. Van deze vrouwen zijn er veel die tijdens hun relatie fysiek of seksueel misbruikt zijn. Er bestaat namelijk een verband tussen belaging en huiselijk geweld. De belagers die een relatie hebben (gehad) met het slachtoffer zijn gevaarlijker dan andere belagers. Belaging uit zich onder meer in achtervolging, ongevraagd op bezoek komen en het dreigen met geweld.

Belaging kan desastreuze gevolgen hebben voor het slachtoffer hetgeen o.a. tot uiting kan komen in overmatig drank- en sigaretgebruik, slaapproblemen en zelfs depressies of zelfmoordplannen.

Strafbaarstelling belaging
Artikel 345b lid 1 Wetboek van Strafrecht stelt het navolgende:
“Degene, die wederrechtelijk stelselmatig opzettelijk inbreuk maakt op eens anders persoonlijke levenssfeer met het oogmerk die andere te dwingen iets te doen, niet te doen of te dulden dan wel vrees aan te jagen, wordt als schuldig aan belaging gestraft met een gevangenisstraf van ten hoogste vier jaar en een geldboete van de vierde categorie” (ten hoogste SRD 50.000).

Het recht op de persoonlijke levenssfeer is in de Grondwet verankerd. Voorts heeft de Staat Suriname met het ratificeren van verschillende internationale verdragen, zich verplicht tot o.a. de uitbanning van alle vormen van discriminatie tegen vrouwen. Belaging is echter een dermate ernstige inbreuk op de persoonlijke levenssfeer van de burger, dat de Staat gekozen heeft om bij een aparte wet nadere regels betreffende belaging vast te stellen (Wet Strafbaarstelling Belaging, S.B. 2012 no. 17).

Belaging is een klachtdelict
In het strafrecht onderscheidt men ambtshalve vervolgbare delicten en klachtdelicten.
In het eerste geval hoeft er geen klacht te worden ingediend, maar mag het Openbaar Ministerie ambtshalve tot vervolging overgaan bijv. huiselijk geweld. Bij klachtdelicten is er zonder klacht van het slachtoffer (of de wettelijke vertegenwoordigers bij minderjarigen) geen vervolging mogelijk.

Tenslotte geeft de auteur een interessante vergelijking tussen huiselijk geweld en belaging, waarbij zij erop wijst dat belagingsgedragingen binnen de relationele sfeer ook gekwalificeerd kunnen worden als huiselijk (psychisch) geweld.

Kewita B. Soerjoesing LL.B.