Brazilië: Paspoort Jair Bolsonaro in beslag genomen

De politie heeft het paspoort van de voormalige Braziliaanse president Jair Bolsonaro in beslag genomen. Hij wordt beschuldigd van het redigeren van een ontwerpdecreet om de verkiezingsresultaten ongedaan te maken, het onder druk zetten van militaire leiders om zich bij een staatsgreep aan te sluiten en het beramen van een complot om een rechter van het Hooggerechtshof gevangen te zetten.

De operatie van donderdag omvatte huiszoekingsbevelen tegen vier ex-ministers en de arrestatie van verschillende voormalige assistenten. Er wordt onderzoek gedaan naar de binnenste cirkel van Bolsonaro, omdat hij naar verluidt een militaire staatsgreep heeft beraamd na zijn verkiezingsverlies tegen president Luiz Inacio Lula da Silva in 2022.

De voormalige leider, een extreemrechtse populist die vaak wordt vergeleken met de voormalige Amerikaanse president Donald Trump, was in zijn strandhuis in de deelstaat Rio de Janeiro toen de politie donderdagochtend vroeg arriveerde en het paspoort eiste.

De federale politie van Brazilië is nu in het bezit van het document, dat zich in de hoofdstad Brasilia bevond, zei Fabio Wajngarten, woordvoerder van de familie Bolsonaro, op sociale media.

Volgens het besluit van rechter Alexandre de Moraes van het Hooggerechtshof dat de aanleiding vormde voor de operatie van donderdag, ontving Bolsonaro in november 2022 een ontwerpdecreet opgesteld door zijn assistenten om de verkiezingsresultaten ongedaan te maken en arrestatiebevelen uit te vaardigen tegen Moraes, collega-rechter van het Hooggerechtshof Gilmar Mendes en voorzitter van de Senaat, Rodrigo Pacheco.

Op verzoek van Bolsonaro werd het ontwerpdecreet gewijzigd, maar de arrestatie van Moraes en de eis voor nieuwe verkiezingen bleven bestaan, aldus het gerechtelijk bevel, onder verwijzing naar politieonderzoeken.

Nadat hij het decreet had aangepast, riep Bolsonaro militaire commandanten op en zette hen onder druk om een staatsgreep te steunen, volgens het politieverslag, gebaseerd op telefoongegevens en getuigenissen van de voormalige adjudant van de ex-president.

"Ik heb de regering meer dan een jaar geleden verlaten en ik lijd nog steeds aan meedogenloze vervolging", vertelde Bolsonaro donderdag aan de krant Folha de S.Paulo. "Vergeet mij. Iemand anders bestuurt nu het land."

'Een criminele organisatie'
Bolsonaro is al tot 2030 politiek ongeschikt verklaard wegens het verspreiden van verkiezingsleugens, en wordt geconfronteerd met verschillende andere strafrechtelijke onderzoeken die hem in de gevangenis kunnen doen belanden. Hij heeft de aantijgingen ontkend en noemt de onderzoeken politiek gemotiveerd.

Vorige week doorzocht de federale politie eigendommen die verband hielden met zijn zoon, Carlos Bolsonaro, op verdenking dat hij gegevens gebruikte die illegaal waren verzameld door spionagebureau Abin om de rivalen van zijn vader aan te vallen. Hij heeft het wangedrag ontkend.

De operatie van donderdag was gericht tegen enkele van Bolsonaro’s naaste bondgenoten – tot voor kort onder de machtigste mannen van Brazilië.

Er werden huiszoekingsbevelen uitgevaardigd voor eigendommen die verband hielden met Walter Braga Netto, de voormalige running mate van Bolsonaro; Augusto Heleno, zijn voormalige nationale veiligheidsadviseur; onder meer voormalig minister van Defensie Paulo Nogueira Batista en voormalig minister van Justitie Anderson Torres.

Volgens berichten in de Braziliaanse media zijn tot nu toe drie mensen gearresteerd tijdens de operatie: twee legerofficieren en een voormalig adviseur internationale zaken van Bolsonaro, Filipe Martins.

De federale politie zei in een verklaring dat de verdachten werden beschuldigd van deelname aan "een criminele organisatie die handelde in een poging tot staatsgreep" met als doel "de toenmalige president van de republiek aan de macht te houden".

Ze verspreidden claims van verkiezingsfraude "zelfs voordat de verkiezingen plaatsvonden" om "een militaire interventie te legitimeren", aldus de verklaring.

Lula zei dat de poging tot staatsgreep onderzocht moest worden om te voorkomen dat het opnieuw zou gebeuren. "Zonder Bolsonaro zou er geen poging tot staatsgreep zijn geweest", zei Lula in een radio-interview.